icon_app_03735b6399_696a3c8baf_193690009b

Tải ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu để xem sổ tiêm chủng điện tử

Mở trong ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu

Buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì: Dấu hiệu và chẩn đoán

Nguyễn Thị Mỹ Duyên21/11/2026
bac_si_hoang_thao_my_dc45924ef8
Bác sĩ

Hoàng Thảo My

Đã kiểm duyệt nội dung

Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Nhi khoa. Bác sĩ luôn liên tục cập nhật và trau dồi chuyên môn để mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.

Xem thêm

Buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì là tình trạng rối loạn nội tiết có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt và sức khỏe sinh sản của nữ giới. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp chủ động thăm khám và có hướng xử trí phù hợp. Cùng tìm hiểu về dấu hiệu và cách chẩn đoán qua bài viết dưới đây.

Hội chứng buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì có thể gây rối loạn kinh nguyệt, mụn trứng cá nặng và tăng mọc lông do mất cân bằng nội tiết tố. Tuy nhiên, những biểu hiện này đôi khi dễ nhầm lẫn với thay đổi sinh lý bình thường trong giai đoạn dậy thì. Nhận biết đúng dấu hiệu và thăm khám kịp thời giúp phát hiện sớm tình trạng bất thường, từ đó có hướng theo dõi và can thiệp phù hợp.

Dấu hiệu buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) ở tuổi dậy thì có thể gây ra những thay đổi về chu kỳ kinh nguyệt và tình trạng tăng androgen. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp kinh nguyệt không đều, nổi mụn hoặc tăng cân đều mắc buồng trứng đa nang. Dưới đây là những dấu hiệu cần lưu ý:

  • Kinh nguyệt không đều: Chu kỳ kinh kéo dài bất thường, kinh thưa hoặc mất kinh trong nhiều tháng. Mức độ bất thường cần được đánh giá dựa trên thời gian kể từ kỳ kinh đầu tiên.
  • Rậm lông: Lông mọc nhiều, dày và sẫm màu ở những vùng như mép, cằm, ngực, bụng hoặc lưng do ảnh hưởng của tình trạng tăng androgen.
  • Mụn trứng cá kéo dài: Mụn viêm xuất hiện nhiều, mức độ nặng hoặc dai dẳng, ít đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường có thể gợi ý tình trạng tăng androgen.
  • Da dầu: Da tiết nhiều bã nhờn, thường xuất hiện cùng tình trạng mụn trứng cá do tác động của hormone androgen.
  • Tóc thưa hoặc rụng tóc: Tóc có thể mỏng dần, đặc biệt ở vùng đỉnh đầu, liên quan đến tình trạng tăng androgen.
  • Da sẫm màu ở các nếp gấp: Vùng da cổ, nách hoặc bẹn có thể trở nên sẫm màu, dày và có bề mặt mịn như nhung. Đây là biểu hiện gai đen (acanthosis nigricans), gợi ý tình trạng đề kháng insulin và rối loạn chuyển hóa, vốn thường gặp ở người mắc buồng trứng đa nang.
  • Tăng cân: Một số trường hợp có biểu hiện tăng cân hoặc tích tụ mỡ vùng bụng, tuy nhiên hội chứng buồng trứng đa nang cũng có thể xảy ra ở người có cân nặng bình thường.
Buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì có thể gây rối loạn kinh nguyệt và tăng androgen
Buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì có thể gây rối loạn kinh nguyệt và tăng androgen

Lưu ý: Không thể chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì chỉ dựa vào các dấu hiệu trên. Việc chẩn đoán cần đánh giá tình trạng rối loạn kinh nguyệt kéo dài theo ngưỡng tuổi dậy thì và bằng chứng tăng androgen trên lâm sàng hoặc xét nghiệm, sau khi đã loại trừ các nguyên nhân khác có biểu hiện tương tự. Siêu âm buồng trứng không được khuyến cáo sử dụng làm tiêu chí chẩn đoán buồng trứng đa nang trong vòng 8 năm sau kỳ kinh đầu tiên.

Buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì có nguy hiểm không?

Hội chứng buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì là tình trạng cần được phát hiện, theo dõi và quản lý vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa, khả năng sinh sản và tâm lý của trẻ vị thành niên. Nếu không được kiểm soát tốt, một số nguy cơ sức khỏe có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành.

Về mặt chuyển hóa, hội chứng này có liên quan chặt chẽ đến tình trạng kháng insulin. Sự rối loạn này làm tăng nguy cơ phát triển béo phì, đái tháo đường típ 2 khởi phát sớm và hội chứng chuyển hóa. Những biến chứng này tạo ra gánh nặng lớn về sức khỏe và kinh tế cho người bệnh trong suốt cuộc đời.

Về khả năng sinh sản, tình trạng rối loạn rụng trứng kéo dài có thể gây khó khăn trong việc thụ thai tự nhiên. Tuy nhiên, buồng trứng đa nang không đồng nghĩa với vô sinh vĩnh viễn và nhiều người mắc hội chứng vẫn có thể mang thai tự nhiên hoặc với sự hỗ trợ của các phương pháp điều trị. Ngoài ra, người bệnh có nguy cơ cao hơn gặp một số vấn đề trong thai kỳ như đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật. Tình trạng rối loạn rụng trứng kéo dài, đặc biệt khi đi kèm kinh nguyệt thưa hoặc vô kinh, cũng có thể làm tăng nguy cơ tăng sản nội mạc tử cung và ung thư nội mạc tử cung.

Không chỉ ảnh hưởng thể chất, các triệu chứng của buồng trứng đa nang như mụn trứng cá nặng hay rậm lông gây ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý của trẻ vị thành niên. Tình trạng này có thể dẫn đến lo âu, trầm cảm, rối loạn ăn uống, suy giảm chức năng tình dục tâm lý và tạo ra hình ảnh tiêu cực về cơ thể, từ đó làm giảm chất lượng cuộc sống.

Các triệu chứng của bệnh gây ra những xáo trộn về tâm lý cho trẻ gái
Các triệu chứng của bệnh gây ra những xáo trộn về tâm lý cho trẻ gái

Chẩn đoán PCOS ở tuổi dậy thì

Chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) ở tuổi dậy thì cần được thực hiện thận trọng vì một số biểu hiện của bệnh có thể trùng lặp với những thay đổi sinh lý trong giai đoạn phát triển. Bác sĩ sẽ kết hợp khai thác bệnh sử, thăm khám lâm sàng và xét nghiệm để đánh giá tình trạng bệnh.

  • Đánh giá chu kỳ kinh nguyệt: Xác định tình trạng kinh nguyệt không đều dựa trên thời gian kể từ kỳ kinh đầu tiên. Trong năm đầu sau khi có kinh, chu kỳ không đều thường là biểu hiện sinh lý. Từ 1 đến dưới 3 năm sau kỳ kinh đầu tiên, chu kỳ dưới 21 ngày hoặc trên 45 ngày được xem là bất thường. Sau 3 năm, chu kỳ dưới 21 ngày, trên 35 ngày hoặc ít hơn 8 chu kỳ mỗi năm cần được đánh giá. Đặc biệt, bất kỳ chu kỳ nào kéo dài trên 90 ngày sau năm đầu tiên có kinh đều cần được thăm khám.
  • Khám lâm sàng: Kiểm tra các biểu hiện tăng androgen như rậm lông theo kiểu nam giới, mụn trứng cá nặng hoặc tình trạng tóc thưa kiểu nữ. Đồng thời, bác sĩ có thể đánh giá huyết áp, cân nặng và các dấu hiệu liên quan đến rối loạn chuyển hóa.
  • Xét nghiệm nội tiết: Định lượng testosterone toàn phần và testosterone tự do hoặc chỉ số androgen tự do (FAI) để xác định tình trạng tăng androgen sinh hóa. Một số xét nghiệm nội tiết khác có thể được chỉ định nhằm loại trừ các bệnh lý có biểu hiện tương tự.
  • Xét nghiệm chuyển hóa: Đánh giá đường huyết và lipid máu nhằm phát hiện những bất thường chuyển hóa có thể đi kèm với PCOS.
  • Loại trừ nguyên nhân khác: Bác sĩ cần xem xét các tình trạng như rối loạn chức năng tuyến giáp, tăng prolactin máu, tăng sản thượng thận bẩm sinh thể không cổ điển và các nguyên nhân gây tăng androgen khác.
  • Siêu âm buồng trứng: Không được khuyến cáo sử dụng để chẩn đoán PCOS ở tuổi dậy thì, đặc biệt trong vòng 8 năm kể từ kỳ kinh đầu tiên, do hình ảnh buồng trứng nhiều nang có thể xuất hiện trong quá trình phát triển sinh lý.
Chẩn đoán cần kết hợp đánh giá chu kỳ kinh, tăng androgen và loại trừ bệnh lý khác
Chẩn đoán cần kết hợp đánh giá chu kỳ kinh, tăng androgen và loại trừ bệnh lý khác

Lưu ý: Theo Hướng dẫn quốc tế về PCOS năm 2023, chẩn đoán PCOS ở tuổi dậy thì cần có đồng thời hai tiêu chí: Rối loạn kinh nguyệt được xác định theo thời gian sau kỳ kinh đầu tiên và bằng chứng tăng androgen trên lâm sàng hoặc xét nghiệm, sau khi đã loại trừ các nguyên nhân khác. Trường hợp chỉ đáp ứng một tiêu chí có thể được xếp vào nhóm nguy cơ và cần theo dõi, đánh giá lại theo thời gian.

Khi nào cần khám và theo dõi?

Trẻ vị thành niên có dấu hiệu nghi ngờ buồng trứng đa nang nên được khám chuyên khoa để đánh giá tình trạng nội tiết, xác định nguy cơ và có hướng can thiệp phù hợp. Việc thăm khám giúp phân biệt giữa biến đổi sinh lý tuổi dậy thì và bệnh lý nội tiết.

Đối với những trường hợp có đặc điểm lâm sàng của PCOS nhưng chưa đáp ứng đủ các tiêu chuẩn chẩn đoán xác định, trẻ được xếp vào nhóm “có nguy cơ mắc PCOS”. Nhóm này cần được theo dõi và tái đánh giá tùy theo diễn tiến lâm sàng, trước hoặc vào thời điểm đủ 8 năm kể từ kỳ kinh đầu tiên. Đây là mốc được hướng dẫn quốc tế sử dụng để đánh giá lại khi trẻ tiến gần đến giai đoạn trưởng thành sinh sản.

Trong thời gian theo dõi, trẻ nên được hướng dẫn duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và vận động thể chất phù hợp. Việc điều trị có thể tập trung vào kiểm soát các triệu chứng như mụn trứng cá hoặc rối loạn kinh nguyệt theo chỉ định của bác sĩ.

Phụ huynh nên đưa trẻ đến khám chuyên khoa nội tiết nhi hoặc sản phụ khoa khi xuất hiện mụn trứng cá nặng, rậm lông hoặc các bất thường kinh nguyệt sau:

  • Trong năm đầu sau kỳ kinh đầu tiên: Chu kỳ không đều thường là sinh lý, nhưng cần đánh giá nếu có khoảng cách giữa hai kỳ kinh trên 90 ngày hoặc các biểu hiện bất thường đáng lo ngại.
  • Từ 1 đến dưới 3 năm sau kỳ kinh đầu tiên: Chu kỳ kinh ngắn dưới 21 ngày hoặc dài trên 45 ngày.
  • Từ 3 năm sau kỳ kinh đầu tiên: Chu kỳ kinh ngắn dưới 21 ngày, dài trên 35 ngày hoặc có dưới 8 chu kỳ kinh mỗi năm.
  • Bất kỳ thời điểm nào sau hơn 1 năm kể từ kỳ kinh đầu tiên: Có một chu kỳ kéo dài trên 90 ngày.
Trẻ vị thành niên có dấu hiệu nghi ngờ nên được khám chuyên khoa để đánh giá nguy cơ
Trẻ vị thành niên có dấu hiệu nghi ngờ nên được khám chuyên khoa để đánh giá nguy cơ

Việc khám và theo dõi giúp phát hiện sớm các bất thường nội tiết, kiểm soát triệu chứng và hạn chế những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe thể chất và tâm lý.

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì giúp trẻ tránh được những biến chứng về chuyển hóa và tâm lý trong tương lai. Khi trẻ có biểu hiện mụn trứng cá nặng hoặc kinh nguyệt không đều kéo dài, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Hãy chuẩn bị sẵn nhật ký theo dõi chu kỳ kinh nguyệt của trẻ bao gồm ngày bắt đầu, thời gian hành kinh và khoảng cách giữa các kỳ kinh, để hỗ trợ bác sĩ đánh giá chính xác hơn.

Đặt lịch khám chuyên khoa nội tiết để được tư vấn chi tiết về tình trạng sức khỏe của trẻ.

Miễn trừ trách nhiệm

Thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế ý kiến tham vấn y khoa. Trước khi đưa ra quyết định liên quan đến sức khỏe, bạn nên được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.
Liên hệ hotline 1800 6928 để được Bác sĩ Long Châu hỗ trợ nếu cần được tư vấn.

NỘI DUNG LIÊN QUAN