[Hỏi đáp] Bệnh sốt rét và sốt xuất huyết có giống nhau không?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, gần đây tôi thấy nhiều người bị sốt xuất huyết. Tôi cũng nghe nói về bệnh sốt rét, cả hai đều do muỗi đốt. Xin bác sĩ cho biết hai bệnh này có giống nhau không và làm thế nào để phân biệt ạ? Tôi cảm ơn. (Anh Hoàng, 35 tuổi, Hà Nội)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Nguyễn Ngọc Ái Vy - Chuyên khoa Nhi - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Nhi khoa giải đáp.

Chào anh Hoàng, cảm ơn anh đã gửi câu hỏi. 

Sốt rét và sốt xuất huyết là hai bệnh truyền nhiễm hoàn toàn khác nhau dù có chung đường lây là qua muỗi đốt và một số triệu chứng ban đầu tương tự như sốt. Việc phân biệt rõ hai bệnh này là rất quan trọng để điều trị đúng cách và kịp thời.

Dưới đây là những điểm khác biệt cơ bản giữa sốt rét và sốt xuất huyết:

• Tác nhân gây bệnh: Sốt rét do ký sinh trùng Plasmodium gây ra. Trong khi đó, sốt xuất huyết là do virus Dengue gây nên.
• Vật trung gian truyền bệnh: Bệnh sốt rét lây truyền qua muỗi Anopheles, loại muỗi thường hoạt động và đốt người vào ban đêm. Bệnh sốt xuất huyết lây truyền qua muỗi vằn Aedes aegypti, thường hoạt động và đốt người vào ban ngày, đặc biệt là sáng sớm và chiều tối.
• Triệu chứng lâm sàng: Đây là điểm khác biệt quan trọng nhất. Sốt rét có triệu chứng rất điển hình với cơn sốt rét run theo chu kỳ gồm 3 giai đoạn: Rét run, sốt cao lên đến 40 - 41 độ C, sau đó vã mồ hôi và thân nhiệt trở lại bình thường. Trong các trường hợp kéo dài hoặc tái phát, người bệnh có thể xuất hiện thiếu máu và lách to. Ngược lại, sốt xuất huyết thường gây sốt cao liên tục trong 2 - 7 ngày, kèm theo đau đầu dữ dội, đau nhức cơ khớp, và các dấu hiệu xuất huyết như chấm xuất huyết dưới da, chảy máu mũi, chảy máu chân răng. Giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện vào thời điểm người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc vừa hết sốt, thường từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh.
• Biến chứng nguy hiểm: Sốt rét nếu không được điều trị có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như sốt rét ác tính thể não, thiếu máu nặng, suy thận, và có thể dẫn đến tử vong. Sốt xuất huyết có thể diễn tiến thành sốt xuất huyết Dengue nặng, gây thoát huyết tương, sốc, xuất huyết nặng và suy đa tạng.
• Sốt rét: Có thuốc điều trị đặc hiệu bằng thuốc chống sốt rét.
• Sốt xuất huyết: Chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu, chủ yếu điều trị hỗ trợ.

Do đó, khi có triệu chứng sốt cao, đặc biệt nếu sống trong vùng dịch tễ, anh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và làm xét nghiệm chẩn đoán chính xác, từ đó có phác đồ điều trị phù hợp và tránh các biến chứng đáng tiếc.