Bong nút nhầy cổ tử cung là gì? Dấu hiệu sắp sinh mẹ bầu không nên bỏ qua

Bong nút nhầy cổ tử cung là hiện tượng sinh lý quan trọng nhưng dễ gây nhầm lẫn với các dấu hiệu bất thường khác. Trong những tuần cuối của thai kỳ, nhiều mẹ bầu nhận thấy âm đạo tiết ra dịch nhầy đặc, đôi khi lẫn máu và lo lắng không biết đây có phải dấu hiệu sắp sinh hay không. Việc hiểu rõ hiện tượng này giúp mẹ bầu bình tĩnh hơn và biết khi nào cần đến cơ sở y tế.

Bong nút nhầy cổ tử cung là gì?

Bong nút nhầy cổ tử cung là hiện tượng lớp dịch nhầy đặc (gọi là nút nhầy) ở cổ tử cung bong ra và được đẩy ra ngoài qua âm đạo khi thai kỳ gần đến ngày sinh.

Nút nhầy cổ tử cung được hình thành từ rất sớm trong thai kỳ, là một khối dịch nhầy dày, dai, trong suốt hoặc trắng đục, đóng vai trò quan trọng giúp bảo vệ thai nhi khỏi vi khuẩn và các tác nhân gây nhiễm trùng từ âm đạo xâm nhập lên tử cung đồng thời ngăn ngừa nhiễm trùng đường sinh dục ngược dòng, giúp duy trì môi trường vô trùng cho thai nhi.

Khi thai kỳ tiến triển đến giai đoạn cuối, cổ tử cung bắt đầu mềm dần, xóa mở và giãn ra để chuẩn bị cho chuyển dạ. Lúc này, nút nhầy không còn cần thiết nữa nên sẽ bong ra. Bong nút nhầy cổ tử cung thường xuất hiện vào cuối thai kỳ (từ tuần 37 trở đi) nhưng cũng có thể sớm hơn ở một số mẹ bầu.

Bong nút nhầy cổ tử cung là một trong những dấu hiệu cơ thể đang chuẩn bị sinh nhưng không đồng nghĩa với việc sinh ngay lập tức. Nhiều mẹ có thể bong nút nhầy trước khi chuyển dạ vài ngày đến vài tuần.

Dấu hiệu bong nút nhầy cổ tử cung

Bong nút nhầy là một dấu hiệu sinh lý quan trọng báo hiệu cổ tử cung đang có sự thay đổi để chuẩn bị cho kỳ sinh nở. Mẹ bầu có thể quan sát dịch tiết để xác định nút nhầy thông qua các yếu tố:

• Màu sắc đa dạng: Thông thường dịch sẽ có màu trong suốt hoặc trắng đục như nước mũi. Tuy nhiên, nó có thể chuyển sang màu vàng nhạt, hồng nhạt hoặc nâu thẫm (do có lẫn một ít sợi máu nhỏ).
• Kết cấu đặc biệt: Dịch nhầy có độ đặc, dai và dính như lòng trắng trứng hoặc thạch. Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với dịch hư thông thường.
• Cách thức thoát ra: Có thể bong ra một lần thành một khối lớn hoặc rỉ ra từng chút một thành các vệt dài trên quần chíp trong vài ngày liên tục.

Khi nút nhầy bong ra, cảm giác của mỗi mẹ bầu là khác nhau. Đa số không cảm thấy đau đớn. Một số mẹ cảm thấy hơi tức nhẹ vùng bụng dưới (hạ vị). Tuy nhiên, một số mẹ bầu có thể cảm thấy co thắt nhẹ hoặc tăng tiết dịch âm đạo.

Bạn cần phân biệt bong nút nhầy cổ tử cung với các tình trạng bất thường:

• Ra huyết âm đạo tươi đỏ nhiều: Đây có thể là dấu hiệu nhau bong non hoặc nhau tiền đạo.
• Rỉ ối: Dịch loãng, trong, chảy liên tục, không đặc.

Nếu dịch có mùi hôi, màu xanh hoặc kèm đau bụng mạnh, bạn cần đến bệnh viện ngay để loại trừ nhiễm trùng hoặc các vấn đề khác.

Bong nút nhầy cổ tử cung xảy ra khi nào?

Nút nhầy cổ tử cung thường bong ra khi nồng độ hormone thay đổi và cổ tử cung bắt đầu có những chuyển biến đầu tiên (xóa hoặc mở) để chuẩn bị cho cuộc sinh.

Phần lớn các mẹ bầu sẽ thấy bong nút nhầy từ tuần 37 đến tuần 40. Đây được coi là giai đoạn thai đủ tháng. Một số mẹ sẽ chuyển dạ ngay trong vòng 24 giờ sau khi bong nút nhầy. Có mẹ phải chờ thêm vài ngày hoặc thậm chí 1 - 2 tuần mới thực sự bắt đầu quá trình sinh nở. Một số ít trường hợp nút nhầy chỉ bong ra ngay trong lúc đang đau đẻ hoặc khi bác sĩ kiểm tra cổ tử cung tại bệnh viện.

Một số tác động có thể khiến nút nhầy rời khỏi vị trí sớm hơn dự kiến:

• Sự xuống thấp của thai nhi: Khi đầu bé tụt sâu xuống vùng chậu, áp lực lên cổ tử cung tăng lên, làm mỏng và giãn mở cổ tử cung, khiến nút nhầy không còn chỗ bám.
• Hoạt động thể chất: Đi bộ nhiều hoặc vận động nhẹ nhàng vào cuối thai kỳ cũng có thể hỗ trợ cổ tử cung mở nhanh hơn.
• Quan hệ tình dục: Việc gần gũi vào những tuần cuối có thể làm mềm cổ tử cung (do tác động cơ học hoặc do prostaglandin trong tinh dịch) từ đó khiến nút nhầy dễ bong ra.
• Khám phụ khoa: Đôi khi việc bác sĩ thăm khám âm đạo bằng tay để kiểm tra độ mở cổ tử cung cũng vô tình làm nút nhầy bị đẩy ra ngoài.

Bong nút nhầy chỉ là dấu hiệu thông báo rằng cổ tử cung đang thay đổi, không phải là dấu hiệu báo động đỏ cho một ca sinh khẩn cấp.

• Nếu bong trước tuần 37: Bạn nên thông báo cho bác sĩ vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sinh non.
• Nếu bong kèm vỡ ối hoặc cơn gò đều đặn: Đây là lúc bạn cần chuẩn bị đồ đạc để nhập viện ngay.

Lời khuyên: Bạn không cần quá lo lắng về việc "khi nào nó sẽ bong". Thay vào đó, hãy chú ý đến các dấu hiệu đi kèm như tần suất cơn gò tử cung.

Khi nào bong nút nhầy cổ tử cung cần đến bệnh viện?

Bong nút nhầy cổ tử cung là một tín hiệu cho thấy cơ thể đang chuẩn bị cho ngày "vượt cạn". Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần nhập viện ngay. Bạn cần phân biệt rõ giữa dấu hiệu sinh lý bình thường và các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Dưới đây là các tình huống cụ thể mẹ bầu cần đến bệnh viện ngay lập tức:

Xuất hiện các dấu hiệu chuyển dạ thực sự

Nếu việc bong nút nhầy kèm theo các hiện tượng sau, rất có thể cuộc chuyển dạ đã bắt đầu:

• Cơn gò tử cung đều đặn: Các cơn đau bụng hoặc cứng bụng xuất hiện với tần suất dày (khoảng 5 - 10 phút/lần), cường độ đau tăng dần và không giảm khi nghỉ ngơi.
• Vỡ ối hoặc rỉ ối: Có dịch lỏng, trong suốt chảy ra từ âm đạo đột ngột hoặc rỉ ra liên tục khiến quần ướt đẫm (khác với dịch nhầy đặc dai của nút nhầy).

Các dấu hiệu bất thường về máu và dịch tiết

Đây là những cảnh báo về tình trạng sức khỏe của nhau thai hoặc nguy cơ nhiễm trùng:

• Ra máu đỏ tươi: Lượng máu ra nhiều (tương đương hoặc hơn kỳ kinh nguyệt) hoặc có máu cục. Đây có thể là dấu hiệu của nhau bong non hoặc nhau tiền đạo, cực kỳ nguy hiểm.
• Dịch nhầy có mùi và màu lạ: Nếu dịch nhầy có mùi hôi nồng, màu xanh lục hoặc vàng đậm, đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng âm đạo hoặc nước ối có phân su.

Bong nút nhầy khi thai chưa đủ tháng

Nếu bạn nhận thấy bong nút nhầy kèm theo cảm giác trằn bụng, đau lưng hoặc co thắt tử cung khi chưa đủ 37 tuần, đây là dấu hiệu cảnh báo sinh non. Việc can thiệp y tế sớm lúc này là rất quan trọng để bảo vệ thai nhi.

Thay đổi về cử động thai và thể trạng của mẹ

Bên cạnh các dấu hiệu về dịch tiết và cơn gò, việc theo dõi sự thay đổi trong cử động của thai nhi và tình trạng sức khỏe tổng quát của mẹ sau khi bong nút nhầy là cực kỳ quan trọng. Đây là những chỉ số trực tiếp phản ánh sức khỏe của em bé và môi trường bên trong tử cung. Dưới đây là các tình huống cụ thể bạn cần đặc biệt lưu tâm:

• Thai máy yếu: Sau khi bong nút nhầy, nếu bạn cảm thấy em bé ít cử động hơn thường ngày.
• Mẹ bị sốt: Sốt kèm theo bong nút nhầy có thể là dấu hiệu của tình trạng nhiễm trùng buồng ối.

Bong nút nhầy cổ tử cung là một dấu hiệu sinh lý cho thấy cơ thể mẹ bầu đang chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Hiểu đúng hiện tượng này giúp mẹ bầu giảm lo lắng, phân biệt với các dấu hiệu nguy hiểm và biết thời điểm cần đến bệnh viện để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi. Hãy tiếp tục theo dõi cơ thể và tuân thủ lịch khám thai định kỳ để đón bé yêu chào đời một cách suôn sẻ nhất!