Loạn khuẩn âm đạo là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Môi trường âm đạo là một hệ vi sinh vật cân bằng, trong đó vi khuẩn có lợi giúp bảo vệ sức khỏe vùng kín. Khi sự cân bằng này bị phá vỡ, vi khuẩn có hại phát triển quá mức, gây ra tình trạng loạn khuẩn âm đạo - một trong những bệnh lý phụ khoa thường gặp ở phụ nữ.

Loạn khuẩn âm đạo là gì?

Để hiểu rõ loạn khuẩn âm đạo là gì, chúng ta cần biết rằng môi trường âm đạo khỏe mạnh chứa phần lớn là vi khuẩn có lợi, chủ yếu là Lactobacillus. Những vi khuẩn này giúp duy trì độ pH axit tự nhiên, ngăn chặn sự phát triển của các vi sinh vật có hại.

Loạn khuẩn âm đạo (Bacterial Vaginosis - BV) xảy ra khi có sự suy giảm số lượng Lactobacillus và sự phát triển quá mức của các loại vi khuẩn kỵ khí khác. Tình trạng này không phải là một bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI), nhưng các hoạt động tình dục có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Nguyên nhân gây loạn khuẩn âm đạo

Sự mất cân bằng hệ vi sinh vật âm đạo có thể bị tác động bởi nhiều yếu tố. Mặc dù nguyên nhân chính xác vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn, các chuyên gia đã xác định được một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

• Thụt rửa âm đạo: Hành động này làm xáo trộn môi trường tự nhiên của âm đạo, loại bỏ cả vi khuẩn có lợi và tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển.
• Quan hệ tình dục không an toàn: Có bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình có thể làm thay đổi hệ vi sinh vật trong âm đạo.
• Sử dụng một số dụng cụ tránh thai: Vòng tránh thai (IUD) được cho là có thể làm tăng nguy cơ.
• Vệ sinh không đúng cách: Thói quen vệ sinh không phù hợp cũng có thể là một yếu tố góp phần.

Cần lưu ý rằng phụ nữ chưa từng quan hệ tình dục cũng có thể mắc phải tình trạng này, mặc dù ít phổ biến hơn.

Triệu chứng thường gặp

Khoảng một nửa số phụ nữ mắc bệnh không có bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào. Tuy nhiên, khi các dấu hiệu xuất hiện, chúng thường bao gồm:

• Khí hư bất thường: Dịch tiết âm đạo có thể trở nên loãng, màu trắng xám hoặc hơi vàng.
• Mùi hôi khó chịu: Đây là triệu chứng đặc trưng nhất, thường được mô tả là mùi tanh như cá, và có thể nặng hơn sau khi quan hệ tình dục hoặc trong kỳ kinh nguyệt.
• Ngứa hoặc rát: Cảm giác ngứa ngáy ở bên ngoài âm đạo hoặc nóng rát.
• Khó chịu khi đi tiểu: Một số người có thể cảm thấy nóng rát khi tiểu tiện, dễ nhầm lẫn với nhiễm trùng tiết niệu.

Chẩn đoán và điều trị

Nếu bạn nghi ngờ mình có các triệu chứng của bệnh, việc đến gặp bác sĩ phụ khoa là rất quan trọng để được chẩn đoán chính xác và có phác đồ điều trị loạn khuẩn âm đạo phù hợp. Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám và có thể lấy một mẫu dịch âm đạo để kiểm tra.

Các phương pháp chẩn đoán bao gồm soi tươi dịch âm đạo dưới kính hiển vi để tìm kiếm các tế bào đặc trưng (clue cells) và đo độ pH của âm đạo (thường cao hơn 4.5 khi bị bệnh). Việc chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khác như nấm âm đạo hay các bệnh lây qua đường tình dục là cần thiết.

Phương pháp điều trị chủ yếu là sử dụng kháng sinh, có thể ở dạng viên uống hoặc dạng gel, kem bôi tại chỗ. Các loại kháng sinh phổ biến bao gồm Metronidazole và Clindamycin. Điều quan trọng là phải tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị theo chỉ định của bác sĩ, ngay cả khi các triệu chứng đã thuyên giảm, để tránh bệnh tái phát.

Cách phòng ngừa tái phát

Tình trạng này có tỷ lệ tái phát khá cao. Để duy trì một môi trường âm đạo khỏe mạnh và ngăn ngừa loạn khuẩn âm đạo quay trở lại, chị em có thể áp dụng các biện pháp sau:

• Tránh thụt rửa sâu trong âm đạo: Hãy để cơ chế làm sạch tự nhiên của cơ thể hoạt động. Chỉ cần vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh phụ nữ có độ pH phù hợp.
• Sử dụng đồ lót thoáng khí: Ưu tiên chất liệu cotton và tránh mặc quần lót quá chật, giúp vùng kín luôn khô thoáng.
• Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su có thể giúp giảm nguy cơ thay đổi môi trường âm đạo.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Một chế độ ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc và quản lý stress cũng góp phần tăng cường hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể.
• Không tự ý dùng kháng sinh: Việc lạm dụng kháng sinh có thể tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi, gây mất cân bằng hệ vi sinh.

Tóm lại, loạn khuẩn âm đạo là một tình trạng phổ biến, gây ra bởi sự mất cân bằng của hệ vi sinh vật tự nhiên trong âm đạo. Mặc dù không phải là một bệnh nguy hiểm, nhưng nếu không được điều trị, nó có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm phụ khoa khác, chẳng hạn như viêm vùng chậu. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và thăm khám bác sĩ kịp thời là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe của bạn.