[Hỏi đáp] Người lớn có cần tiêm phòng viêm não Nhật Bản không nếu lúc nhỏ chưa tiêm?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, tôi năm nay 32 tuổi, hiện đang làm việc tại một khu vực nông thôn có nhiều vườn tược và chuồng nuôi heo. Tôi nhớ lại thì hồi nhỏ mình chưa từng được tiêm phòng viêm não Nhật Bản. Tôi nghe nói bệnh này chủ yếu gặp ở trẻ em nên người lớn không cần tiêm, điều này có đúng không? Nếu tôi muốn tiêm bù bây giờ thì có được không và lịch tiêm cho người trưởng thành có khác gì so với trẻ em không? (Anh Minh Quân, 32 tuổi, Đồng Nai)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Nguyễn Minh Trung - Chuyên khoa Dinh dưỡng - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Dinh dưỡng giải đáp.

Chào anh Quân, anh vẫn có thể tiêm bù vắc xin viêm não Nhật Bản khi trưởng thành nếu có nguy cơ phơi nhiễm. Với công việc tại khu vực nông thôn có vườn tược và chuồng nuôi heo, anh thuộc nhóm có nguy cơ cao nên cần được bác sĩ đánh giá để chỉ định lịch tiêm phù hợp.

Quan điểm cho rằng bệnh này chỉ gặp ở trẻ em là chưa chính xác. Dù viêm não Nhật Bản chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em, nhưng thực tế người ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh. Tại các nước lưu hành bệnh, một số người trưởng thành có miễn dịch do từng nhiễm virus trước đó, kể cả những trường hợp không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, những người chưa từng tiêm phòng và chưa có miễn dịch vẫn có nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt khi sống hoặc làm việc tại các vùng có virus lưu hành.

Về lịch tiêm, phác đồ tiêm cho người trưởng thành có thể khác với trẻ em tùy loại vắc xin được sử dụng. Nguyên tắc chung là số liều và khoảng cách giữa các mũi tiêm sẽ phụ thuộc vào loại vắc xin được sử dụng cùng tình trạng sức khỏe của anh.

Ví dụ, theo thông tin sản phẩm Imojev (vắc xin sống tái tổ hợp), người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên thường chỉ cần tiêm một liều cơ bản và không cần tiêm nhắc lại trong vòng 5 năm sau tiêm. Ngược lại, một số loại vắc xin bất hoạt có thể yêu cầu nhiều liều để đạt được hiệu quả bảo vệ.

Hiện nay có nhiều loại vắc xin viêm não Nhật Bản với phác đồ tiêm khác nhau. Vì vậy, anh không nên tự chọn loại vắc xin mà cần đến cơ sở tiêm chủng để bác sĩ kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe. Bác sĩ sẽ căn cứ vào loại vắc xin hiện có tại cơ sở và tình trạng thực tế của anh để tư vấn lịch tiêm phù hợp.

Anh nên lưu ý kết hợp tiêm phòng với các biện pháp phòng chống muỗi đốt như mặc quần áo dài tay, dùng kem xua muỗi hoặc hương muỗi khi làm việc tại vườn và chuồng heo. Những biện pháp này giúp giảm nguy cơ tiếp xúc với virus viêm não Nhật Bản lây truyền qua muỗi.

Nếu anh muốn được bác sĩ kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tư vấn lịch tiêm phù hợp, anh có thể gửi yêu cầu tư vấn đến Tiêm chủng Long Châu.