Dấu hiệu trẻ bị viêm màng não là gì? Nguyên nhân gây bệnh viêm màng não ở trẻ

Viêm màng não là một bệnh lý nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của trẻ em nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Các dấu hiệu trẻ bị viêm màng não thường không dễ nhận biết, nhất là ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tuy nhiên, việc sớm phát hiện những triệu chứng ban đầu có thể giúp ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm. Theo dõi bài viết dưới đây của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để biết thêm thông tin chi tiết.

Dấu hiệu viêm màng não ở trẻ

Dấu hiệu viêm màng não ở trẻ em gồm: sốt cao đột ngột trên 38,5°C, đau đầu dữ dội, cứng cổ khó cử động, co giật, nôn vọt, nhạy cảm với ánh sáng và rối loạn tri giác. Ở trẻ sơ sinh, dấu hiệu đặc trưng là thóp phồng, bỏ bú và quấy khóc dữ dội hơn khi được bế.

Nguyên nhân gây bệnh viêm màng não ở trẻ em

Viêm màng não có thể do virus, vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng; trong đó viêm màng não do vi khuẩn là thể nặng, cần điều trị khẩn cấp, bao gồm những tác nhân vi khuẩn sau:

Viêm màng não do vi khuẩn Hib (Haemophilus influenzae type B)

Trước khi vắc xin Hib được sử dụng rộng rãi, Hib là nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng não do vi khuẩn ở trẻ dưới 5 tuổi; hiện bệnh chủ yếu gặp ở trẻ chưa tiêm hoặc tiêm chưa đầy đủ.

Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi trẻ tiếp xúc với người mang vi khuẩn. Thời gian ủ bệnh thường ngắn, dưới 10 ngày. Nếu không được phát hiện và can thiệp sớm, bệnh có thể tiến triển nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt trong những ngày đầu mắc bệnh.

Viêm màng não do phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae)

Phế cầu là vi khuẩn không chỉ gây viêm màng não mà còn liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng khác như viêm phổi và nhiễm trùng huyết. Viêm màng não phế cầu có nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng cao. CDC ghi nhận có khoảng 1/12 trẻ mắc viêm màng não do phế cầu tử vong.

Hiện nay, việc điều trị căn bệnh này đang gặp nhiều khó khăn do tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh ngày càng gia tăng, khiến hiệu quả điều trị giảm đáng kể.

Viêm màng não do vi khuẩn mô cầu (Neisseria meningitidis)

Vi khuẩn mô cầu có thể gây ra nhiều dạng bệnh lý tại nhiều cơ quan như hệ thần kinh, mắt, hô hấp, tim, máu, khớp, tiết niệu và sinh dục. Trong đó, hai tình trạng nghiêm trọng nhất là viêm màng não mủ và nhiễm trùng huyết. Đặc biệt, nhiễm trùng huyết tối cấp có thể dẫn đến tử vong rất nhanh, ngay cả khi đã được điều trị tích cực.

Bệnh lây lan thông qua đường hô hấp và có thời gian ủ bệnh dao động từ 1 đến 10 ngày. Bệnh thường khởi phát đột ngột với các biểu hiện ban đầu giống cảm cúm như đau đầu, ho, đau họng, mệt mỏi. Sau đó, người bệnh sốt cao từ 39-40°C, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cảm giác ớn lạnh, đau cơ, đau khớp, nhất là vùng lưng và chân. Một số trường hợp tiến triển nhanh đến nhiễm khuẩn huyết, sốc, suy đa cơ quan, đe dọa tính mạng. Ban đặc trưng của não mô cầu là chấm xuất huyết hoặc ban xuất huyết, không mất màu khi ấn.

Cần làm gì khi phát hiện dấu hiệu trẻ bị viêm màng não?

Khi nhận thấy trẻ có các dấu hiệu nghi ngờ viêm màng não, cha mẹ hoặc người chăm sóc cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín gần nhất để được bác sĩ thăm khám, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và xác định chính xác nguyên nhân nhằm can thiệp điều trị kịp thời.

Điều quan trọng là không được tự ý cho trẻ dùng thuốc nếu chưa có chỉ định từ nhân viên y tế, cũng như không nên sử dụng các bài thuốc dân gian như cho uống lá cây. Việc chậm trễ trong đưa trẻ đến bệnh viện có thể làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, gây nguy hiểm đến tính mạng và dễ để lại những tổn thương thần kinh không hồi phục do điều trị muộn.

Bài viết về chủ đề dấu hiệu trẻ bị viêm màng não đã khép lại. Việc nhận diện dấu hiệu trẻ bị viêm màng não ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp phụ huynh có thể can thiệp kịp thời, giảm thiểu nguy cơ biến chứng và tử vong. Bên cạnh đó hiện nay, bệnh viêm màng não ở trẻ có thể được phòng tránh hiệu quả nhờ tiêm phòng vắc xin. 

Xem thêm:

Cách phòng tránh viêm màng não, viêm não Nhật Bản hữu hiệu nhất

Phòng bệnh di chứng từ viêm màng não mủ cho con yêu