HPV ở miệng: Nguy cơ cao gây ung thư hầu họng!

HPV (Human Papillomavirus) là một trong những virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến, không chỉ gây bệnh tại cơ quan sinh dục mà còn có thể ảnh hưởng đến vùng miệng - hầu họng. Trong đó, HPV ở miệng là một yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến ung thư hầu họng, đặc biệt là các chủng virus nguy hiểm như HPV-16. Phần lớn nhiễm HPV vùng miệng - hầu họng không có triệu chứng và tự khỏi; tuy nhiên, nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư hầu họng sau nhiều năm.

Tìm hiểu HPV ở miệng là gì?

HPV ở miệng xuất hiện khi một người khỏe mạnh có quan hệ bằng đường miệng không an toàn với người nhiễm virus. Tùy típ HPV và vị trí nhiễm, virus có thể gây mụn cóc/u nhú ở miệng - họng hoặc, nếu nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài, làm tăng nguy cơ ung thư hầu họng.

Theo WHO, năm 2019 ước tính có khoảng 690.000 ca ung thư do HPV gây ra trên toàn cầu, gồm khoảng 620.000 ca ở nữ và 70.000 ca ở nam. Theo ước tính GLOBOCAN 2020, thế giới có khoảng 79.000 ca ung thư hầu họng ở nam và 19.000 ca ở nữ mỗi năm. Trong đó, chỉ một phần liên quan đến HPV; tỷ lệ này khác nhau giữa các khu vực. Tại Việt Nam năm 2020, ước tính có 605 ca ung thư hầu họng mới và 306 ca tử vong do ung thư hầu họng, nhiễm HPV típ nguy cơ cao là 1 trong những nguyên nhân gây ra vấn đề trên.

Nguyên nhân nào gây HPV ở miệng?

Nguyên nhân khiến virus HPV lây nhiễm qua đường miệng là do tiếp xúc giữa miệng và bộ phận sinh dục hoặc giữa miệng với miệng. Virus có thể lây khi niêm mạc miệng - hầu họng tiếp xúc trực tiếp với vùng da hoặc niêm mạc có mang HPV. Các vết loét, viêm hoặc vi tổn thương ở niêm mạc miệng - họng cũng có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho virus xâm nhập, nhưng không phải lúc nào cũng cần có vết thương rõ ràng.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ HPV ở miệng

Các yếu tố làm gia tăng nguy cơ nhiễm virus HPV qua đường miệng bao gồm:

• Quan hệ tình dục bằng miệng mà không có biện pháp bảo vệ.
• Quan hệ với nhiều bạn tình, làm tăng khả năng tiếp xúc với các chủng virus HPV khác nhau.
• Không sử dụng bao cao su hoặc màng chắn khi quan hệ tình dục bằng miệng.
• Hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia: Không trực tiếp làm lây HPV, nhưng có thể làm tăng nguy cơ ung thư vùng miệng - hầu họng và bất lợi cho khả năng kiểm soát nhiễm trùng.
• Hệ miễn dịch suy yếu, bao gồm người mắc bệnh ung thư, người ghép tạng, người nhiễm HIV/AIDS,...

Triệu chứng HPV ở miệng

Triệu chứng nhiễm virus HPV ở miệng có thể khác nhau tùy thuộc vào chủng virus mà người bệnh mắc phải. Thông thường, HPV ít gây ra biểu hiện rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu phổ biến có thể bao gồm:

• Có thể xuất hiện nốt sần, u nhú hoặc mụn cóc nhỏ ở môi, lưỡi, niêm mạc má, vòm miệng hoặc họng; thường không đau, phát triển chậm.
• Hình thành các nốt mụn có màu trắng, hồng, đỏ hoặc màu da trong khoang miệng.
• Những nốt này thường không gây đau, phát triển chậm, có bề mặt trơn hoặc sần cứng.
• Vị trí thường gặp là trên hoặc dưới lưỡi, vòm miệng và môi.

Nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài, đặc biệt HPV 16, có thể làm tăng nguy cơ ung thư hầu họng sau nhiều năm.

Nhiễm HPV nguy cơ cao và nguy cơ ung thư hầu họng

Ung thư hầu họng là một bệnh lý nguy hiểm khởi phát tại vùng họng, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh liên quan đến đường hô hấp. Tại Việt Nam, ung thư hầu họng là bệnh ung thư đầu - cổ đáng lưu ý; năm 2022 ước tính có khoảng 5.613 ca mới. Đáng lo ngại, có tới 70% bệnh nhân chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn cuối, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp.

Căn bệnh này có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường xuất hiện nhiều nhất ở nam giới trong độ tuổi 40 - 60. Ung thư hầu họng liên quan nhiều đến EBV và một số yếu tố môi trường - di truyền (Đông Nam Á/Trung Quốc, thực phẩm ướp muối, hút thuốc, formaldehyde, bụi gỗ). Trong khi đó, HPV 16 liên quan rõ hơn đến ung thư hầu họng.

Việc phát hiện sớm có vai trò quan trọng trong điều trị ung thư nói chung và ung thư hầu họng nói riêng. Tuy nhiên, do các dấu hiệu ban đầu thường không rõ ràng, đa số bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển nặng, thậm chí di căn sang các cơ quan lân cận. Nếu xuất hiện các triệu chứng sau, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để kiểm tra và xác định nguy cơ mắc ung thư hầu họng:

• Đau họng, khàn tiếng, nuốt đau/nuốt vướng kéo dài trên 2 - 3 tuần hoặc không cải thiện.
• Nghẹt mũi hoặc tắc mũi kéo dài.
• Gặp khó khăn trong việc nói, nghe, đột ngột chảy máu cam hoặc khó thở.
• Nổi hạch cổ kéo dài, đặc biệt hạch không đau; kèm nghẹt mũi một bên, chảy máu mũi, ù tai/nghe kém một bên hoặc đau đầu kéo dài.

Xét nghiệm có phát hiện HPV ở miệng được không?

Hiện tại, chưa có chương trình tầm soát HPV ở miệng được khuyến nghị rộng rãi. Tuy nhiên, HPV trong khoang miệng có thể được phát hiện bằng xét nghiệm DNA HPV hoặc PCR. Ở phụ nữ, HPV test và Pap smear được sử dụng trong tầm soát ung thư cổ tử cung: HPV test giúp phát hiện HPV nguy cơ cao ở cổ tử cung, còn Pap smear giúp phát hiện tế bào cổ tử cung bất thường hoặc tổn thương tiền ung thư. Tuy nhiên, đối với nam giới, chưa có biện pháp tầm soát nào dành riêng cho virus HPV cũng như các loại ung thư do virus này gây ra.

Điều trị HPV ở miệng như thế nào?

Virus HPV có thể gây ra các bệnh lý ở khoang miệng, bao gồm sùi mào gà và ung thư. Khi bị sùi mào gà ở lưỡi hoặc miệng, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng các phương pháp như đốt điện, áp lạnh, laser truyền thống hoặc liệu pháp ALA-PDT, sử dụng ánh sáng huỳnh quang kết hợp phản ứng tạo oxy hoạt lực để giúp loại bỏ tổn thương, giảm triệu chứng và hạn chế tái phát, nhưng không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn HPV khỏi cơ thể.

Đối với ung thư hầu họng do HPV, bác sĩ sẽ xác định phương án điều trị dựa trên từng giai đoạn bệnh. Khi ung thư tiến triển đến giai đoạn cuối, mục tiêu điều trị chủ yếu là kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng cuộc sống. Sau khi trải qua hóa trị hoặc xạ trị, người bệnh cần thực hiện các bài tập mở rộng miệng và massage vùng cổ để hạn chế tác dụng phụ từ quá trình điều trị.

 Tiên lượng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, vị trí u, tình trạng HPV/p16 và sức khỏe tổng thể; người bệnh cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để hiểu tiên lượng cá nhân. Thời gian sống của bệnh nhân còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và tâm lý của từng người.

Phòng ngừa HPV ở miệng, giảm nguy cơ ung thư hầu họng

Hiện nay, vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho virus HPV, vì vậy tiêm vắc xin phòng ngừa và thực hành tình dục an toàn là những biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Tiêm vắc xin HPV – Biện pháp phòng ngừa chủ động

Vắc xin phòng HPV được đánh giá là an toàn và có hiệu quả cao trong việc bảo vệ cả nam và nữ giới khỏi các bệnh liên quan đến loại virus này. Các chuyên gia khuyến cáo trẻ từ 9 tuổi nên được tiêm phòng sớm để tối ưu hóa hiệu quả bảo vệ.

Tại Việt Nam, hiện có hai loại vắc xin HPV phổ biến:

• Gardasil 4 (Mỹ): Dành cho trẻ em gái và phụ nữ từ 9-26 tuổi, giúp phòng ngừa sùi mào gà, ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo.
• Gardasil 9 (Mỹ): Bảo vệ chống lại 9 chủng HPV phổ biến (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Loại vắc xin này được chỉ định cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi.

Tình dục an toàn – Hạn chế nguy cơ lây nhiễm HPV qua đường miệng

Duy trì đời sống tình dục lành mạnh và an toàn là một trong những cách hiệu quả để ngăn ngừa bệnh lây truyền qua đường tình dục, bao gồm các bệnh do HPV gây ra. Để giảm nguy cơ lây nhiễm HPV ở miệng, bạn nên:

• Sử dụng các biện pháp bảo vệ như bao cao su, hạn chế quan hệ bằng miệng.
• Quan hệ thủy chung với một bạn tình.
• Tránh quan hệ tình dục khi đối phương có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm HPV.
• Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Tiêm HPV tại Long Châu giúp phòng ngừa HPV ở miệng

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là lựa chọn uy tín cho những ai có nhu cầu tiêm phòng vắc xin HPV, giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh do virus HPV gây ra. Với cơ sở vật chất hiện đại và hệ thống bảo quản vắc xin đạt chuẩn, trung tâm cung cấp các loại vắc xin thế hệ mới, đảm bảo chất lượng và hiệu quả bảo vệ tối ưu. Quy trình tiêm chủng tại Long Châu tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn y tế, từ khâu sàng lọc, tư vấn đến theo dõi sau tiêm, giúp khách hàng yên tâm tuyệt đối khi sử dụng dịch vụ.

Không chỉ chú trọng đến chất lượng vắc xin, Trung tâm Tiêm chủng Long Châu còn quy tụ đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm, luôn tận tình hỗ trợ và tư vấn cho khách hàng. Với phong cách phục vụ chuyên nghiệp, tận tâm, trung tâm cam kết mang đến trải nghiệm tiêm chủng an toàn, nhanh chóng và thoải mái. Dù bạn đang tìm hiểu về vắc xin HPV hay muốn hoàn thành phác đồ tiêm chủng, Long Châu chính là điểm đến lý tưởng. Hãy đến ngay trung tâm gần nhất để được tư vấn chi tiết và tiêm phòng kịp thời, bảo vệ sức khỏe bản thân và những người thân yêu!

HPV ở miệng không chỉ gây ra các tổn thương lành tính mà còn làm tăng nguy cơ ung thư hầu họng, đe dọa sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Do đó, việc chủ động phòng ngừa bằng cách tiêm vắc xin HPV, duy trì lối sống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi những tác động nguy hiểm của virus này.

Xem thêm:

Sùi mào gà ở miệng: Con đường lây nhiễm và cách phòng ngừa

Nguyên nhân nhiễm HPV nào phổ biến? Biện pháp phòng ngừa hiệu quả