Cảnh báo nguy cơ Zona thần kinh ở người bệnh ung thư

Với người bệnh ung thư, việc chủ động nhận biết nguy cơ và những biểu hiện bất thường của Zona thần kinh có ý nghĩa quan trọng trong quá trình theo dõi sức khỏe. Những thông tin dưới đây sẽ giúp làm rõ các yếu tố cần lưu ý và cách phòng ngừa phù hợp.

Vì sao người bệnh ung thư dễ mắc Zona thần kinh?

Zona thần kinh xảy ra khi virus Varicella Zoster từng gây bệnh thủy đậu trước đó, nay tái hoạt động sau một thời gian nằm tiềm ẩn trong các hạch thần kinh. Khi hệ miễn dịch suy yếu, kèm các yếu tố cộng hưởng khác, cơ thể không khó kiểm soát được virus, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện bệnh Zona. CDC cũng xác định ung thư, đặc biệt bệnh bạch cầu và u lympho, cùng với các thuốc ức chế miễn dịch được sử dụng là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc Zona.

Ở người bệnh ung thư, suy giảm miễn dịch có thể liên quan đến chính bệnh lý hoặc các phương pháp điều trị như hóa trị, xạ trị, ghép tế bào gốc và một số thuốc có tác dụng ức chế miễn dịch. Nguy cơ không giống nhau ở tất cả người bệnh mà phụ thuộc vào loại ung thư, mức độ suy giảm miễn dịch, phác đồ và thời điểm điều trị.

Một nghiên cứu trên 14.670 người bệnh ung thư cho thấy tỷ lệ mắc Zona ở người bị ung thư huyết học cao hơn khoảng 4,8 lần, trong khi người có khối u đặc cao hơn khoảng 1,9 lần so với dân số chung. Nguy cơ cũng tăng ở những người đang sử dụng các phương pháp điều trị gây ức chế miễn dịch.

Cảnh giác dấu hiệu Zona ở người bệnh ung thư

Zona thần kinh có thể khởi phát bằng những biểu hiện khá dễ nhầm với các vấn đề của chuyên khoa da liễu hoặc bệnh hệ thần kinh thông thường. Người bệnh ung thư, đặc biệt đang điều trị hoặc có hệ miễn dịch suy giảm, nên chú ý các dấu hiệu sau để được thăm khám sớm:

• Đau rát, châm chích, ngứa hoặc tê: Cảm giác bất thường có thể xuất hiện tại một vùng da trước khi phát ban, đôi khi khiến người bệnh khó nhận biết đây là dấu hiệu của Zona thần kinh.
• Xuất hiện cụm mụn nước: Mụn nước thường tập trung thành từng cụm hoặc dải, chủ yếu ở một bên cơ thể và có thể kèm đau rát.
• Tổn thương ở vùng mặt, mắt hoặc tai: Phát ban ở trán, mí mắt, quanh mắt, đầu mũi hoặc vùng tai cần được khám sớm vì có nguy cơ ảnh hưởng đến mắt, thính giác hoặc thần kinh.
• Mụn nước lan rộng: Tổn thương xuất hiện ở nhiều vùng cơ thể hoặc lan nhanh cần đặc biệt lưu ý ở người đang suy giảm miễn dịch.
• Xuất hiện triệu chứng toàn thân: Sốt, đau đầu dữ dội, chóng mặt, lú lẫn, yếu liệt, ho hoặc khó thở là những biểu hiện bất thường cần được bác sĩ đánh giá.

Khi nghi ngờ mắc Xona, người bệnh ung thư không nên chờ đến khi tổn thương lan rộng mới đi khám. Người bệnh cũng không nên tự mua thuốc kháng virus hoặc tự ý ngừng hóa trị, thuốc điều trị ung thư, corticoid và các thuốc đang sử dụng; việc điều trị cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá, cân nhắc dựa trên tình trạng miễn dịch, chức năng cơ quan và phác đồ điều trị ung thư.

Có vắc xin phòng Zona thần kinh không?

Có. Vắc xin Zona tái tổ hợp Shingrix được sử dụng để phòng Zona thần kinh và các biến chứng liên quan. CDC khuyến cáo vắc xin này cho người từ 50 tuổi trở lên và người trưởng thành từ 19 tuổi trở lên bị suy giảm hoặc ức chế miễn dịch do bệnh lý hoặc điều trị.

Tại thị trường Việt nam, Vắc xin phòng ngừa bệnh Zona đã được Bộ Y tế phê duyệt cho lưu hành, sử dụng với các chỉ định rộng hơn so với CDC của Hoa kỳ.

Với người bệnh ung thư, thời điểm tiêm cần được bác sĩ cân nhắc dựa trên tình trạng sức khỏe và kế hoạch điều trị. Nếu có thể, người bệnh nên trao đổi về việc tiêm phòng trước khi bắt đầu hóa trị, ghép tế bào gốc hoặc phương pháp điều trị có khả năng làm suy giảm miễn dịch để có cơ hội tạo đáp ứng miễn dịch tốt hơn. Vắc xin không có tác dụng điều trị đợt Zona cấp tính.

Nếu đang điều trị ung thư và thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc Zona, bạn có thể đến Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn và tiêm vắc xin Zona theo lịch phù hợp. Bác sĩ sẽ tư vấn dựa trên độ tuổi, tình trạng sức khỏe, tiền sử tiêm chủng và quá trình điều trị để lựa chọn thời điểm tiêm phù hợp.

Với cảnh báo nguy cơ zona thần kinh ở người bệnh ung thư, việc chủ động theo dõi các dấu hiệu bất thường và thăm khám sớm là điều cần thiết, đặc biệt khi người bệnh đang điều trị hoặc có hệ miễn dịch suy giảm. Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ có thể giúp kiểm soát bệnh và hạn chế nguy cơ biến chứng. Người bệnh cũng nên trao đổi với bác sĩ về vắc xin phòng Zona để được tư vấn thời điểm tiêm phù hợp.