Bé sơ sinh ngủ hay rướn người: Nguyên nhân và cách cải thiện hiệu quả

Nhiều cha mẹ nhận thấy bé thường xuyên duỗi tay chân, cong lưng, đỏ mặt hoặc rướn người khi ngủ và lo lắng không biết đây có phải dấu hiệu thiếu chất hay bệnh lý nào đó hay không. Thực tế, hiện tượng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ sinh lý bình thường đến một số vấn đề sức khỏe cần được lưu ý. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ chăm sóc bé hiệu quả hơn và tránh những lo lắng không cần thiết.

Bé sơ sinh ngủ hay rướn người có bình thường không?

Trẻ sơ sinh ngủ hay rướn người thường là hiện tượng sinh lý bình thường và rất phổ biến ở trẻ từ sơ sinh đến khoảng 3 - 6 tháng tuổi. Tình trạng này sẽ tự động cải thiện rõ rệt khi hệ thần kinh và khả năng kiểm soát vận động của bé trưởng thành hơn.

Về mặt biểu hiện, cha mẹ có thể quan sát thấy bé duỗi thẳng tay chân, cong lưng, ưỡn người hoặc gồng cứng cơ thể trong vài giây; đôi khi kèm theo đỏ mặt hoặc phát ra tiếng khò khè nhẹ. Hiện tượng này có thể xảy ra cả khi bé đang ngủ sâu lẫn lúc vừa thức giấc.

Theo các chuyên gia y tế, trẻ sơ sinh hay rướn người là do hệ thần kinh trung ương chưa hoàn thiện, các phản xạ sơ sinh còn hoạt động mạnh và hệ cơ bắp đang trong giai đoạn phát triển nhanh chóng để thích nghi với môi trường sống mới bên ngoài tử cung. Do đó, đây là một phần hành vi tự nhiên trong quá trình phát triển vận động của trẻ.

Chính vì vậy, nếu em bé của bạn vẫn bú tốt, tăng cân đúng chuẩn, ngủ đủ giấc và không có biểu hiện bất thường, cha mẹ có thể yên tâm và không cần quá lo lắng.

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh ngủ hay rướn người

Trẻ sơ sinh ngủ hay rướn người có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó, không thể không kể đến một số nguyên nhân phổ biến sau đây:

Hệ thần kinh và cơ bắp chưa phát triển hoàn thiện

Hệ thần kinh trung ương của bé sơ sinh còn non nớt khiến bé chưa kiểm soát tốt các cử động cơ thể. Các động tác duỗi người, gồng cơ và rướn lưng xuất hiện tự nhiên như một phần trong quá trình phát triển vận động. Khi myelin hóa thần kinh tiến triển, bé sẽ dần kiểm soát cơ thể tốt hơn.

Đầy hơi, khó tiêu hoặc khó chịu đường tiêu hóa

Nhiều bé nuốt hơi khi bú, dẫn đến khí tích tụ trong dạ dày và ruột. Lúc này bé thường rướn người, co chân lên bụng, vặn mình hoặc xì hơi nhiều để giải phóng khí. Tình trạng trẻ sơ sinh ngủ hay rướn người thường rõ hơn sau bú hoặc về đêm kèm theo khó ngủ và ngủ chập chờn.

Phản xạ Moro (phản xạ giật mình)

Phản xạ Moro là phản xạ sinh lý bình thường ở trẻ sơ sinh. Khi có tiếng động lớn hoặc thay đổi tư thế đột ngột, bé sẽ giật mình, dang rộng tay rồi rướn người. Đây là cơ chế bảo vệ tự nhiên và thường giảm dần sau 3 - 4 tháng tuổi.

Ảnh hưởng từ môi trường ngủ

Môi trường ngủ không phù hợp cũng khiến bé hay rướn người, chẳng hạn như nhiệt độ phòng quá nóng hoặc quá lạnh, tã bẩn hoặc quá chật, quần áo bó sát, ánh sáng mạnh hoặc tiếng ồn. Những yếu tố này làm bé khó chịu và cựa quậy nhiều hơn trong giấc ngủ.

Một số nguyên nhân sức khỏe cần lưu ý

Một số trường hợp trẻ ngủ hay rướn mình trong giai đoạn sơ sinh liên quan đến trào ngược dạ dày thực quản, dị ứng đạm sữa bò, thiếu vitamin D hoặc rối loạn chuyển hóa canxi, thậm chí hiếm gặp là các bệnh lý thần kinh. Tuy nhiên, cha mẹ không nên tự khẳng định trẻ sơ sinh ngủ hay rướn người là do thiếu canxi. Việc đánh giá và bổ sung vi chất phải dựa trên chỉ định của bác sĩ sau khi khám lâm sàng.

Phải làm sao khi trẻ sơ sinh ngủ hay rướn người?

Như đã trình bày phía trên, hiện tượng trẻ sơ sinh ngủ hay rướn người, gồng mình là biểu hiện sinh lý rất phổ biến trong những tháng đầu đời. Tuy nhiên, nếu tình trạng này đi kèm với quấy khóc hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ của con, ba mẹ có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học dưới đây để giúp bé ngủ ngon và sâu giấc hơn:

Cho bé bú đúng cách và hỗ trợ ợ hơi

Ba mẹ cần cho bé ngậm sâu quầng vú hoặc nghiêng bình sữa để sữa ngập núm, tránh nuốt phải bọt khí gây đầy bụng. Sau khi bú, hãy bế đứng và vỗ ợ hơi cho trẻ từ 5 - 10 phút trước khi đặt nằm để giảm tình trạng rướn người khi ngủ.

Xây dựng môi trường ngủ lý tưởng

Phòng ngủ của bé cần thông thoáng, duy trì nhiệt độ ổn định từ 24 - 26°C. Ban đêm, ba mẹ nên hạn chế tối đa ánh sáng và tiếng ồn để kích thích sản sinh hormone melatonin đồng thời mặc cho bé quần áo cotton mềm mại, tã bỉm vừa vặn.

Theo dõi giấc ngủ và sự phát triển của trẻ

Ba mẹ nên chủ động ghi nhận các thời điểm trẻ thường rướn người (sau bú, nửa đêm hay gần sáng) và thời lượng giấc ngủ. Bên cạnh đó, cha mẹ cũng cần theo dõi sát sao chỉ số cân nặng, chiều dài định kỳ để đảm bảo bé vẫn phát triển thể chất bình thường.

Massage thư giãn cho bé

Các động tác xoa bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ trước khi ngủ giúp kích thích tiêu hóa và đẩy khí thừa ra ngoài. Kết hợp vuốt nhẹ dọc lưng, tay, chân sẽ giúp trẻ thư giãn cơ bắp, lưu thông máu và ngủ ngon, sâu giấc hơn.

Đảm bảo bổ sung vitamin D theo khuyến cáo

Thiếu vitamin D dễ khiến trẻ hay giật mình, rướn người, quấy khóc do cản trở hấp thu canxi. Cha mẹ cần bổ sung vitamin D hàng ngày cho bé theo đúng liều lượng khuyến cáo của bác sĩ, tuyệt đối không lạm dụng hoặc tự ý tăng liều.

Khi nào nên đưa trẻ đến khám bác sĩ?

Hãy đưa trẻ đi khám ngay nếu rướn người kèm theo các dấu hiệu như sốt cao không hạ, lờ đờ, khó đánh thức, quấy khóc dai dẳng, bỏ bú, nôn trớ liên tục hoặc có biểu hiện thở nhanh, rút lõm lồng ngực. Đừng chủ quan nếu tình trạng không thuyên giảm sau 2 - 3 ngày.

Bé sơ sinh ngủ hay rướn người đa số là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan vì những năm đầu đời chính là giai đoạn vàng để xây dựng hệ miễn dịch vững chắc cho trẻ.

Bên cạnh việc theo dõi sát sao sức khỏe của con, chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh là điều vô cùng cần thiết. Trong đó, đăng ký Gói tiêm chủng trọn gói cho trẻ em tại Tiêm chủng Long Châu như gói combo 6 tháng, 12 tháng, 24 tháng... là giải pháp tối ưu giúp bé được bảo vệ toàn diện. Với nguồn vắc xin chính hãng chất lượng cao, quy trình bảo quản đạt chuẩn nghiêm ngặt và dịch vụ nhắc lịch tiêm tự động, Tiêm chủng Long Châu cam kết đồng hành cùng cha mẹ giúp bé tiêm đúng lịch, đủ mũi. Hãy để Tiêm chủng Long Châu cùng bạn bảo vệ bé yêu an toàn, khỏe mạnh ngay từ những tháng đầu đời!