Bromelain có tác dụng gì? Cách sử dụng an toàn

Bromelain được sử dụng trong một số thuốc và thực phẩm bổ sung nhờ khả năng phân giải protein cùng những tác dụng tiềm năng đối với tình trạng viêm, sưng. Tuy nhiên, không phải công dụng nào của hoạt chất này cũng đã được chứng minh đầy đủ. Việc tìm hiểu tác dụng, cách dùng và các nhóm cần thận trọng sẽ giúp người dùng tránh kỳ vọng quá mức hoặc tự sử dụng không phù hợp. 

Bromelain có tác dụng gì?

Bromelain là hỗn hợp enzyme phân giải protein có nguồn gốc từ cây dứa. Hoạt chất này được sử dụng trong một số thuốc và thực phẩm bổ sung nhằm hỗ trợ tiêu hóa protein, giảm sưng và phù nề. Tuy nhiên, hiệu quả của bromelain phụ thuộc vào dạng bào chế và mục đích sử dụng; nhiều công dụng hiện vẫn chưa có đủ bằng chứng lâm sàng.

• Hỗ trợ tiêu hóa protein: Bromelain có khả năng phân giải protein thành các thành phần nhỏ hơn. Tuy nhiên, không được dùng thay thế liệu pháp enzyme tụy trong điều trị suy tụy ngoại tiết.
• Hỗ trợ giảm sưng và phù nề: Một số nghiên cứu cho thấy bromelain có thể giúp giảm đau và sưng sau chấn thương, phẫu thuật hoặc thủ thuật nha khoa, nhưng kết quả chưa hoàn toàn thống nhất.
• Hỗ trợ cải thiện triệu chứng viêm mũi xoang: Bromelain có thể được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong một số trường hợp. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng chất lượng cao để khuyến nghị sử dụng thường quy.
• Loại bỏ mô hoại tử do bỏng: Chế phẩm enzyme giàu bromelain dùng tại chỗ có thể được sử dụng để loại bỏ mô hoại tử ở một số trường hợp bỏng nhiệt sâu. Đây là thuốc chuyên dụng và chỉ được sử dụng tại cơ sở y tế bởi nhân viên đã được đào tạo.

Bromelain còn được nghiên cứu đối với viêm xương khớp, bệnh viêm đường ruột, kết tập tiểu cầu và một số tình trạng khác. Tuy nhiên, bằng chứng hiện còn hạn chế hoặc chủ yếu đến từ nghiên cứu tiền lâm sàng. Chưa có đủ cơ sở khẳng định bromelain có thể điều trị ung thư, hen, viêm loét đại tràng hoặc phòng ngừa đột quỵ, nhồi máu cơ tim và các bệnh tim mạch khác. Vì vậy, không nên sử dụng bromelain thay thế thuốc hoặc phác đồ điều trị do bác sĩ chỉ định.

Cách sử dụng bromelain an toàn

Hàm lượng bromelain có thể được ghi bằng miligam, còn hoạt tính enzyme thường được biểu thị bằng đơn vị GDU hoặc MCU. Vì vậy, các sản phẩm có cùng hàm lượng bromelain nhưng hoạt tính enzyme khác nhau chưa chắc tương đương.

Hiện chưa có một mức liều bromelain đường uống tiêu chuẩn áp dụng cho mọi mục đích. Liều dùng phụ thuộc vào dạng bào chế, hoạt tính enzyme, sản phẩm cụ thể và tình trạng cần hỗ trợ. Người dùng nên:

• Tuân thủ hướng dẫn trên nhãn hoặc chỉ định của bác sĩ, dược sĩ.
• Không tự ý tăng liều hoặc sử dụng kéo dài.
• Nuốt nguyên viên nếu sử dụng dạng bao tan trong ruột, không nhai hoặc nghiền.
• Uống cùng hoặc xa bữa ăn theo hướng dẫn của từng sản phẩm.
• Không sử dụng bromelain để thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị được chỉ định.

Bromelain có trong thân và quả dứa, nhưng hàm lượng enzyme trong thực phẩm không ổn định. Do đó, ăn dứa hoặc uống nước ép dứa không tương đương với việc sử dụng chế phẩm bromelain đã được chuẩn hóa.

Tác dụng phụ của bromelain

Bromelain nhìn chung được dung nạp tương đối tốt khi sử dụng trong thời gian ngắn. Một số tác dụng không mong muốn có thể gặp gồm:

• Tiêu chảy;
• Buồn nôn hoặc nôn;
• Đau, đầy hơi hoặc khó chịu ở bụng;
• Phát ban, ngứa hoặc phản ứng dị ứng;
• Kinh nguyệt ra nhiều hơn bình thường.

Người dùng cần ngừng sử dụng và đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện khó thở, thở khò khè, tức ngực, nổi mề đay, choáng váng hoặc sưng mặt, môi, lưỡi hay họng. Đây có thể là biểu hiện của phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Ngoài ra, nên ngừng sản phẩm và liên hệ với bác sĩ nếu gặp các biểu hiện sau:

• Bầm tím hoặc chảy máu bất thường;
• Kinh nguyệt ra nhiều hoặc chảy máu giữa kỳ;
• Nôn nhiều, đau bụng dữ dội hoặc tiêu chảy kéo dài;
• Tim đập nhanh hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường khác.

Ai cần thận trọng khi sử dụng bromelain?

Các nhóm sau nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng:

• Người dị ứng với dứa hoặc từng phản ứng với sản phẩm chứa bromelain.
• Người mắc rối loạn đông máu hoặc thường xuyên bị bầm tím, chảy máu.
• Người đang sử dụng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc có thể ảnh hưởng đến quá trình cầm máu.
• Người chuẩn bị phẫu thuật hoặc thực hiện thủ thuật.
• Người mắc bệnh gan, bệnh thận hoặc các bệnh lý nền khác.
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.
• Trẻ em.
• Người đang sử dụng thuốc điều trị hoặc nhiều loại thực phẩm bổ sung.

Một số trường hợp dị ứng chéo ở người nhạy cảm với mủ cao su, phấn hoa hoặc một số loại thực vật đã được ghi nhận. Tuy nhiên, đây không phải là chống chỉ định tuyệt đối đối với tất cả người dùng.

Bromelain có tác dụng gì? Bromelain có thể hỗ trợ tiêu hóa protein, giảm sưng và phù nề trong một số trường hợp. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào dạng bào chế, hoạt tính enzyme và mục đích sử dụng. Người có bệnh nền, đang dùng thuốc, chuẩn bị phẫu thuật, mang thai hoặc cho con bú nên tham khảo bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng. Bromelain không thay thế thuốc hay phác đồ điều trị được chỉ định.