Móng tay bị sọc dọc là thiếu chất gì? Hướng dẫn cách chăm sóc

Móng tay không chỉ có vai trò bảo vệ đầu ngón tay mà còn phản ánh phần nào tình trạng sức khỏe bên trong cơ thể. Chúng được hình thành từ keratin – một loại protein cứng, và sự thay đổi về hình thái móng tay có thể là tín hiệu cảnh báo sớm về các vấn đề dinh dưỡng hoặc sức khỏe tổng thể. Việc hiểu đúng nguyên nhân gây sọc dọc trên móng sẽ giúp bạn chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và biết khi nào cần tìm đến bác sĩ để được tư vấn chuyên môn.

Móng tay bị sọc dọc là thiếu chất gì?

Móng tay xuất hiện các đường sọc dọc (chạy từ chân móng đến đầu móng) thường liên quan nhiều nhất đến thiếu hụt vi chất dinh dưỡng hoặc quá trình lão hóa tự nhiên. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng do thiếu chất, mà có thể kết hợp với các yếu tố khác. Dưới đây là những chất thường gặp nhất liên quan đến tình trạng này.

Thiếu sắt

Sắt là khoáng chất quan trọng giúp vận chuyển oxy trong cơ thể và hỗ trợ sản xuất hồng cầu. Khi thiếu sắt (thường dẫn đến thiếu máu), móng tay có thể trở nên:

• Xuất hiện sọc dọc rõ rệt;
• Mỏng, dễ gãy hoặc lõm như thìa;
• Nhạt màu hoặc yếu dần.

Tình trạng này thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, người ăn chay trường kỳ hoặc người có chế độ ăn nghèo sắt. Thiếu sắt không chỉ ảnh hưởng đến móng mà còn gây mệt mỏi, chóng mặt và da xanh xao.

Thiếu vitamin B12

Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong việc tạo tế bào máu đỏ và nuôi dưỡng hệ thần kinh. Khi thiếu B12 (thường do chế độ ăn thiếu sản phẩm động vật hoặc rối loạn hấp thu), móng tay có thể:

• Có sọc dọc kèm theo đổi màu (nhợt nhạt hoặc vàng);
• Dễ nứt, yếu và giòn;
• Phát triển chậm hơn bình thường.

Thiếu kẽm

Kẽm giúp móng phát triển khỏe mạnh, tái tạo mô và duy trì cấu trúc keratin. Thiếu kẽm có thể khiến:

• Móng tay xuất hiện nhiều đường sọc nhỏ dọc;
• Móng giòn, dễ tách lớp hoặc có đốm trắng;
• Bề mặt móng không đều, thô ráp.

Thiếu kẽm thường xảy ra ở người ăn chay, người lớn tuổi hoặc có vấn đề tiêu hóa.

Thiếu protein

Móng tay được cấu tạo chủ yếu từ keratin, một dạng protein. Khi cơ thể không được cung cấp đủ protein (do ăn kiêng nghiêm ngặt hoặc suy dinh dưỡng):

• Móng mọc chậm;
• Dễ bị sọc dọc và yếu;
• Móng dễ gãy, bong tróc.

Thiếu biotin (vitamin B7) và các vitamin khác

Biotin là vitamin nhóm B quan trọng cho sức khỏe móng. Thiếu biotin hoặc các vitamin như A, E có thể khiến:

• Móng khô, xỉn màu;
• Xuất hiện các rãnh dọc sâu;
• Móng dễ bong tróc và thiếu đàn hồi.

Những tác động bên ngoài làm móng tay xuất hiện sọc dọc

Không phải mọi trường hợp móng tay có sọc dọc đều do thiếu chất. Một số yếu tố bên ngoài và thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng có thể là nguyên nhân.

• Tuổi tác: Khi lớn tuổi (thường sau 50 tuổi), quá trình tái tạo tế bào chậm lại, móng tay mỏng và kém đàn hồi hơn. Điều này khiến các sọc dọc xuất hiện rõ hơn và thường là thay đổi sinh lý bình thường nếu không kèm triệu chứng khác.
• Tiếp xúc hóa chất thường xuyên: Việc tiếp xúc nhiều với nước rửa chén, chất tẩy rửa, acetone hoặc hóa chất gia dụng có thể làm móng khô, mất độ ẩm tự nhiên, từ đó dễ hình thành rãnh sọc dọc và khiến móng yếu hơn.
• Chăm sóc móng chưa đúng cách: Các thói quen như cắt móng quá sát, dũa móng mạnh tay hoặc sai chiều, sơn gel và làm móng liên tục không có thời gian nghỉ có thể làm tổn thương nền móng, khiến móng xuất hiện sọc dọc và dễ gãy.
• Căng thẳng kéo dài: Stress lâu ngày ảnh hưởng đến tuần hoàn máu và khả năng nuôi dưỡng móng tay, làm móng giòn, yếu và dễ xuất hiện sọc dọc. Đồng thời còn gián tiếp gây thiếu chất do ăn uống kém.

Những bất thường khác của móng tay thường gặp

Ngoài sọc dọc, móng tay còn có thể biểu hiện nhiều dấu hiệu khác liên quan đến sức khỏe, giúp bạn nhận biết sớm vấn đề.

Móng tay sọc ngang

Dạng móng này thường cho thấy cơ thể đã từng trải qua một giai đoạn “stress” hoặc bệnh lý rõ rệt.

• Có thể liên quan đến stress nặng, bệnh nghiêm trọng hoặc sốt cao kéo dài.
• Gặp ở người thiếu dinh dưỡng nặng, đang hóa trị hoặc mắc bệnh mạn tính.
• Sọc ngang thường sâu, biểu hiện sự gián đoạn tạm thời trong quá trình phát triển của móng.

Móng tay lõm như thìa

Đây là dấu hiệu khá điển hình của các rối loạn liên quan đến máu và dinh dưỡng.

• Móng mỏng, lõm xuống ở giữa, viền móng cong lên.
  Thường gặp ở người thiếu sắt kéo dài, thiếu máu hoặc bệnh mạn tính.
• Tình trạng này có thể cải thiện nếu được bổ sung và điều trị đúng nguyên nhân.

Móng tay đổi màu bất thường

Sự thay đổi màu sắc của móng có thể cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau.

• Móng nhợt nhạt: Gợi ý thiếu máu hoặc thiếu sắt.
• Móng vàng: Có thể do nhiễm nấm, hút thuốc lá hoặc bệnh phổi mạn tính.
• Móng sẫm màu (nâu, đen) không rõ nguyên nhân: Cần đi khám sớm để loại trừ bệnh da liễu nguy hiểm, kể cả ung thư da hiếm gặp.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên cân nhắc đi khám nếu móng tay bị sọc dọc kèm theo các dấu hiệu sau:

• Sọc dọc xuất hiện đột ngột, lan nhanh và ngày càng rõ, ăn sâu vào bề mặt móng.
• Móng tay đau, sưng, đỏ, đổi màu (vàng, nâu, đen) hoặc biến dạng bất thường.
• Móng tách khỏi nền móng, dễ bong tróc, chảy dịch hoặc có mủ.
• Cơ thể mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, sụt cân không rõ nguyên nhân, kém tập trung.
• Có bệnh nền mạn tính như tiểu đường, rối loạn tuyến giáp, hoặc đang dùng thuốc điều trị lâu dài.

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra thiếu máu, thiếu chất hoặc đánh giá dinh dưỡng để xác định nguyên nhân chính xác.

Cách chăm sóc và phục hồi móng tay bị hư tổn

Việc chăm sóc móng đúng cách giúp cải thiện tình trạng sọc dọc và ngăn ngừa tổn thương thêm. Dưới đây là các mẹo thực tế bạn có thể áp dụng ngay.

Ăn uống cân đối

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và đa dạng giúp móng được nuôi dưỡng từ bên trong, hạn chế tình trạng yếu, dễ gãy hoặc xuất hiện sọc bất thường.

• Bổ sung thực phẩm giàu sắt: Thịt đỏ, gan, rau lá xanh (bông cải, rau bina), các loại đậu.
• Tăng kẽm từ hải sản (hàu, tôm), hạt bí, hạt điều để hỗ trợ tái tạo tế bào móng.
• Cung cấp vitamin nhóm B qua trứng, sữa, cá, ngũ cốc nguyên hạt.
• Ăn đủ đạm từ thịt nạc, cá, trứng, đậu phụ để móng chắc khỏe hơn.
• Tăng rau xanh và trái cây giàu vitamin A, E, C như cam, cà rốt, bơ.
• Nếu nghi ngờ thiếu hụt vi chất nghiêm trọng, nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thực phẩm chức năng.

Uống đủ nước

Nước đóng vai trò quan trọng trong việc giữ ẩm và duy trì độ đàn hồi cho móng tay.

• Duy trì uống đủ nước mỗi ngày (khoảng 2 - 2,5 lít).
• Giúp móng không bị khô, hạn chế nứt gãy và làm mờ dần các rãnh sọc dọc.

Bảo vệ móng khi làm việc

Giảm tác động từ môi trường bên ngoài sẽ giúp móng tránh bị tổn thương và yếu dần theo thời gian.

• Đeo găng tay cao su khi rửa chén hoặc tiếp xúc với hóa chất tẩy rửa.
• Hạn chế ngâm tay trong nước quá lâu.
• Giảm tần suất làm móng thẩm mỹ, cho móng “nghỉ ngơi” ít nhất 1 - 2 tuần giữa các lần sơn gel.

Giữ tinh thần thoải mái

Tinh thần căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn máu và sự phát triển của móng.

• Ngủ đủ giấc mỗi ngày để cơ thể có thời gian phục hồi.
• Tập thể dục nhẹ nhàng, yoga hoặc thiền để giảm stress và cải thiện lưu thông máu nuôi móng.

Móng tay bị sọc dọc là thiếu chất gì? Thường liên quan đến thiếu sắt, vitamin B12, kẽm, protein hoặc biotin, nhưng cũng có thể do tuổi tác, thói quen sinh hoạt hoặc yếu tố môi trường. Việc quan sát tổng thể tình trạng móng và sức khỏe chung sẽ giúp bạn nhận biết sớm vấn đề. Nếu có nghi ngờ hoặc triệu chứng kéo dài, hãy tìm đến bác sĩ để được tư vấn chính xác và an toàn. Chăm sóc móng tay đúng cách không chỉ giúp đẹp hơn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe tổng thể của bạn và gia đình.