Mẹ có nên cho bé dùng thìa ăn dặm không? Cách chọn thìa phù hợp

Ăn dặm là giai đoạn đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ, từ việc chỉ bú sữa sang làm quen với thức ăn đặc. Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm phù hợp, dụng cụ ăn dặm, đặc biệt là thìa ăn dặm cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng. Nhiều mẹ băn khoăn không biết có nên cho bé dùng thìa ăn dặm hay có thể dùng muỗng thông thường và làm sao để chọn loại thìa phù hợp với từng độ tuổi của bé.

Thìa ăn dặm cho bé là gì?

Thìa ăn dặm cho bé là loại muỗng được thiết kế riêng cho trẻ trong giai đoạn bắt đầu ăn dặm, thường từ khoảng 5 - 6 tháng tuổi trở lên. Khác với muỗng của người lớn, thìa ăn dặm được tối ưu về kích thước, độ sâu và chất liệu để phù hợp với khoang miệng nhỏ và nướu còn non nớt của bé.

Thìa ăn dặm thường có đầu thìa nông giúp bé dễ nuốt, hạn chế nguy cơ nghẹn. Mép thìa được bo tròn nhằm tránh làm trầy xước nướu hoặc niêm mạc miệng. Ngoài ra, chất liệu thìa thường là silicone mềm, nhựa an toàn hoặc inox bọc silicone, giúp bảo vệ răng đang mọc và tạo cảm giác dễ chịu khi ăn.

Không chỉ là công cụ đưa thức ăn vào miệng, thìa ăn dặm còn giúp bé làm quen với cảm giác nhai - nuốt, từ đó hỗ trợ phát triển kỹ năng ăn uống và vận động miệng.

Muỗng ăn dặm cho bé khác gì muỗng thường?

Muỗng ăn dặm và muỗng thường có nhiều điểm khác biệt quan trọng mà cha mẹ cần lưu ý.

Về kích thước, muỗng ăn dặm có đầu nhỏ và nông hơn, phù hợp với lượng thức ăn ít trong mỗi lần ăn của bé. Muỗng thường có đầu lớn và sâu, dễ khiến bé bị nghẹn hoặc khó chịu.

Về chất liệu, muỗng ăn dặm thường được làm từ silicone mềm, nhựa an toàn hoặc inox bọc silicone để bảo vệ nướu và răng đang mọc. Trong khi đó, muỗng kim loại thông thường có thể cứng và gây tổn thương miệng bé.

Về thiết kế tay cầm, muỗng ăn dặm thường nhẹ, dễ cầm, phù hợp cho cả người lớn đút ăn và cho bé tập cầm khi lớn hơn. Muỗng thường không được thiết kế cho mục đích này.

Chính vì vậy, việc sử dụng muỗng ăn dặm riêng cho bé là cần thiết thay vì dùng chung muỗng của người lớn.

Khi nào nên cho bé dùng muỗng ăn dặm?

Thời điểm thích hợp để cho bé dùng muỗng ăn dặm thường là khi bé bắt đầu ăn dặm, khoảng 5 - 6 tháng tuổi, tùy vào sự phát triển của từng trẻ.

Bé được xem là sẵn sàng khi có các dấu hiệu như: Giữ đầu cổ vững, ngồi được với sự hỗ trợ, mất phản xạ đẩy lưỡi và thể hiện sự hứng thú với thức ăn. Khi đó, việc sử dụng thìa giúp bé làm quen với cách ăn mới thay vì chỉ bú sữa.

Ở giai đoạn đầu, bé chưa cần tự cầm muỗng mà chủ yếu được người lớn đút ăn. Sau đó, khi bé lớn hơn và kiểm soát tay tốt hơn, mẹ có thể cho bé tập cầm thìa để rèn kỹ năng vận động tinh.

Cách chọn mua thìa ăn dặm cho bé theo từng độ tuổi

Việc chọn thìa ăn dặm phù hợp theo từng độ tuổi giúp bé ăn ngon miệng và an toàn hơn.

Thìa cho bé mới bắt đầu ăn dặm (khoảng 5 - 6 tháng)

Ở giai đoạn đầu ăn dặm, bé chủ yếu làm quen với bột loãng hoặc cháo xay nhuyễn, kỹ năng nhai - nuốt còn non nớt và nướu rất nhạy cảm. Vì vậy, thìa ăn dặm cho bé 5 - 6 tháng cần được ưu tiên thiết kế mềm mại và an toàn.

Thìa phù hợp nên có:

• Đầu thìa mỏng, nhỏ và nông, giúp bé dễ tiếp nhận lượng thức ăn vừa phải, hạn chế nguy cơ nghẹn.
• Chất liệu mềm, thường là silicone hoặc nhựa an toàn, giúp bảo vệ nướu và lợi đang trong giai đoạn chuẩn bị mọc răng.
• Tay cầm dài, giúp mẹ dễ kiểm soát thao tác khi đút ăn, đặc biệt trong những bữa ăn đầu tiên.

Ở giai đoạn này, bé chưa có nhu cầu tự cầm thìa. Thiết kế đơn giản, mềm mại và nhẹ nhàng sẽ giúp bé dễ chấp nhận thìa, không sợ hãi và tạo cảm giác thoải mái khi làm quen với việc ăn bằng dụng cụ.

Thìa cho bé 7 - 9 tháng tuổi

Từ 7 - 9 tháng tuổi, bé bắt đầu ăn đặc hơn, đồng thời có xu hướng cầm nắm đồ vật và muốn tự đưa thức ăn lên miệng. Vì vậy, thìa ăn dặm ở giai đoạn này cần hỗ trợ cả việc ăn uống lẫn phát triển vận động tinh.

Mẹ nên chọn:

• Thìa nhẹ, vừa tay bé, để bé dễ cầm nắm mà không bị mỏi tay.
• Tay cầm ngắn hơn so với giai đoạn trước, giúp bé dễ kiểm soát hướng đưa thìa vào miệng.
• Đầu thìa chắc hơn nhưng vẫn bo tròn, phù hợp với các loại thức ăn sánh, cháo đặc hoặc thức ăn nghiền thô.

Ở giai đoạn này, bé có thể làm rơi thức ăn hoặc xúc chưa khéo. Việc ưu tiên thìa giúp bé tập tự xúc không chỉ phục vụ ăn uống mà còn giúp bé rèn kỹ năng phối hợp tay - miệng, tăng sự hứng thú và tính chủ động trong bữa ăn.

Thìa cho bé từ 10 - 12 tháng trở lên

Khi bé đã quen với ăn dặm và bắt đầu muốn tự ăn nhiều hơn, thìa ăn dặm cần được lựa chọn theo hướng hỗ trợ tối đa tính tự lập của trẻ.

Mẹ có thể chọn:

• Thìa có tay cầm chống trượt, giúp bé cầm chắc hơn dù tay còn vụng về.
• Kích thước phù hợp với bàn tay bé, không quá to nhưng đủ chắc để xúc cơm, cháo đặc hoặc thức ăn cắt nhỏ.
• Chất liệu bền, dễ vệ sinh, có thể chịu được việc rơi, va chạm và rửa thường xuyên.

Đây là giai đoạn quan trọng giúp bé rèn thói quen tự ăn, tăng sự tự tin và độc lập trong sinh hoạt hằng ngày. Việc chọn thìa phù hợp sẽ giúp bé ăn uống hiệu quả hơn và giảm sự phụ thuộc vào người lớn.

Hướng dẫn sử dụng thìa ăn dặm

Khi cho bé ăn bằng thìa, mẹ nên cho bé ngồi thẳng, có điểm tựa vững để giảm nguy cơ sặc. Mỗi lần múc chỉ nên lấy lượng thức ăn vừa phải, đưa thìa ngang miệng và chờ bé há miệng. Tránh đút quá nhanh hoặc quá sâu vào họng bé.

Bữa ăn nên diễn ra trong không khí thoải mái, không ép buộc. Việc tôn trọng nhịp độ ăn của bé giúp bé hình thành mối quan hệ tích cực với thức ăn.

Lưu ý khi cho bé dùng muỗng ăn dặm

Để bé ăn dặm an toàn và thoải mái, cha mẹ cần chú ý một số điểm quan trọng khi dùng muỗng.

• Chọn thìa có nguồn gốc rõ ràng, chất liệu an toàn.
• Vệ sinh và tiệt trùng thìa trước khi sử dụng.
• Không dùng thìa bị nứt, mòn hoặc bong tróc.
• Không ép bé ăn khi bé không hợp tác.
• Luôn có người lớn giám sát khi bé ăn.

Thìa ăn dặm là dụng cụ quan trọng giúp bé chuyển từ bú sữa sang ăn dặm một cách an toàn và hiệu quả. Việc lựa chọn đúng loại thìa theo từng giai đoạn phát triển và sử dụng đúng cách không chỉ giúp bé ăn uống thoải mái mà còn hỗ trợ phát triển kỹ năng vận động và thói quen tự ăn sau này. Cha mẹ nên đầu tư lựa chọn thìa ăn dặm phù hợp để đồng hành cùng bé trong những bữa ăn đầu đời.