Nang vú là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Nang vú là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ, đặc trưng bởi sự xuất hiện các túi chứa dịch trong mô vú. Mặc dù phần lớn các nang vú là lành tính, nhưng việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường vẫn rất quan trọng để phòng ngừa biến chứng và phát hiện kịp thời những vấn đề nghiêm trọng.

Nang vú là gì?

Nang vú là những túi chứa đầy dịch lỏng xuất hiện bên trong mô vú và thường được coi là lành tính, không phải ung thư. Phụ nữ có thể xuất hiện một hoặc nhiều u nang, ở một hoặc cả hai bên vú. Chúng thường có hình dạng tròn hoặc bầu dục với đường viền rõ ràng. Khi sờ vào, u nang vú thường mềm giống như quả nho hoặc quả bóng chứa nước, nhưng đôi khi cũng có cảm giác hơi chắc.

Hầu hết u nang vú không cần điều trị, trừ khi chúng lớn và gây đau hoặc khó chịu. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể tiến hành hút dịch từ u nang để giảm các triệu chứng.

U nang vú phổ biến nhất ở phụ nữ trước tuổi mãn kinh, trong khoảng 35 - 50 tuổi, nhưng vẫn có thể xuất hiện ở phụ nữ mọi độ tuổi. Ở những phụ nữ mãn kinh đang sử dụng liệu pháp hormone, u nang vú cũng có khả năng hình thành.

Dấu hiệu nhận biết u nang vú (u nang tuyến vú)

Nang vú có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên vú. Các dấu hiệu và triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Khối u tròn hoặc bầu dục, bề mặt nhẵn, dễ di chuyển.
• Tiết dịch từ núm vú, có thể trong suốt, vàng nhạt, màu rơm hoặc nâu sẫm. Tiết dịch là bình thường trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú, hoặc liên quan đến thay đổi nội tiết tố theo chu kỳ kinh nguyệt và tình trạng thay đổi sợi bọc lành tính của vú. Tiết dịch màu trắng đục sau khi cai sữa thường ảnh hưởng cả hai bên vú và có thể kéo dài 2 - 3 năm.
• Đau hoặc nhạy cảm ở khu vực có nang vú.
• Nang vú có thể lớn hơn và căng tức trước kỳ kinh nguyệt, nhưng sẽ giảm kích thước và các triệu chứng biến mất sau kỳ kinh.
• Nang vú không làm tăng nguy cơ ung thư vú. Tuy nhiên, sự xuất hiện của nang có thể làm khó phát hiện các khối u mới hoặc những thay đổi khác cần được bác sĩ đánh giá. Vì vậy, làm quen với cảm giác vú trong suốt chu kỳ kinh nguyệt là điều quan trọng để nhận biết những thay đổi bất thường.

Chẩn đoán u nang tuyến vú

Việc chẩn đoán u nang vú thường dựa trên kết hợp khám lâm sàng, xét nghiệm hình ảnh (siêu âm vú hoặc chụp nhũ ảnh) và đôi khi chọc hút kim nhỏ hoặc sinh thiết để đánh giá thêm.

Khám vú lâm sàng

Bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc hỏi về triệu chứng, tiền sử bệnh lý và các yếu tố nguy cơ. Sau đó, bác sĩ sẽ sờ nắn khối u và kiểm tra toàn bộ vú xem có bất thường nào khác hay không. Dựa trên kết quả khám, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm hình ảnh hoặc chọc hút bằng kim nhỏ để xác định rõ hơn.

Chụp nhũ ảnh

Chụp nhũ ảnh (mammography) là phương pháp sàng lọc ung thư vú sớm, sử dụng tia X để tạo hình ảnh bên trong vú. Các nang lớn hoặc nhóm nang nhỏ thường có thể được phát hiện, nhưng những nang siêu nhỏ đôi khi khó nhận thấy. Quá trình chụp nhũ ảnh gồm đặt vú lên bề mặt phẳng và ép nhẹ để hình ảnh rõ ràng hơn. Một số người có thể cảm thấy hơi khó chịu hoặc đau nhẹ trong vài giây. 

Siêu âm vú

Siêu âm vú là phương pháp an toàn, không xâm lấn, không dùng tia X và không gây đau. Phương pháp này thường được khuyến cáo cho phụ nữ trên 40 tuổi hoặc có tiền sử ung thư vú trong gia đình để kiểm tra định kỳ.

Siêu âm giúp phân biệt khối u là nang chứa dịch hay khối đặc. Khối chứa dịch thường là u nang tuyến vú, trong khi khối đặc có thể là u sợi tuyến lành tính hoặc ung thư vú. Nếu khối đặc, bác sĩ có thể đề nghị sinh thiết để xác định.

Trong trường hợp bác sĩ có thể sờ thấy nang dễ dàng, xét nghiệm hình ảnh có thể không cần thiết, và bác sĩ sẽ thực hiện chọc hút bằng kim nhỏ để hút dịch và làm xẹp nang.

Chọc hút bằng kim nhỏ

Khi thực hiện, bác sĩ đưa một cây kim mỏng vào nang và rút dịch ra, thường dùng siêu âm để định hướng chính xác.

• Nếu dịch màu vàng rơm, không có máu và khối u biến mất sau khi rút, thường không cần xét nghiệm hay điều trị thêm.
• Nếu dịch có máu hoặc khối u vẫn còn, mẫu dịch có thể được gửi xét nghiệm và cần làm thêm các xét nghiệm hình ảnh.
• Nếu dịch không thể rút hết hoặc khối u không biến mất hoàn toàn, bác sĩ sẽ chỉ định kiểm tra hình ảnh thêm hoặc sinh thiết mô để loại trừ nguy cơ ung thư.

Việc chẩn đoán đầy đủ giúp phân biệt nang lành tính với các khối u đặc hoặc ác tính, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Cách điều trị u nang vú

Đối với nang vú đơn giản - tức những nang chứa đầy dịch và không gây triệu chứng - thường không cần điều trị. Nhiều nang vú có thể tự biến mất theo thời gian. Tuy nhiên, nếu nang tồn tại lâu, cứng hơn hoặc xuất hiện thay đổi trên da vùng nang, bạn nên đi khám bác sĩ ngay.

Chọc hút bằng kim nhỏ (FNA)

Chọc hút kim nhỏ là thủ thuật lấy mẫu tế bào hoặc dịch từ nang vú nghi ngờ để chẩn đoán. Kỹ thuật này vừa có thể giúp xác định bản chất của nang, vừa giúp điều trị bằng cách hút hết dịch, làm giảm hoặc loại bỏ triệu chứng. Một số nang vú có thể cần chọc hút nhiều lần, đặc biệt là nang mới xuất hiện hoặc tái phát. Nếu nang kéo dài qua 2 - 3 chu kỳ kinh và có kích thước lớn hơn bình thường, cần khám bác sĩ để đánh giá thêm.

Sử dụng thuốc nội tiết tố

Thuốc nội tiết, chẳng hạn như thuốc tránh thai, có thể điều chỉnh chu kỳ kinh và giảm nguy cơ tái phát nang vú. Tuy nhiên, do nguy cơ tác dụng phụ, các liệu pháp nội tiết như tamoxifen thường chỉ áp dụng cho phụ nữ có triệu chứng nặng. Ngừng thuốc sau khi mãn kinh cũng có thể giúp phòng ngừa nang vú.

Phẫu thuật

Phẫu thuật cắt bỏ nang vú chỉ được thực hiện khi cần thiết, ví dụ như nang gây khó chịu, tái phát liên tục hoặc chứa dịch lẫn máu, hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác. Trước khi phẫu thuật, bệnh nhân nên thảo luận kỹ với bác sĩ về lợi ích, rủi ro và cách chuẩn bị trước - sau thủ thuật.

Hiểu rõ nang vú là gì giúp bạn chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe tuyến vú của mình. Mặc dù phần lớn nang vú lành tính và không quá nguy hiểm, mức độ ảnh hưởng vẫn phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Vì vậy, khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, bạn nên thăm khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp. Chủ động kiểm tra định kỳ luôn là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe vú một cách an toàn và hiệu quả.

Xem thêm:

U vú lành tính có chuyển thành ác tính không?

Trong ngực có cục cứng không đau là gì?