Trẻ uống kháng sinh 3 ngày có được không?

Kháng sinh chỉ có tác dụng với nhiễm khuẩn, không điều trị được các bệnh do virus như cảm lạnh thông thường. Dùng kháng sinh sai liều, quá ngắn hoặc tự kéo dài đều có thể làm tăng nguy cơ kháng thuốc và tác dụng phụ.

Trẻ uống kháng sinh 3 ngày có được không?

Câu trả lời là có thể được, nhưng chỉ khi bác sĩ kê đúng liệu trình 3 ngày. Không phải mọi bệnh nhiễm khuẩn ở trẻ đều có thể điều trị trong 3 ngày. Thời gian dùng thuốc phụ thuộc vào loại nhiễm khuẩn, mức độ bệnh, loại kháng sinh, tuổi, cân nặng và đáp ứng của trẻ.

Một số loại kháng sinh có thời gian tác dụng dài hoặc một số bệnh nhẹ có thể được kê trong vài ngày. Tuy nhiên, nhiều trường hợp khác cần dùng 5 ngày, 7 ngày, 10 ngày hoặc lâu hơn. Vì vậy, cha mẹ không nên lấy mốc 3 ngày làm chuẩn chung cho mọi tình huống.

Nếu bác sĩ kê kháng sinh 3 ngày, cha mẹ cần cho trẻ uống đủ 3 ngày, đúng liều và đúng giờ. Nếu đơn thuốc ghi dùng 5 hoặc 7 ngày, không nên tự dừng ở ngày thứ 3 chỉ vì trẻ đã bớt sốt, bớt ho hoặc ăn uống khá hơn.

Cũng cần lưu ý rằng không phải trẻ sốt, ho, sổ mũi đều cần kháng sinh. Nhiều bệnh hô hấp ở trẻ do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng trong các trường hợp này. CDC nhấn mạnh kháng sinh dùng để điều trị nhiễm khuẩn, không có tác dụng với virus như cảm lạnh hoặc cúm.

Vì sao không nên tự ý ngưng kháng sinh sau 3 ngày?

Khi trẻ đỡ sốt hoặc giảm triệu chứng sau vài ngày, điều đó không luôn đồng nghĩa vi khuẩn đã được loại bỏ hoàn toàn. Nếu tự ý ngưng thuốc quá sớm, vi khuẩn còn lại có thể tiếp tục phát triển, khiến bệnh tái phát hoặc nặng hơn.

Dùng kháng sinh không đủ liệu trình cũng có thể làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Khi vi khuẩn trở nên kháng thuốc, lần điều trị sau có thể khó khăn hơn, cần thuốc mạnh hơn hoặc thời gian điều trị dài hơn. CDC lưu ý bất kỳ lần dùng kháng sinh nào cũng có thể gây tác dụng phụ và góp phần vào kháng kháng sinh.

Ngược lại, tự ý kéo dài kháng sinh cũng không an toàn. Dùng thuốc lâu hơn chỉ định có thể làm tăng nguy cơ tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn, phát ban, dị ứng hoặc rối loạn hệ vi sinh đường ruột.

Cha mẹ cũng không nên giữ lại thuốc thừa để dùng lần sau. Mỗi đợt bệnh có thể do nguyên nhân khác nhau. Dùng lại đơn cũ có thể sai thuốc, sai liều hoặc bỏ sót bệnh cần điều trị khác.

Những việc cần tránh gồm:

• Tự ngưng thuốc khi trẻ vừa đỡ triệu chứng.
• Tự tăng liều vì muốn trẻ khỏi nhanh hơn.
• Tự kéo dài thuốc khi chưa tái khám.
• Dùng lại kháng sinh cũ.
• Cho trẻ dùng đơn thuốc của trẻ khác.
• Mua kháng sinh theo kinh nghiệm truyền miệng.

Trẻ nên uống kháng sinh bao nhiêu ngày là phù hợp?

Không có một số ngày cố định phù hợp cho tất cả trẻ. Một số bệnh nhiễm khuẩn cần thời gian điều trị ngắn, trong khi các bệnh khác cần liệu trình dài hơn để kiểm soát nhiễm trùng.

Ví dụ, thời gian dùng kháng sinh trong viêm tai giữa, viêm phổi, viêm họng do liên cầu, nhiễm trùng tiết niệu hoặc nhiễm trùng da có thể khác nhau. Ngay cả cùng một bệnh, thời gian điều trị cũng có thể thay đổi theo tuổi, mức độ nặng và nguy cơ biến chứng.

Ở trẻ em, liều kháng sinh thường được tính theo cân nặng. Hai trẻ cùng tuổi nhưng cân nặng khác nhau có thể cần liều khác nhau. Vì vậy, cha mẹ không nên tự ước lượng liều hoặc dùng thuốc theo đơn cũ khi cân nặng của trẻ đã thay đổi.

Khi nhận đơn thuốc, cha mẹ nên kiểm tra kỹ:

• Tên kháng sinh.
• Hàm lượng thuốc.
• Liều mỗi lần uống.
• Số lần uống trong ngày.
• Thời điểm uống trước hay sau ăn.
• Tổng số ngày cần dùng.
• Cách bảo quản thuốc, đặc biệt với thuốc dạng hỗn dịch.

Nếu không hiểu đơn thuốc, cha mẹ nên hỏi lại ngay. Việc dùng sai hàm lượng hoặc sai số lần uống có thể khiến trẻ không đạt hiệu quả điều trị hoặc tăng nguy cơ tác dụng phụ.

HealthyChildren khuyến nghị cha mẹ cho trẻ dùng thuốc đúng như hướng dẫn và không dùng kháng sinh của một trẻ cho trẻ khác vì có thể gây hại.

Cha mẹ cần làm gì khi trẻ đang uống kháng sinh?

Khi trẻ đang uống kháng sinh, cha mẹ cần cho trẻ dùng thuốc đều đặn, đúng liều và đúng thời gian được kê. Nên tạo lịch uống thuốc rõ ràng để tránh quên liều hoặc uống quá sát nhau.

Nếu quên một liều, không nên tự ý cho trẻ uống gấp đôi ở lần kế tiếp. Cách xử trí phụ thuộc vào thời điểm quên liều và loại thuốc. Cha mẹ nên làm theo hướng dẫn trên đơn hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ nếu không chắc chắn.

Nếu trẻ nôn sau khi uống kháng sinh, việc có cần uống lại hay không tùy vào thời gian nôn sau uống thuốc. Nếu trẻ nôn ngay sau khi uống hoặc nôn nhiều lần, cha mẹ nên liên hệ nhân viên y tế để được hướng dẫn, không tự cho uống bù nhiều lần.

Trong thời gian dùng thuốc, cần theo dõi tác dụng phụ. Một số biểu hiện có thể gặp gồm tiêu chảy nhẹ, đau bụng, buồn nôn, nổi ban hoặc ngứa. Nếu trẻ phát ban lan rộng, sưng môi, khó thở, nôn nhiều, tiêu chảy nặng, phân có máu hoặc li bì, cần đưa trẻ đi khám ngay.

Cha mẹ cũng nên đưa trẻ tái khám nếu sau 48 - 72 giờ dùng thuốc mà sốt không giảm, triệu chứng nặng hơn, trẻ bỏ ăn uống, khó thở, đau nhiều hoặc mệt lả. Đây có thể là dấu hiệu bệnh chưa đáp ứng thuốc hoặc cần đánh giá lại chẩn đoán.

Trong quá trình chăm sóc, cha mẹ không nên chỉ tập trung vào kháng sinh. Trẻ vẫn cần uống đủ nước, nghỉ ngơi, ăn thức ăn dễ tiêu và dùng thuốc hạ sốt đúng hướng dẫn nếu cần. Không nên tự ý phối hợp thêm thuốc hoặc sản phẩm bổ sung (bao gồm thuốc ho, thuốc cảm, men tiêu hóa hoặc men vi sinh) nếu chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ tư vấn.

Trẻ uống kháng sinh 3 ngày có được không? Có thể được nếu bác sĩ kê liệu trình 3 ngày. Tuy nhiên, cha mẹ không nên tự ý dừng thuốc sau 3 ngày khi đơn thuốc yêu cầu dùng lâu hơn.

Dùng kháng sinh đúng thuốc, đúng liều, đúng thời gian giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ kháng thuốc. Không nên dùng lại đơn cũ, tự mua kháng sinh hoặc cho trẻ dùng thuốc của người khác.

Nếu trẻ đang uống kháng sinh nhưng không cải thiện, xuất hiện phát ban, tiêu chảy nặng, khó thở, nôn nhiều hoặc li bì, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá kịp thời.