[Hỏi đáp] Vắc xin RSV cho trẻ sơ sinh có tiêm trực tiếp được không?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, tôi đang mang thai tháng thứ 6 và tìm hiểu về cách phòng bệnh RSV cho con sau này. Tôi nghe nói có vắc xin RSV nhưng không rõ trẻ sơ sinh có được tiêm trực tiếp loại vắc xin này không, hay chỉ dành cho mẹ bầu? Nếu trẻ cần được bảo vệ thì nên thực hiện vào thời điểm nào và sự khác biệt giữa vắc xin cho mẹ và các biện pháp phòng bệnh cho trẻ là gì? (Chị Thu Trang, 31 tuổi, Đà Nẵng)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Nguyễn Thị Thái - Chuyên Nội khoa - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Nội khoa và Tiêm chủng giải đáp.

Chào chị Thu Trang, trẻ sơ sinh không tiêm vắc xin RSV trực tiếp mà sẽ được bảo vệ thông qua kháng thể mẹ truyền qua nhau thai khi mẹ được tiêm vắc xin phòng RSV trong thai kỳ hoặc sử dụng kháng thể đơn dòng tiêm cho trẻ. Chị nên trao đổi với bác sĩ để chọn biện pháp phù hợp dựa trên tình trạng sức khỏe và thời điểm sinh của bé.

Virus RSV có thể gây viêm tiểu phế quản, viêm phổi và các bệnh hô hấp nặng ở trẻ sơ sinh. Những trẻ sinh non hoặc có yếu tố nguy cơ thường dễ bị tổn thương và có nguy cơ nhập viện cao hơn.

Hiện có hai hướng chính để phòng bệnh này cho trẻ:

• Tiêm vắc xin cho mẹ bầu: Một số loại vắc xin RSV như Abrysvo được khuyến cáo tiêm cho phụ nữ mang thai từ tuần 28 đến 36 của thai kỳ; trường hợp có nguy cơ sinh non hoặc ở vùng dịch lưu hành có thể tiêm từ tuần 24, tốt nhất trước khi sinh ít nhất 2 tuần. Sau khi tiêm, mẹ sẽ truyền kháng thể qua nhau thai để bảo vệ trẻ sơ sinh ngay từ khi chào đời. Theo các thử nghiệm, phương pháp này giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh hô hấp dưới nặng ở trẻ trong những tháng đầu đời.
• Sử dụng kháng thể đơn dòng cho trẻ: Nếu mẹ chưa tiêm vắc xin, không rõ tình trạng tiêm, trẻ sinh trong vòng 14 ngày sau khi mẹ tiêm hoặc có chỉ định đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định dùng kháng thể đơn dòng như nirsevimab tiêm trực tiếp cho trẻ. Sản phẩm này được chỉ định cho trẻ sơ sinh sinh ra hoặc bước vào mùa RSV đầu tiên, và trẻ lên đến 24 tháng tuổi nếu vẫn có nguy cơ mắc bệnh nặng.

Chị cần phân biệt rõ vắc xin và kháng thể đơn dòng vì chúng có cơ chế hoạt động khác nhau. Vắc xin tiêm cho mẹ nhằm kích hoạt hệ miễn dịch của cơ thể mẹ để tạo ra kháng thể rồi truyền qua nhau thai cho con. Trong khi đó, kháng thể đơn dòng không kích hoạt hệ miễn dịch mà bản thân nó chính là các kháng thể bảo vệ trẻ ngay lập tức.

Thông thường, WHO khuyến cáo chỉ nên dùng một trong hai biện pháp: Hoặc tiêm vắc xin cho mẹ, hoặc dùng kháng thể đơn dòng cho con, không nên dùng cả hai cho cùng một cặp mẹ - con trừ trường hợp đặc biệt. Việc quyết định chọn loại nào sẽ phụ thuộc vào độ tuổi của bé, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn y tế tại thời điểm đó.

Nếu chị muốn được bác sĩ kiểm tra tình trạng sức khỏe và tư vấn lịch tiêm phù hợp trong thai kỳ, chị có thể gửi yêu cầu tư vấn đến Tiêm chủng Long Châu.