Bị đau bụng dưới rốn ở nữ là bệnh gì? Nguyên nhân và dấu hiệu cần đi khám

Đau bụng dưới rốn ở nữ có thể xuất phát từ nhiều cơ quan như tử cung, buồng trứng, bàng quang hoặc đường ruột. Theo dõi thời điểm đau và triệu chứng đi kèm sẽ giúp bạn xử trí an toàn hơn.

Bị đau bụng dưới rốn ở nữ là bệnh gì?

Vùng bụng dưới rốn ở nữ có nhiều cơ quan quan trọng như tử cung, buồng trứng, bàng quang, ruột non, đại tràng và các cơ vùng chậu. Vì vậy, cơn đau ở khu vực này có thể đến từ hệ sinh sản, hệ tiết niệu, hệ tiêu hóa hoặc cơ xương vùng chậu. Chỉ dựa vào vị trí đau thường chưa đủ để kết luận chính xác nguyên nhân.

Một số trường hợp đau bụng dưới rốn là hiện tượng sinh lý, chẳng hạn đau bụng kinh hoặc đau khi rụng trứng. Cơn đau thường xuất hiện theo chu kỳ, mức độ nhẹ đến vừa và có xu hướng giảm khi nghỉ ngơi, chườm ấm hoặc sau khi kỳ kinh kết thúc. Tuy nhiên, nếu đau kéo dài, đau dữ dội hoặc kèm triệu chứng bất thường, bạn không nên chủ quan.

Đau vùng chậu và bụng dưới có thể liên quan đến cơ quan sinh sản, tiết niệu hoặc tiêu hóa. Các nguyên nhân thường gặp gồm đau bụng kinh, u nang buồng trứng, viêm vùng chậu, nhiễm trùng đường tiết niệu, táo bón, hội chứng ruột kích thích hoặc viêm ruột thừa.

Nguyên nhân phụ khoa và chu kỳ kinh thường gặp

Ở nữ giới, đau bụng dưới rốn thường khiến nhiều người nghĩ đến bệnh phụ khoa. Điều này có cơ sở, nhưng không phải mọi cơn đau đều nguy hiểm. Có thể chia nhóm nguyên nhân này thành đau liên quan chu kỳ và đau do bệnh lý cần được thăm khám.

Đau bụng kinh

Đau bụng kinh thường xảy ra trước hoặc trong những ngày đầu hành kinh. Cơn đau có thể âm ỉ, đau quặn ở bụng dưới, đôi khi lan ra lưng dưới hoặc mặt trong đùi. Một số người còn có cảm giác mệt, đầy bụng, buồn nôn hoặc đi ngoài phân lỏng trong kỳ kinh.

Nếu đau bụng kinh ở mức nhẹ đến vừa, xuất hiện đều theo chu kỳ và không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bạn có thể theo dõi thêm. Ngược lại, đau dữ dội, đau tăng dần theo thời gian, ra máu kinh quá nhiều hoặc phải nghỉ học, nghỉ làm thường xuyên là dấu hiệu nên đi khám. Đau bụng kinh cũng có thể liên quan đến lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung hoặc viêm vùng chậu.

Đau rụng trứng

Đau rụng trứng thường xuất hiện vào giữa chu kỳ kinh. Cơn đau có thể nằm ở một bên bụng dưới, âm ỉ hoặc nhói nhẹ. Tình trạng này thường kéo dài ngắn, có thể tự hết và không kèm sốt hay khí hư bất thường.

Tuy nhiên, nếu cơn đau một bên bụng dưới trở nên dữ dội, đau đột ngột hoặc kèm buồn nôn, nôn, choáng, bạn cần đi khám sớm. Những biểu hiện này có thể gợi ý vấn đề ở buồng trứng như u nang buồng trứng lớn, vỡ nang hoặc xoắn buồng trứng.

Viêm vùng chậu

Viêm vùng chậu là tình trạng nhiễm trùng ở cơ quan sinh sản trên, có thể ảnh hưởng đến tử cung, vòi trứng hoặc buồng trứng. Người bệnh có thể đau bụng dưới, đau vùng chậu, ra khí hư có mùi, chảy máu âm đạo bất thường, đau khi quan hệ hoặc đau khi đi tiểu. Một số trường hợp có sốt, mệt mỏi và đau tăng dần.

Tình trạng này cần được chẩn đoán và điều trị đúng cách. Nếu trì hoãn, viêm vùng chậu có thể làm tăng nguy cơ đau vùng chậu kéo dài hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Khi có khí hư bất thường kèm đau bụng dưới, bạn không nên tự mua thuốc đặt, thuốc uống hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định.

U nang buồng trứng và lạc nội mạc tử cung

U nang buồng trứng nhỏ thường không gây triệu chứng rõ ràng. Khi nang lớn, người bệnh có thể thấy nặng bụng, đầy bụng hoặc đau vùng dưới rốn lệch một bên. Nếu đau đột ngột, đau dữ dội, buồn nôn, nôn hoặc choáng, cần đi khám ngay vì có thể liên quan đến biến chứng.

Lạc nội mạc tử cung cũng là nguyên nhân có thể gây đau bụng dưới tái phát. Cơn đau thường nặng hơn trong kỳ kinh, có thể kèm đau khi quan hệ, đau khi đi tiêu hoặc rối loạn kinh nguyệt. Đây là tình trạng cần được đánh giá y tế nếu triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Nguyên nhân từ tiết niệu và tiêu hóa không nên bỏ qua

Không phải lúc nào đau bụng dưới rốn ở nữ cũng bắt nguồn từ tử cung hoặc buồng trứng. Bàng quang, niệu đạo và đường ruột cũng nằm gần khu vực này. Vì vậy, triệu chứng đi kèm đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nguyên nhân.

Nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm trùng đường tiết niệu, đặc biệt là viêm bàng quang, có thể gây đau tức vùng bụng dưới. Người bệnh thường kèm tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu gấp, tiểu nhiều lần, nước tiểu đục hoặc có mùi khó chịu. Một số trường hợp có thể thấy máu trong nước tiểu.

Nếu đau bụng dưới kèm sốt, rét run, đau vùng lưng hông, mệt nhiều hoặc buồn nôn, bạn nên đi khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng lan lên thận. Việc tự dùng kháng sinh không phù hợp có thể làm triệu chứng khó kiểm soát hơn và gây khó khăn cho điều trị sau đó.

Táo bón, đầy hơi và rối loạn tiêu hóa

Táo bón có thể gây đau âm ỉ hoặc đau quặn vùng bụng dưới, kèm đầy hơi, chướng bụng và đi tiêu khó. Cơn đau thường giảm sau khi đi tiêu hoặc trung tiện. Người ít uống nước, ăn ít chất xơ, ngồi nhiều hoặc thay đổi thói quen sinh hoạt dễ gặp tình trạng này.

Hội chứng ruột kích thích cũng có thể gây đau bụng dưới tái phát. Cơn đau thường liên quan đến thay đổi thói quen đi tiêu, có lúc tiêu chảy, có lúc táo bón. Dù không phải lúc nào cũng nguy hiểm, tình trạng đau lặp lại nhiều lần vẫn nên được thăm khám để loại trừ nguyên nhân khác.

Viêm ruột thừa

Viêm ruột thừa là nguyên nhân cần đặc biệt lưu ý. Cơn đau có thể bắt đầu quanh rốn, sau đó di chuyển xuống bụng dưới bên phải và tăng dần. Đau thường nặng hơn khi đi lại, ho, ấn vào vùng đau hoặc thay đổi tư thế.

Người bệnh có thể kèm chán ăn, buồn nôn, nôn, sốt nhẹ hoặc rối loạn tiêu hóa. Nếu nghi ngờ viêm ruột thừa, không nên tự uống thuốc giảm đau nhiều lần để chờ tự khỏi. Tình trạng này cần được đánh giá y tế kịp thời để hạn chế biến chứng.

Bị đau bụng dưới rốn ở nữ nên làm gì để xử trí an toàn?

Khi cơn đau nhẹ, không kèm dấu hiệu nguy hiểm, bạn có thể nghỉ ngơi và theo dõi trong thời gian ngắn. Hãy ghi nhận thời điểm đau, mức độ đau, vị trí đau và các triệu chứng đi kèm. Những thông tin này giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân nhanh hơn khi bạn đi khám.

Bạn có thể áp dụng một số cách chăm sóc an toàn sau:

• Nghỉ ngơi ở tư thế thoải mái nếu đau nhẹ giống đau bụng kinh.
• Chườm ấm vùng bụng dưới trong thời gian ngắn nếu không có dấu hiệu cấp cứu.
• Uống đủ nước, đặc biệt khi có dấu hiệu tiểu buốt hoặc nước tiểu sẫm màu.
• Ăn mềm, dễ tiêu nếu kèm đầy hơi, táo bón hoặc khó chịu đường tiêu hóa.
• Theo dõi chu kỳ kinh, lượng máu kinh, khí hư và thời điểm đau xuất hiện.
• Không tự dùng kháng sinh, thuốc nội tiết hoặc thuốc giảm đau kéo dài khi chưa được tư vấn y tế.
• Đi khám nếu đau lặp lại nhiều lần, đau ảnh hưởng sinh hoạt hoặc có triệu chứng bất thường.

Với phụ nữ từng có bệnh phụ khoa, từng phẫu thuật vùng bụng, đang mang thai hoặc đang điều trị bệnh nền, việc đi khám nên được ưu tiên hơn. Cơn đau bụng dưới rốn có thể không nghiêm trọng, nhưng cũng có thể là dấu hiệu sớm của vấn đề cần can thiệp. Chẩn đoán đúng nguyên nhân là cơ sở để điều trị phù hợp.

Bị đau bụng dưới rốn ở nữ là bệnh gì còn tùy vào vị trí đau, thời điểm đau và triệu chứng đi kèm. Nếu đau bụng dưới kèm trễ kinh, ra máu âm đạo bất thường, chóng mặt, choáng hoặc nghi ngờ mang thai, cần đi khám ngay để loại trừ thai ngoài tử cung.

Nếu đau nhẹ và quen thuộc theo chu kỳ, bạn có thể theo dõi thêm. Nếu đau dữ dội, kéo dài, kèm sốt, ra máu âm đạo bất thường, tiểu buốt, choáng hoặc nghi ngờ mang thai, hãy đi khám sớm để được đánh giá đúng.