Candida auris là gì? Triệu chứng khi nhiễm nấm Candida auris

Candida auris là tác nhân gây bệnh đáng quan tâm trong môi trường y tế do khả năng tồn tại trên bề mặt, lây truyền giữa người bệnh và gây khó khăn trong điều trị. Nhận biết đặc điểm của loại nấm này giúp nâng cao ý thức phòng ngừa và hạn chế nguy cơ lây nhiễm.

Nấm Candida auris là gì?

Candida auris (C. auris) là một loài nấm men có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng, đặc biệt ở người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc đang điều trị tại bệnh viện. Một số chủng có khả năng kháng nhiều loại thuốc kháng nấm, khiến việc điều trị trở nên phức tạp.

Khác với một số loài nấm Candida thường tồn tại tự nhiên trong cơ thể, Candida auris chủ yếu được ghi nhận liên quan đến tình trạng mang nấm và lây truyền trong môi trường chăm sóc sức khỏe. Loại nấm này có thể gây ra nhiều dạng nhiễm trùng:

• Nhiễm trùng tai: Gây đau, khó chịu hoặc cảm giác đầy tai.
• Nhiễm trùng vết thương: Có thể xuất hiện tại các vết thương, đặc biệt sau phẫu thuật.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu: Thường liên quan đến người đặt ống thông tiểu.
• Nhiễm trùng máu: Có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan và đe dọa tính mạng.

Candida auris có thể lây truyền qua tiếp xúc với người mang nấm hoặc bề mặt, thiết bị y tế bị nhiễm nấm. Người khỏe mạnh thường có nguy cơ mắc nhiễm trùng xâm lấn thấp.

Các triệu chứng của nhiễm nấm Candida auris là gì?

Triệu chứng nhiễm Candida auris phụ thuộc vào vị trí nhiễm trùng và mức độ ảnh hưởng đến cơ thể. Do bệnh thường xuất hiện ở những người có bệnh nền nghiêm trọng, các biểu hiện đôi khi khó nhận biết hoặc dễ nhầm lẫn với bệnh lý khác. Một số triệu chứng có thể gặp bao gồm:

• Sốt: Nhiệt độ cơ thể tăng, đôi khi kéo dài dù đã điều trị bằng kháng sinh.
• Ớn lạnh: Người bệnh có cảm giác rét run hoặc lạnh bất thường.
• Mệt mỏi nghiêm trọng: Cơ thể suy nhược, giảm khả năng hoạt động.
• Huyết áp thấp: Có thể xuất hiện khi nhiễm trùng diễn tiến nặng.
• Nhịp tim nhanh: Tim đập nhanh hơn bình thường, đặc biệt khi nhiễm trùng toàn thân.
• Hạ thân nhiệt: Nhiệt độ cơ thể giảm bất thường ở một số trường hợp nặng.
• Đau hoặc đầy tai: Có thể gặp khi nấm gây nhiễm trùng tại tai.

Những biểu hiện trên không đặc hiệu cho Candida auris, vì vậy cần xét nghiệm để xác định nguyên nhân. Ngoài ra, một số người mang nấm trên da nhưng không có triệu chứng. Họ vẫn có thể làm lây truyền nấm sang người khác, đặc biệt trong môi trường chăm sóc sức khỏe.

Candida auris chủ yếu lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với người mang nấm hoặc gián tiếp qua các bề mặt, thiết bị y tế bị nhiễm nấm. Các thiết bị xâm lấn như ống thông hoặc ống thở cũng có thể tạo điều kiện cho nấm xâm nhập vào cơ thể.

Các yếu tố nguy cơ gây nhiễm trùng Candida auris là gì?

Nhiễm Candida auris thường gặp ở những người có bệnh nền nghiêm trọng, hệ miễn dịch suy yếu hoặc phải chăm sóc y tế kéo dài. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng bao gồm:

• Sử dụng thiết bị y tế xâm lấn: Người đặt ống thông tĩnh mạch, ống thở, ống nuôi ăn hoặc ống thông tiểu có nguy cơ cao hơn.
• Mắc bệnh nền nghiêm trọng: Người mắc ung thư máu, đái tháo đường hoặc bệnh lý gây suy giảm miễn dịch dễ bị nhiễm trùng hơn.
• Nằm viện kéo dài: Đặc biệt là người điều trị tại khoa hồi sức tích cực hoặc cơ sở chăm sóc dài hạn.
• Mới trải qua phẫu thuật: Các thủ thuật xâm lấn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Sử dụng kháng sinh kéo dài: Có thể làm thay đổi hệ vi sinh vật, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.

Không phải ai có các yếu tố trên cũng mắc bệnh. Tuy nhiên, việc xác định nhóm nguy cơ giúp nhân viên y tế chủ động theo dõi và thực hiện biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Nhiễm nấm Candida auris được chẩn đoán như thế nào?

Nhiễm Candida auris có thể khó chẩn đoán do triệu chứng không đặc hiệu và dễ nhầm với các bệnh nhiễm trùng khác. Một số phương pháp xét nghiệm thông thường cũng có thể nhận diện nhầm loại nấm này.

Khi nghi ngờ nhiễm bệnh, bác sĩ sẽ đánh giá triệu chứng, tiền sử và các yếu tố nguy cơ. Tùy vị trí nghi ngờ nhiễm trùng, các mẫu bệnh phẩm có thể được thu thập bao gồm:

• Máu: Giúp phát hiện tình trạng nhiễm nấm trong máu.
• Nước tiểu: Được xét nghiệm khi nghi ngờ nhiễm nấm đường tiết niệu.
• Dịch hoặc mô từ vết thương: Hỗ trợ xác định tác nhân gây nhiễm trùng tại vị trí tổn thương.
• Dịch tai: Được thu thập khi nghi ngờ nhiễm nấm tại tai.
• Mẫu phết da vùng nách và bẹn: Chủ yếu dùng để sàng lọc tình trạng mang nấm không triệu chứng.

Để xác định chính xác Candida auris, phòng xét nghiệm có thể sử dụng các kỹ thuật chuyên biệt. Trong trường hợp nhiễm trùng, bác sĩ cũng có thể yêu cầu xét nghiệm đánh giá độ nhạy với thuốc kháng nấm để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Nhiễm nấm Candida auris có thể chữa khỏi được không?

Nhiễm Candida auris có thể điều trị được, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào mức độ nhiễm trùng, tình trạng sức khỏe và khả năng đáp ứng với thuốc.

Phương pháp điều trị chủ yếu là sử dụng thuốc kháng nấm theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, một số chủng Candida auris có khả năng kháng nhiều loại thuốc, khiến việc điều trị gặp khó khăn. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể điều chỉnh phương pháp dựa trên kết quả xét nghiệm và đáp ứng của người bệnh.

Không phải mọi trường hợp phát hiện Candida auris đều cần điều trị. Người chỉ mang nấm trên da nhưng không có dấu hiệu nhiễm trùng thường không được chỉ định thuốc kháng nấm.

Ngay cả khi nhiễm trùng đã được kiểm soát, nấm vẫn có thể tồn tại trên cơ thể. Vì vậy, việc tuân thủ các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở y tế rất quan trọng nhằm hạn chế lây truyền.

Candida auris là loại nấm có khả năng gây nhiễm trùng nghiêm trọng và khó điều trị ở một số nhóm nguy cơ cao. Chủ động nhận biết triệu chứng, phát hiện sớm và tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế giúp hạn chế biến chứng. Đồng thời, thực hiện tốt các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn góp phần ngăn ngừa sự lây lan của Candida auris trong cộng đồng và cơ sở chăm sóc sức khỏe.