Vì sao trẻ sơ sinh cần tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh?

Tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh giúp giảm nguy cơ lây truyền virus từ mẹ sang con và bảo vệ trẻ trước nguy cơ mắc viêm gan B mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ lợi ích của mũi tiêm sơ sinh và vai trò của vắc xin trong phòng ngừa bệnh.

Vì sao trẻ sơ sinh cần tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh?

Tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa lây truyền virus viêm gan B từ mẹ sang con. Theo khuyến cáo của WHO và Bộ Y tế, tất cả trẻ sơ sinh đủ điều kiện sức khỏe nên được tiêm càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, bất kể mẹ có nhiễm HBV hay không.

Đối với trẻ có mẹ HBsAg dương tính, cần tiêm vắc xin viêm gan B kết hợp globulin miễn dịch kháng viêm gan B (HBIG) trong vòng 12 giờ đầu sau sinh tại hai vị trí tiêm khác nhau để tăng hiệu quả bảo vệ.

Việc trì hoãn mũi tiêm sơ sinh có thể làm giảm hiệu quả phòng bệnh, đặc biệt ở những trẻ có nguy cơ phơi nhiễm virus ngay từ khi chào đời.

Sự nguy hiểm của bệnh viêm gan B

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do HBV gây ra, có thể lây qua máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con trong quá trình mang thai hoặc sinh nở.

Ở người trưởng thành, phần lớn trường hợp nhiễm cấp tính có thể tự khỏi. Tuy nhiên, nếu trẻ bị nhiễm HBV ngay từ khi mới sinh, nguy cơ tiến triển thành viêm gan B mạn tính lên đến khoảng 90%. Bệnh mạn tính có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như xơ gan, suy gan và ung thư gan.

Chính vì vậy, tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh được xem là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa lây truyền virus và bảo vệ trẻ lâu dài.

Các loại vắc xin phòng viêm gan B cho trẻ

Hiện nay, nhiều loại vắc xin viêm gan B được sử dụng tại Việt Nam cho trẻ em và người lớn. Đối với trẻ sơ sinh, vắc xin cần được tiêm trong vòng 24 giờ đầu sau sinh để đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu.

Vắc Xin Heberbiovac HB

Vắc xin Heberbiovac HB là vắc xin tái tổ hợp do Cuba sản xuất, được chỉ định phòng bệnh viêm gan B cho trẻ từ sơ sinh đến 10 tuổi. Vắc xin giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại virus viêm gan B, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như các biến chứng nguy hiểm như xơ gan và ung thư gan.

Lịch tiêm thường quy (3 mũi):

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên (đối với trẻ sơ sinh nên tiêm trong vòng 24 giờ sau sinh).
• Mũi 2: Sau mũi 1 1 tháng.
• Mũi 3: Sau mũi 2 5 tháng.

Lịch tiêm cho người có nguy cơ cao hoặc không thể theo lịch thường quy (4 mũi):

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi 2: Sau mũi 1 1 tháng.
• Mũi 3: Sau mũi 2 1 tháng.
• Mũi 4: Sau mũi 3 10 tháng.

Lưu ý, nếu trẻ có mẹ nhiễm viêm gan B, cần tiêm vắc xin viêm gan B kết hợp globulin miễn dịch kháng viêm gan B (HBIG) càng sớm càng tốt theo chỉ định của bác sĩ để tăng hiệu quả phòng lây truyền từ mẹ sang con.

Vắc Xin Gene Hbvax

Vắc xin Gene Hbvax là vắc xin viêm gan B tái tổ hợp do Công ty TNHH MTV Vắc xin và Sinh phẩm số 1 (VABIOTECH, Việt Nam) sản xuất, được chỉ định cho người từ trên 10 tuổi nhằm phòng bệnh viêm gan B. Vắc xin giúp cơ thể tạo kháng thể bảo vệ trước virus viêm gan B, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng như xơ gan, suy gan và ung thư gan.

Lịch thường quy (3 mũi):

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi 2: Sau mũi 1 1 tháng.
• Mũi 3: Sau mũi 2 5 tháng (tương đương lịch 0 - 1 - 6 tháng). Nếu mũi 2 bị trễ trên 4 tháng, mũi 3 cần cách mũi 2 tối thiểu 2 tháng.

Lịch tiêm cho người có nguy cơ cao hoặc không thể theo lịch thường quy (4 mũi):

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi 2: Sau mũi 1 1 tháng.
• Mũi 3: Sau mũi 2 1 tháng.
• Mũi 4: Sau mũi 3 10 tháng.

Trước khi tiêm, người từ 10 tuổi trở lên nên được xét nghiệm HBsAg và anti-HBs để đánh giá tình trạng nhiễm virus và miễn dịch, từ đó lựa chọn phác đồ tiêm phù hợp.

Vắc Xin Twinrix

Vắc xin Twinrix là vắc xin phối hợp giúp phòng đồng thời viêm gan A và viêm gan B cho người từ 16 tuổi trở lên. Vắc xin chứa kháng nguyên viêm gan A bất hoạt và kháng nguyên bề mặt virus viêm gan B tái tổ hợp, giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại cả hai bệnh chỉ trong một liệu trình tiêm. Đây là lựa chọn phù hợp cho người có nguy cơ phơi nhiễm hoặc có nhu cầu phòng ngừa đồng thời hai bệnh lý này.

Lịch tiêm cơ bản (3 mũi):

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi 2: Sau mũi 1 1 tháng.
• Mũi 3: Sau mũi 1 6 tháng (lịch 0 - 1 - 6 tháng).

Lịch tiêm nhanh (4 mũi) - áp dụng khi cần tạo miễn dịch sớm:

• Mũi 1: Ngày 0.
• Mũi 2: Ngày 7.
• Mũi 3: Ngày 21.
• Mũi 4 (nhắc lại): Sau mũi đầu tiên 12 tháng.

Twinrix không dùng cho trẻ dưới 16 tuổi. Trước khi tiêm, người có tiền sử dị ứng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin hoặc đang mắc bệnh cấp tính nên được bác sĩ khám và tư vấn để lựa chọn thời điểm tiêm phù hợp.

Những trường hợp trẻ sơ sinh cần trì hoãn tiêm vắc xin viêm gan B

Hầu hết trẻ sơ sinh đều được khuyến cáo tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể cần đánh giá hoặc trì hoãn tiêm, bao gồm:

• Tiền sử dị ứng nặng với liều vắc xin viêm gan B trước đó hoặc với thành phần của vắc xin (rất hiếm gặp).
• Trẻ đang trong tình trạng cấp cứu hoặc bệnh nặng, cần ưu tiên hồi sức theo chỉ định của bác sĩ.
• Trẻ sinh cực non hoặc cân nặng rất thấp có thể được bác sĩ cân nhắc thời điểm tiêm phù hợp dựa trên tình trạng lâm sàng. Nếu mẹ nhiễm HBV, trẻ vẫn cần được bảo vệ theo phác đồ khuyến cáo.

Việc trì hoãn tiêm chỉ nên thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ, không nên tự ý bỏ hoặc hoãn mũi tiêm sơ sinh.

Lưu ý khi tiêm vắc xin viêm gan B cho trẻ sơ sinh

Để đảm bảo hiệu quả và an toàn khi tiêm, cha mẹ nên:

• Đưa trẻ tiêm trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, càng sớm càng tốt.
• Thông báo cho bác sĩ nếu mẹ mắc viêm gan B hoặc có kết quả HBsAg dương tính.
• Cho trẻ ở lại cơ sở y tế ít nhất 30 phút sau tiêm để theo dõi phản ứng.
• Tiếp tục theo dõi trẻ trong 24 - 48 giờ đầu và đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu bất thường.
• Tuân thủ đầy đủ lịch tiêm các mũi tiếp theo để tạo miễn dịch bền vững.

Tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa lây truyền virus từ mẹ sang con và giảm nguy cơ mắc viêm gan B mạn tính. Phụ huynh nên cho trẻ tiêm đúng thời điểm, tuân thủ đầy đủ lịch tiêm các mũi tiếp theo và trao đổi với bác sĩ nếu trẻ thuộc nhóm cần theo dõi hoặc có chống chỉ định tạm thời.