icon_app_03735b6399_696a3c8baf_193690009b

Tải ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu để xem sổ tiêm chủng điện tử

Mở trong ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu

Dẫn lưu đường mật là gì? Chỉ định và cách chăm sóc

Phạm Thị Trâm13/11/2026
bac_si_pham_uyen_trinh_fc7f50ef9c
Bác sĩ

Phạm Uyển Trinh

Đã kiểm duyệt nội dung

Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng. Bác sĩ luôn chủ động cập nhật kiến thức và nâng cao chuyên môn nhằm mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.

Xem thêm

Khi dòng chảy của dịch mật bị tắc nghẽn, cơ thể sẽ phát ra những tín hiệu đáng lo ngại. Lúc này, dẫn lưu đường mật là một thủ thuật y khoa cần thiết giúp giải quyết tình trạng ứ trệ, ngăn ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Khi đường mật bị tắc nghẽn, dịch mật có thể không lưu thông bình thường từ gan xuống ruột, gây vàng da, ngứa hoặc các biến chứng như viêm đường mật. Tùy nguyên nhân và mức độ tắc nghẽn, bác sĩ có thể chỉ định dẫn lưu đường mật nhằm giải áp, cải thiện lưu thông dịch mật và hỗ trợ điều trị bệnh lý nền.

Dẫn lưu đường mật là gì?

Dịch mật là một chất lỏng do gan sản xuất, có vai trò thiết yếu trong việc tiêu hóa chất béo. Dịch mật di chuyển qua một hệ thống các ống dẫn gọi là đường mật để đến ruột non. Khi hệ thống này bị tắc nghẽn, dịch mật sẽ bị ứ đọng lại, gây ra nhiều vấn đề sức khỏe.

Khi có chỉ định, bác sĩ có thể đặt ống dẫn lưu để giúp dịch mật thoát ra ngoài cơ thể hoặc lưu thông qua một đường dẫn được thiết lập trong quá trình can thiệp. Với dẫn lưu đường mật qua da, ống thông được đưa qua da vào đường mật, thường đi xuyên qua nhu mô gan, rồi nối với túi chứa dịch bên ngoài. Tùy kỹ thuật, một số ống có thể được đặt qua vị trí tắc hoặc có cấu hình cho phép dẫn lưu theo cách khác.

Trong một số trường hợp, thay vì dùng ống dẫn lưu ra ngoài, bác sĩ có thể đặt một stent (một khung đỡ nhỏ) vào bên trong ống mật. Stent đường mật giúp duy trì sự thông thoáng của đoạn đường mật bị hẹp hoặc tắc, tạo điều kiện cho dịch mật lưu thông. Hiệu quả và thời gian lưu stent phụ thuộc vào loại stent, nguyên nhân gây tắc nghẽn và kế hoạch điều trị của người bệnh.

Hệ thống đường mật trong cơ thể và vai trò quan trọng của dịch mật
Hệ thống đường mật trong cơ thể và vai trò quan trọng của dịch mật

Khi nào cần dẫn lưu đường mật?

Dẫn lưu đường mật có thể được chỉ định khi tình trạng tắc nghẽn đường mật cần can thiệp giải áp hoặc khi cần tạo đường thoát cho dịch mật trong một số bệnh lý cụ thể. Không phải mọi trường hợp ứ mật đều cần đặt ống dẫn lưu; quyết định phụ thuộc vào nguyên nhân, vị trí tắc nghẽn, triệu chứng và tình trạng toàn thân. Các nguyên nhân có thể dẫn đến tắc nghẽn đường mật cần xem xét can thiệp bao gồm:

  • Sỏi trong ống mật chủ gây tắc nghẽn.
  • Hẹp đường mật do lành tính hoặc ác tính, bao gồm hẹp sau phẫu thuật hoặc sau can thiệp.
  • Khối u đường mật, đầu tụy hoặc cơ quan lân cận chèn ép đường mật.
  • Viêm đường mật trong bối cảnh tắc nghẽn cần giải áp đường mật.
  • Một số trường hợp rò mật hoặc bệnh lý đường mật khác cần dẫn lưu theo chỉ định chuyên khoa.

Các dấu hiệu có thể gặp khi đường mật bị tắc nghẽn bao gồm:

  • Vàng da, vàng củng mạc mắt.
  • Ngứa da.
  • Nước tiểu sẫm màu.
  • Phân nhạt màu hoặc bạc màu.

Nếu xuất hiện vàng da kèm sốt, rét run hoặc đau bụng, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp vì có thể liên quan đến viêm đường mật hoặc biến chứng khác.

Vàng da là một trong những dấu hiệu điển hình của tắc nghẽn đường mật
Vàng da là một trong những dấu hiệu điển hình của tắc nghẽn đường mật

Các phương pháp dẫn lưu đường mật

Dẫn lưu đường mật có thể được thực hiện bằng nhiều phương pháp, trong đó các lựa chọn thường gặp là can thiệp qua nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) và dẫn lưu đường mật qua da dưới hướng dẫn của chẩn đoán hình ảnh. Trong một số tình huống chuyên biệt, dẫn lưu dưới hướng dẫn siêu âm nội soi cũng có thể được cân nhắc tại cơ sở có đủ chuyên môn và trang thiết bị. Với kỹ thuật này, bác sĩ sẽ đưa một ống thông nhỏ qua da, xuyên qua nhu mô gan và vào trong đường mật để dẫn dịch mật ra ngoài.

Ngoài ra, như đã đề cập, đặt stent đường mật cũng là một lựa chọn. Stent có thể được đặt qua da tương tự như cách đặt ống dẫn lưu, hoặc được đặt qua nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP). Lựa chọn giữa việc đặt ống dẫn lưu ra ngoài hay đặt stent bên trong sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây tắc nghẽn và tình trạng cụ thể của từng người bệnh.

Quy trình thực hiện dẫn lưu đường mật

Dẫn lưu đường mật được thực hiện tại cơ sở y tế có đủ trang thiết bị và nhân lực chuyên môn. Tùy phương pháp, tình trạng người bệnh và nguy cơ biến chứng, thủ thuật có thể sử dụng gây tê tại chỗ kết hợp an thần hoặc gây mê. Nhiều người bệnh cần được theo dõi tại bệnh viện sau can thiệp; việc xuất viện trong ngày hay lưu viện sẽ do ê-kíp điều trị quyết định. Quy trình tổng quát diễn ra như sau:

  • Chuẩn bị: Trước thủ thuật, nhân viên y tế đánh giá tình trạng lâm sàng, xét nghiệm cần thiết, thuốc đang sử dụng và nguy cơ chảy máu hoặc nhiễm trùng. Người bệnh được hướng dẫn về việc nhịn ăn, điều chỉnh thuốc và chuẩn bị vùng can thiệp theo yêu cầu của ê-kíp điều trị. Gây tê tại chỗ và an thần hoặc gây mê sẽ được lựa chọn tùy phương pháp và tình trạng người bệnh.
  • Can thiệp: Một cây kim nhỏ được đưa qua da, vào gan và tiếp cận ống mật. Thuốc cản quang được tiêm vào để làm hiện rõ hình ảnh hệ thống đường mật trên màn hình X-quang.
  • Đặt ống dẫn lưu: Dựa trên hình ảnh hướng dẫn, bác sĩ đưa ống thông vào vị trí phù hợp trong hệ thống đường mật. Tùy cấu hình ống và mục tiêu điều trị, dịch mật có thể được dẫn ra túi bên ngoài hoặc lưu thông qua đường dẫn lưu trong - ngoài. Sau thủ thuật, nhân viên y tế kiểm tra vị trí ống, lượng dịch dẫn lưu và tình trạng người bệnh.

Mặc dù là một thủ thuật an toàn, vẫn có một số rủi ro tiềm ẩn như chảy máu, nhiễm trùng hoặc thủng túi mật, ruột. Dù là thủ thuật ít xâm lấn, dẫn lưu đường mật vẫn có thể gây biến chứng như chảy máu, nhiễm trùng hoặc nhiễm trùng huyết, rò mật, đau, tắc hoặc di lệch ống dẫn lưu và tổn thương đường mật hoặc cơ quan lân cận. Người bệnh cần được theo dõi sau can thiệp; thời gian theo dõi và quyết định xuất viện phụ thuộc vào phương pháp thực hiện, tình trạng lâm sàng và diễn biến sau thủ thuật.

Thủ thuật dẫn lưu đường mật được thực hiện dưới sự hướng dẫn của chẩn đoán hình ảnh
Thủ thuật dẫn lưu đường mật được thực hiện dưới sự hướng dẫn của chẩn đoán hình ảnh

Chăm sóc ống dẫn lưu và dấu hiệu bất thường

Việc chăm sóc sau thủ thuật đóng vai trò cực kỳ quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị và ngăn ngừa biến chứng. Người bệnh và người nhà cần tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn của nhân viên y tế.

Chăm sóc tại nhà

  • Nghỉ ngơi và ăn uống theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Duy trì lượng nước phù hợp với nhu cầu cơ thể và tình trạng bệnh nền. Không tự tăng lượng nước uống chỉ để bù lượng dịch dẫn lưu nếu chưa được hướng dẫn, đặc biệt ở người bệnh có bệnh tim, bệnh thận hoặc được yêu cầu hạn chế dịch.
  • Không nằm đè lên bên có ống dẫn lưu để tránh làm ống bị gập, tắc nghẽn.
  • Tránh các hoạt động gây kéo căng ống dẫn lưu hoặc làm tăng đau tại vị trí can thiệp trong thời gian hồi phục. Giới hạn nâng vật nặng và thời điểm trở lại hoạt động bình thường cần tuân theo hướng dẫn của ê-kíp điều trị.
  • Chăm sóc chân ống dẫn lưu: Rửa tay trước và sau khi chăm sóc. Thay băng, vệ sinh vùng da quanh chân ống và sử dụng dung dịch làm sạch theo hướng dẫn của cơ sở điều trị. Giữ vùng chân ống sạch, khô và cố định ống để tránh kéo tuột. Không tự bôi thuốc, sát khuẩn mạnh, tháo mối cố định hoặc thay đổi cách chăm sóc nếu chưa được hướng dẫn.
  • Đổ túi dẫn lưu theo hướng dẫn của nhân viên y tế, trước khi túi quá đầy để tránh kéo căng ống. Nếu được yêu cầu, ghi lại lượng dịch và màu sắc theo từng khoảng thời gian. Không để đầu xả của túi chạm vào tay hoặc bề mặt không sạch; đóng kín đầu xả sau khi đổ. Không tự ý rút, đẩy, xoay hoặc súc rửa ống dẫn lưu. Chỉ thực hiện súc rửa khi bác sĩ hoặc điều dưỡng đã hướng dẫn cụ thể về dung dịch, dụng cụ, lượng dịch và cách thực hiện.

Khi nào cần liên hệ bác sĩ?

Liên hệ ngay với cơ sở y tế hoặc ê-kíp điều trị nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

  • Sốt, rét run hoặc cảm giác mệt lả.
  • Đau bụng tăng, đau dữ dội hoặc đau mới xuất hiện.
  • Chân ống sưng đỏ, đau tăng, rỉ dịch, có mùi bất thường hoặc chảy dịch mật quanh chân ống.
  • Lượng dịch giảm rõ rệt hoặc không còn dịch chảy vào túi so với mức thường ngày.
  • Dịch mật có máu hoặc xuất hiện chảy máu tại vị trí ống.
  • Ống bị tuột, di lệch, nứt, rò rỉ hoặc túi dẫn lưu bị hỏng.
  • Vàng da, vàng mắt tăng lên hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường khác.

Nếu không thấy dịch chảy vào túi, có thể quan sát xem dây bên ngoài có bị gập hay bị đè ép hay không, nhưng không tự rút, đẩy hoặc súc rửa ống. Nếu dịch không tiếp tục chảy hoặc người bệnh có triệu chứng kèm theo, cần liên hệ nhân viên y tế ngay. Khi có sốt rét run, đau bụng dữ dội, chảy máu nhiều hoặc tình trạng toàn thân xấu đi, cần đến cơ sở cấp cứu.

Việc chăm sóc ống dẫn lưu đường mật đúng cách sẽ giúp quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn. Đừng ngần ngại liên hệ với bác sĩ nếu có bất kỳ thắc mắc hay lo lắng nào trong quá trình chăm sóc tại nhà.

Chăm sóc ống dẫn lưu đúng cách giúp ngăn ngừa nhiễm trùng và biến chứng
Chăm sóc ống dẫn lưu đúng cách giúp ngăn ngừa nhiễm trùng và biến chứng

Tóm lại, dẫn lưu đường mật là một can thiệp y khoa hiệu quả giúp giải phóng sự tắc nghẽn, phục hồi chức năng gan và cải thiện đáng kể triệu chứng cho người bệnh. Việc tuân thủ đúng quy trình chăm sóc sau thủ thuật và theo dõi các dấu hiệu bất thường là chìa khóa để đảm bảo an toàn và thành công cho quá trình điều trị.

Miễn trừ trách nhiệm

Thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế ý kiến tham vấn y khoa. Trước khi đưa ra quyết định liên quan đến sức khỏe, bạn nên được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.
Liên hệ hotline 1800 6928 để được Bác sĩ Long Châu hỗ trợ nếu cần được tư vấn.

NỘI DUNG LIÊN QUAN