Giảm tiểu cầu có nguy hiểm không? Một số biến chứng nguy hiểm

Giảm tiểu cầu là tình trạng rối loạn huyết học không hiếm gặp nhưng thường bị xem nhẹ do triệu chứng ban đầu khá mờ nhạt. Tuy nhiên, khi số lượng tiểu cầu giảm sâu, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ chảy máu nghiêm trọng và nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng.

Giảm tiểu cầu có nguy hiểm không?

Giảm tiểu cầu là tình trạng số lượng tiểu cầu trong máu thấp hơn ngưỡng sinh lý bình thường, làm suy giảm khả năng đông cầm máu của cơ thể. Tiểu cầu đóng vai trò then chốt trong quá trình hình thành cục máu đông để ngăn chảy máu. Khi tiểu cầu giảm, nguy cơ xuất huyết tăng lên, từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc mức độ giảm và nguyên nhân nền.

Ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể chỉ xuất hiện các dấu hiệu như bầm tím dễ dàng, chấm xuất huyết dưới da hoặc chảy máu cam. Tuy nhiên, khi tiểu cầu giảm sâu, đặc biệt dưới ngưỡng an toàn, nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng có thể xảy ra, bao gồm xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết nội tạng và nguy hiểm nhất là xuất huyết não hoặc xuất huyết dưới nhện, có thể đe dọa tính mạng.

Mức độ nguy hiểm của giảm tiểu cầu không giống nhau ở mỗi người mà phụ thuộc vào nguyên nhân (bệnh lý miễn dịch, nhiễm trùng, suy tủy xương, tác dụng phụ của thuốc…), độ tuổi, bệnh nền đi kèm và tốc độ giảm tiểu cầu. Do đó, khi phát hiện các biểu hiện chảy máu bất thường hoặc kết quả xét nghiệm cho thấy tiểu cầu thấp, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa để đánh giá chính xác và can thiệp kịp thời, nhằm hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm.

Những biến chứng nguy hiểm của giảm tiểu cầu

Giảm tiểu cầu là rối loạn huyết học có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Tiểu cầu giữ vai trò thiết yếu trong quá trình đông máu, vì vậy khi số lượng tiểu cầu giảm mạnh, cơ thể dễ rơi vào tình trạng chảy máu kéo dài hoặc xuất huyết không kiểm soát. Các biến chứng nguy hiểm thường gặp của giảm tiểu cầu bao gồm:

• Xuất huyết nội sọ và xuất huyết dưới nhện: Đây là biến chứng nặng nề và đe dọa tính mạng, có thể gây rối loạn ý thức, co giật, liệt hoặc tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
• Xuất huyết tiêu hóa: Người bệnh có thể gặp xuất huyết tiêu hóa trên hoặc dưới, biểu hiện bằng nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phân máu, dẫn đến thiếu máu cấp và sốc mất máu.
• Xuất huyết nội tạng: Giảm tiểu cầu nặng làm tăng nguy cơ chảy máu tại gan, lách, thận hoặc ổ bụng, đặc biệt sau chấn thương dù mức độ va chạm không lớn.
• Huyết khối nghịch lý: Ở một số thể bệnh đặc biệt như giảm tiểu cầu do heparin hoặc xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối, người bệnh vừa có nguy cơ chảy máu vừa có nguy cơ hình thành cục máu đông, gây thuyên tắc phổi, tai biến mạch máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
• Tổn thương đa cơ quan: Khi xuất huyết hoặc huyết khối xảy ra đồng thời, nhiều cơ quan như não, tim và thận có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Tiểu cầu giảm bao nhiêu là nguy hiểm?

Khi số lượng tiểu cầu giảm xuống dưới ngưỡng bình thường, nguy cơ chảy máu sẽ tăng dần theo mức độ giảm. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của giảm tiểu cầu không chỉ phụ thuộc vào con số tuyệt đối mà còn liên quan đến nguyên nhân bệnh lý, tuổi tác và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Về mặt chuyên môn, giảm tiểu cầu thường được phân loại theo các mức độ sau:

• Giảm tiểu cầu nhẹ: Số lượng tiểu cầu từ 100.000 - 150.000 tiểu cầu/μL. Ở giai đoạn này, đa số người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng và nguy cơ xuất huyết thấp.
• Giảm tiểu cầu mức trung bình: Số lượng tiểu cầu từ 50.000 - 100.000 tiểu cầu/μL. Nguy cơ chảy máu bắt đầu tăng, đặc biệt khi có chấn thương, phẫu thuật hoặc dùng thuốc ảnh hưởng đến đông máu.
• Giảm tiểu cầu nặng: Số lượng tiểu cầu dưới 50.000 tiểu cầu/μL. Người bệnh có thể xuất hiện chấm xuất huyết, bầm tím, chảy máu niêm mạc và cần được theo dõi y tế sát sao.
• Giảm tiểu cầu rất nặng (nguy kịch): Số lượng tiểu cầu dưới 5.000 tiểu cầu/μL. Đây là mức nguy hiểm nhất, có nguy cơ cao gây xuất huyết nội sọ, xuất huyết tiêu hóa hoặc xuất huyết tự phát đe dọa tính mạng.

Cần lưu ý rằng, cùng một mức tiểu cầu nhưng mức độ nguy hiểm có thể khác nhau giữa các cá nhân. Do đó, khi phát hiện tiểu cầu giảm, người bệnh nên thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và có hướng theo dõi, điều trị phù hợp nhằm phòng ngừa biến chứng nghiêm trọng.

Yếu tố tăng nguy cơ mắc bệnh giảm tiểu cầu

Giảm tiểu cầu là tình trạng số lượng tiểu cầu trong máu giảm thấp hơn ngưỡng bình thường, có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết và nhiều biến chứng nghiêm trọng. Một số yếu tố và tình trạng bệnh lý được ghi nhận làm gia tăng nguy cơ mắc giảm tiểu cầu, bao gồm:

• Bệnh lý huyết học và tủy xương: Suy tủy xương, bệnh bạch cầu, ung thư di căn hoặc xâm lấn tủy xương làm ức chế quá trình tạo tiểu cầu.
• Nhiễm trùng: Nhiễm virus như viêm gan C, HIV hoặc một số vi khuẩn, virus khác có thể làm giảm sản xuất hoặc tăng phá hủy tiểu cầu.
• Thuốc và phương pháp điều trị: Hóa trị, xạ trị, hoặc một số thuốc (kháng sinh, thuốc chống đông, thuốc điều trị ung thư) có thể gây giảm tiểu cầu thứ phát.
• Bệnh lý gan và lách: Bệnh gan mạn tính, lách to làm giữ lại tiểu cầu nhiều hơn bình thường.
• Rối loạn miễn dịch: Các bệnh tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp gây phá hủy tiểu cầu qua cơ chế miễn dịch.
• Yếu tố khác: Uống nhiều rượu, nhiễm độc hóa chất (asen, thuốc trừ sâu), mang thai, di truyền và tuổi cao.

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn giảm tiểu cầu có nguy hiểm không cũng như những biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra nếu tình trạng này không được phát hiện và điều trị kịp thời. Giảm tiểu cầu không chỉ làm tăng nguy cơ xuất huyết mà còn có thể đe dọa tính mạng trong các trường hợp nặng. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như bầm tím không rõ nguyên nhân, chảy máu kéo dài, chấm xuất huyết dưới da hoặc mệt mỏi kéo dài, người bệnh nên chủ động đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và can thiệp phù hợp.