Vòi trứng thông hạn chế có làm IUI được không? Khi nào nên chuyển sang IVF?

IUI là phương pháp hỗ trợ sinh sản tương đối đơn giản, chi phí thấp và thường được chỉ định sớm. Tuy nhiên, hiệu quả của IUI phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng vòi trứng. Việc hiểu rõ bản chất, điều kiện thực hiện IUI và khi nào nên chuyển sang IVF sẽ giúp người bệnh đưa ra lựa chọn phù hợp, tránh mất thời gian và cơ hội điều trị.

Vòi trứng thông hạn chế có làm IUI được không?

Vòi trứng thông hạn chế là tình trạng lòng vòi trứng bị chít hẹp một phần, thuốc cản quang vẫn đi qua được nhưng chậm hoặc không đều, thường kèm theo tổn thương dính hoặc ứ dịch nhẹ. Khác với tắc vòi trứng hoàn toàn (thuốc cản quang không đi qua chút nào), vòi trứng thông hạn chế vẫn cho phép một phần tinh trùng hoặc trứng di chuyển nhưng hiệu quả rất thấp.

Vòi trứng thông hạn chế vẫn có thể thực hiện IUI nhưng không phải trường hợp nào cũng có thể áp dụng và hiệu quả thường thấp hơn so với vòi trứng thông hoàn toàn.

Nguyên tắc của IUI là bơm tinh trùng đã được lọc rửa trực tiếp vào buồng tử cung, giúp tinh trùng tiếp cận trứng nhanh hơn. Tuy nhiên, sau đó trứng vẫn cần được bắt bởi vòi trứng, thụ tinh xảy ra trong vòi trứng và phôi phải di chuyển về tử cung để làm tổ. Vì vậy, vòi trứng cần có chức năng hoạt động tốt ít nhất một bên.

So với trường hợp vòi trứng thông hoàn toàn, hiệu quả IUI ở người có vòi trứng thông hạn chế sẽ giảm đáng kể do tinh trùng khó gặp trứng hơn vì vòi trứng bị chít hẹp hoặc tổn thương và phôi khó di chuyển về tử cung nếu vòi trứng bị dính hoặc ứ dịch nhẹ.

IUI không phải là chống chỉ định tuyệt đối với vòi trứng thông hạn chế nhưng tỷ lệ thành công thường chỉ bằng một nửa hoặc thấp hơn so với trường hợp bình thường.

Lưu ý quan trọng: Khi vòi trứng bị tổn thương, dù chỉ thông hạn chế, vẫn tồn tại nguy cơ thai ngoài tử cung cao hơn do phôi có thể làm tổ ngay tại vòi trứng thay vì di chuyển về tử cung. Đây là biến chứng nghiêm trọng cần theo dõi sát sao nếu IUI thành công.

Điều kiện thực hiện IUI khi vòi trứng thông hạn chế

Đối với trường hợp vòi trứng thông hạn chế, IUI (bơm tinh trùng vào buồng tử cung) vẫn là một lựa chọn khả thi. Tuy nhiên, để đảm bảo tỷ lệ thành công và hạn chế rủi ro (như thai ngoài tử cung), bác sĩ sẽ chỉ định IUI dựa trên các tiêu chí nghiêm ngặt sau:

• Tình trạng vòi trứng (yếu tố quyết định): Ít nhất một bên vòi trứng phải còn thông (dù tốc độ thuốc qua vòi trứng chậm hơn bình thường). Vòi trứng không được có tình trạng ứ dịch nặng hoặc giãn lớn vì dịch ứ này có chứa các độc tố có thể tiêu diệt tinh trùng hoặc ngăn cản phôi làm tổ.
• Chức năng buồng trứng và rụng trứng: Buồng trứng phải có dự trữ trứng tốt, có khả năng đáp ứng với thuốc kích rụng trứng để tạo ra ít nhất 1 - 2 nang noãn đạt tiêu chuẩn về kích thước. Bên cạnh đó, phải xác định được thời điểm rụng trứng chính xác để tiến hành bơm tinh trùng vào khung giờ vàng.
• Chất lượng tinh trùng (sau lọc rửa): Sau khi được xử lý tại phòng Lab, mẫu tinh trùng của chồng phải đạt tiêu chuẩn tối thiểu. Số lượng tinh trùng di động nên đạt ít nhất 1 triệu (ưu tiên trên 5 triệu để có tỷ lệ thành công cao hơn).
• Môi trường tử cung an toàn: Buồng tử cung sạch, không có các vật cản như Polyp lớn, u xơ tử cung dưới niêm mạc hoặc tình trạng viêm nhiễm nặng. Tình trạng lạc nội mạc tử cung không được ở mức độ nặng gây dính hoặc làm biến dạng cấu trúc vùng chậu, gây cản trở quá trình đón trứng của vòi trứng.

Nhìn chung, việc thực hiện IUI trong điều kiện vòi trứng thông hạn chế cần được đánh giá tổng thể và cá thể hóa. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên:

• Độ tuổi của người vợ (ưu tiên người trẻ tuổi).
• Thời gian mong con (nếu mong con quá lâu, IVF có thể được cân nhắc thay thế).
• Tiền sử phẫu thuật vùng chậu.

Lời khuyên: Bạn không nên tự ý quyết định dựa trên các thông tin chung. Hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản để được phân tích kết quả chụp HSG (chụp tử cung vòi trứng) và các xét nghiệm nội tiết một cách chính xác nhất.

Vòi trứng thông hạn chế nên làm IUI hay IVF?

Việc lựa chọn giữa IUI (bơm tinh trùng vào buồng tử cung) và IVF (thụ tinh trong ống nghiệm) khi vòi trứng thông hạn chế là một bài toán cân đối giữa chi phí, thời gian và cơ hội thành công. Dưới đây là phân tích chi tiết để bạn có cái nhìn thực tế nhất trước khi quyết định:

Trường hợp nào có thể ưu tiên IUI?

Bơm IUI là phương pháp hỗ trợ sinh sản đơn giản, gần với thụ thai tự nhiên nhất, là lựa chọn đầu tay trong một số trường hợp vòi trứng thông hạn chế nhẹ:

• Tổn thương nhẹ: Chỉ có một bên vòi trứng thông hạn chế, bên còn lại vẫn thông tốt.
• Người vợ trẻ tuổi: Thường dưới 35 tuổi, dự trữ buồng trứng (AMH) còn tốt.
• Thời gian mong con ngắn: Chưa từng can thiệp y tế trước đó và muốn bắt đầu với phương pháp ít xâm lấn.
• Tài chính: Chi phí thấp (chỉ bằng khoảng 1/10 so với IVF).

Trường hợp nào nên chuyển sang IVF?

IVF được coi là con đường tắt bỏ qua hoàn toàn vai trò của vòi trứng. Bác sĩ thường khuyến cáo chuyển sang IVF sớm trong các trường hợp:

• Tổn thương nặng: Cả hai bên đều thông hạn chế hoặc có dấu hiệu ứ dịch vòi trứng. Dịch ứ này rất độc, có thể tiêu diệt phôi hoặc ngăn cản phôi làm tổ.
• Thất bại với IUI: Đã thực hiện 3 - 4 chu kỳ IUI đúng chuẩn nhưng không có kết quả.
• Yếu tố phối hợp: Tuổi mẹ cao (trên 35), tinh trùng chồng yếu hoặc có bệnh lý như lạc nội mạc tử cung nghiêm trọng.
• Muốn hiệu quả nhanh: Tỷ lệ thành công của IVF cao hơn hẳn, trung bình từ 20 - 40% hoặc hơn tùy vào chất lượng phôi và độ tuổi.

Vòi trứng thông hạn chế có làm IUI được không? Câu trả lời là vẫn có thể nhưng cần chọn lọc trường hợp phù hợp và tổn thương nhẹ. IUI phù hợp trong giai đoạn đầu nếu chị em còn trẻ và chưa có nhiều yếu tố nguy cơ. Tuy nhiên, IVF thường là lựa chọn tối ưu hơn khi vòi trứng tổn thương nhiều, có ứ dịch hoặc IUI thất bại, giúp bỏ qua hoàn toàn vấn đề vòi trứng và tăng tỷ lệ thành công đáng kể. Hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản ngay để được tư vấn kế hoạch cá nhân hóa phù hợp với tình trạng của bạn. Phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp nhiều cặp vợ chồng sớm đón con yêu về nhà.