Hướng dẫn chăm sóc và phòng ngừa viêm cổ tử cung không đặc hiệu

Viêm không đặc hiệu cổ tử cung là tình trạng phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua do triệu chứng mờ nhạt và nguyên nhân không rõ ràng. Việc chăm sóc đúng cách, đồng thời chủ động phòng ngừa đóng vai trò quan trọng để bảo vệ sức khỏe phụ khoa và hạn chế tái phát. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ những nguyên tắc chăm sóc cần thiết và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Viêm cổ tử cung không đặc hiệu là gì? Nguyên nhân từ đâu?

Viêm không đặc hiệu cổ tử cung là tình trạng lớp niêm mạc cổ tử cung bị viêm do tác động của các yếu tố vật lý, hóa học hoặc sự xâm nhập của nhiều loại vi khuẩn thông thường như Proteus, Streptococcus, Staphylococcus, E. coli,… chứ không phải do các tác nhân đặc hiệu như Trichomonas, nấm men hay lậu cầu.

Một số nguyên nhân thường dẫn đến viêm cổ tử cung gồm:

• Môi trường âm đạo ẩm ướt, dễ bị kích ứng.
• Tổn thương cơ học tại cổ tử cung.
• Tác động của hóa chất hoặc chất tẩy rửa mạnh.
• Phản ứng dị ứng.
• Tình trạng chảy máu cổ tử cung kéo dài.

Khoảng 10 – 40% người mắc có thể không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Một số trường hợp lại nhận thấy dịch âm đạo tăng tiết, thay đổi màu hoặc mùi nhưng không gây khó chịu nhiều. Nếu viêm tiến triển nặng, người bệnh có thể gặp khí hư bất thường, đau bụng dưới âm ỉ, mệt mỏi hoặc ra máu khi quan hệ. Khi vùng viêm lan rộng sang bàng quang hay niệu đạo, có thể xuất hiện cảm giác buốt rát, tiểu khó hoặc đi tiểu nhiều lần.

Làm sao để chẩn đoán viêm không đặc hiệu cổ tử cung?

Việc chẩn đoán tình trạng này thường dựa vào triệu chứng lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm cần thiết. Khi lấy mẫu dịch âm đạo để kiểm tra, viêm cổ tử cung có thể được nhận biết qua những dấu hiệu sau:

• Dịch âm đạo có màu trắng xám, hơi dính, loãng như bọt và không lẫn mủ.
• Lượng dịch tiết ra nhiều hơn bình thường nhưng không đặc lại hoặc vón cục.
• Dịch có nồng độ amin cao kèm mùi tanh, sau quan hệ tình dục hoặc sau khi thêm 10% kali hydroxide vào mẫu dịch sẽ làm mùi này trở nên rõ rệt hơn.
• Kết quả soi tươi hoặc phết dịch cho thấy sự xuất hiện của vi khuẩn kỵ khí thuộc nhóm gây viêm không đặc hiệu.
• Độ pH âm đạo tăng, thường nằm trong khoảng 5,0 – 5,5, trong khi pH bình thường thường dao động từ 3,7 đến 4,5.

Cách điều trị viêm không đặc hiệu cổ tử cung

Viêm cổ tử cung là tình trạng phụ khoa phổ biến và nhìn chung không quá nguy hiểm. Phương pháp điều trị khá đơn giản, nhưng hiệu quả phụ thuộc nhiều vào sự tuân thủ điều trị của người bệnh để kiểm soát bệnh hoàn toàn và hạn chế tái phát.

Hướng dẫn chăm sóc chung

Người bệnh cần loại bỏ các yếu tố kích ứng và chăm sóc vùng kín đúng cách, cụ thể:

• Giữ vùng âm hộ sạch sẽ, khô thoáng và tránh gãi gây tổn thương.
• Hạn chế các món ăn cay nóng.
• Thay đồ lót hằng ngày, giặt đồ lót bằng nước ấm và giặt riêng để tránh nhiễm khuẩn chéo.
• Khi vệ sinh, dùng khăn sạch lau từ trước ra sau và giữ vùng kín luôn khô ráo để giảm điều kiện phát triển vi khuẩn gây hại.
• Trong thời gian điều trị, kiêng quan hệ tình dục để tránh tổn thương cổ tử cung và làm viêm nhiễm nặng hơn. Sau khi khỏi bệnh, cần điều chỉnh hoạt động tình dục, tránh quan hệ quá sớm hoặc thô bạo.
• Hạn chế ngâm bồn hoặc đi bơi khi đang điều trị.
• Không tự ý thụt rửa âm đạo hay dùng xà phòng, chất tẩy mạnh vì có thể phá vỡ pH tự nhiên 3,7 – 4,5, nên dùng dung dịch vệ sinh có pH phù hợp và sử dụng đúng hướng dẫn khi điều trị.

Điều trị bằng thuốc

Phác đồ điều trị chủ yếu sử dụng thuốc đường uống có tác dụng với vi khuẩn kỵ khí, trong đó metronidazole là lựa chọn phổ biến. Một số trường hợp có thể thay thế bằng clindamycin hoặc ampicillin. Tuy nhiên, việc dùng thuốc kháng sinh phải đúng liều, đúng thời gian, đồng thời hạn chế bôi kéo dài kháng sinh phổ rộng vì dễ làm mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo. Với người không có triệu chứng, bác sĩ có thể cân nhắc không điều trị.

Ngoài thuốc uống, thuốc đặt hoặc thuốc bôi tại chỗ (như metronidazol hoặc clindamycin dạng mỡ) cũng được sử dụng nhằm giảm viêm và loại bỏ tác nhân gây bệnh.

Nếu phát hiện thêm các tác nhân khác, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc phù hợp để điều trị đồng thời, nhưng vẫn phải đảm bảo nguyên tắc không lạm dụng kháng sinh. Bệnh nhân cần theo dõi các phản ứng phụ và kết hợp các biện pháp tăng cường miễn dịch khi cần.

Những cách phòng tránh tình trạng viêm không đặc hiệu cổ tử cung

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, chị em cần:

• Duy trì lối sống lành mạnh: Ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng, bổ sung nhiều rau củ quả và duy trì hoạt động thể chất giúp cơ thể khỏe mạnh, hạn chế căng thẳng.

• Vệ sinh vùng kín đúng cách: Chỉ nên dùng dung dịch vệ sinh dành riêng cho phụ nữ với độ pH phù hợp, tránh thụt rửa âm đạo khi không có chỉ định. Không dùng sữa tắm hay xà phòng để rửa vì dễ gây kích ứng. 

• Đồ dùng cá nhân sạch sẽ, thoáng mát: Đồ lót nên làm từ cotton, thoáng khí, thay giặt mỗi ngày và không lạm dụng băng vệ sinh hằng ngày. Việc sử dụng giấy vệ sinh kém chất lượng cũng có thể khiến vùng kín bị nhiễm khuẩn, nên cần lưu ý chọn loại sạch và an toàn.

• Quan hệ tình dục an toàn: Viêm cổ tử cung cũng có thể khởi phát từ những tác động liên quan đến quan hệ tình dục và các thủ thuật sản khoa. Nạo, hút thai hoặc bị tổn thương cổ tử cung tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Vì vậy, chị em nên sử dụng biện pháp tránh thai an toàn, chăm sóc vùng kín kỹ lưỡng sau sinh hoặc sau các thủ thuật liên quan. 

• Lưu ý trong trường hợp buộc phải phá thai: Cần chú ý vệ sinh cẩn thận vì máu ra nhiều làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Nếu có dấu hiệu viêm cấp, việc thăm khám sớm và điều trị đúng phác đồ là rất cần thiết. Bên cạnh đó, đối tác tình dục cũng phải được kiểm tra và điều trị đồng thời để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tái nhiễm.

Hi vọng qua bài viết, chị em đã hiểu rõ cách chăm sóc và phòng ngừa viêm cổ tử cung không đặc hiệu. Nếu cần biết thêm về bệnh lý cũng như cách chăm sóc sức khỏe phụ khoa, hãy tham khảo các bài viết của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được hỗ trợ.