Trẻ sơ sinh hay vặn mình gầm gừ có sao không? Nguyên nhân và cách xử lý

Nhiều cha mẹ lo lắng khi thấy con thường xuyên gồng người, đỏ mặt, vặn mình hoặc phát ra tiếng gầm gừ trong lúc ngủ và sau khi bú. Liệu đây chỉ là biểu hiện phát triển bình thường của trẻ sơ sinh hay dấu hiệu cảnh báo bệnh lý? Hiểu rõ nguyên nhân và các dấu hiệu đi kèm sẽ giúp cha mẹ chăm sóc bé đúng cách, tránh lo lắng không cần thiết và phát hiện sớm những bất thường nếu có.

Trẻ sơ sinh hay vặn mình gầm gừ có bình thường không?

Trên thực tế, trẻ sơ sinh hay vặn mình và gầm gừ đa số là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường, đặc biệt phổ biến trong 2 - 3 tháng đầu đời và sẽ giảm dần khi trẻ được 3 - 6 tháng tuổi.

Lý giải cho điều này, các chuyên gia nhi khoa cho biết: “Hệ thần kinh trung ương, cơ bắp và hệ tiêu hóa của bé lúc này vẫn chưa hoàn thiện. Khi trẻ học cách thích nghi với môi trường bên ngoài tử cung hoặc đang tập phối hợp các nhóm cơ để trung tiện (đánh rắm), đi tiêu, bé sẽ có các biểu hiện tự nhiên như vặn mình khi ngủ, gồng cứng người vài giây, đỏ mặt, nhăn mặt, khua tay chân và phát ra tiếng gầm gừ, rên nhẹ hoặc ọ ẹ”.

Chính vì vậy, nếu em bé của bạn vẫn bú tốt, tăng cân đều, ngủ ngon giấc và không có dấu hiệu khó thở hay quấy khóc kéo dài, cha mẹ hoàn toàn có thể yên tâm và không cần quá lo lắng.

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh thường xuyên vặn mình gầm gừ

Hiện tượng này chủ yếu xuất phát từ các yếu tố sinh lý tự nhiên trong những tháng đầu đời, bao gồm:

Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện

Do dạ dày non nớt, bé dễ bị tích tụ hơi, đầy bụng hoặc trào ngược sinh lý. Việc chưa biết phối hợp cơ bụng để đi tiêu hay trung tiện khiến bé phải rặn đỏ mặt, gồng mình và gầm gừ để đẩy khí ra ngoài, đặc biệt là sau khi bú hoặc vào buổi tối.

Hệ thần kinh và cơ bắp đang phát triển

Khả năng kiểm soát vận động và phản xạ sơ sinh của trẻ chưa hoàn thiện. Biểu hiện giật mình, vặn người liên tục hay cong lưng khi ngủ chỉ là quá trình phát triển thần kinh tự nhiên. Hiện tượng này sẽ tự giảm dần khi vỏ bao thần kinh hoàn thiện hơn.

Bé đang trong giấc ngủ động (REM)

Trẻ sơ sinh dành tới 50 - 60% thời gian cho giấc ngủ nông. Lúc này, não bộ hoạt động tích cực để xử lý thông tin khiến bé dễ cựa quậy, khua tay chân, nhăn mặt và phát ra tiếng ọ ẹ. Đây là biểu hiện bình thường, không ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Phải làm gì khi trẻ sơ sinh thường xuyên vặn mình gầm gừ?

Để giúp em bé dễ chịu, ngủ ngon và giảm bớt tần suất vặn mình, gầm gừ, cha mẹ có thể áp dụng ngay các biện pháp chăm sóc đơn giản dưới đây:

Đảm bảo bé bú đúng cách và luôn vỗ ợ hơi

Cho bé bú đúng cách và luôn vỗ ợ hơi giúp giải phóng lượng khí thừa, giúp giảm tình trạng đầy bụng và gồng người gầm gừ hiệu quả. Theo đó, khi cho bé bú, cha mẹ nên:

• Chú ý để bé ngậm sâu vào toàn bộ quầng vú chứ không chỉ ngậm mỗi núm vú, tránh để hở môi khiến con nuốt phải nhiều không khí (đối với trẻ bú mẹ).
• Luôn giữ bình sữa nghiêng một góc 45 độ sao cho sữa ngập kín núm ti, không để bong bóng khí lọt vào cữ bú của con (đối với trẻ bú bình).
• Sau khi bé bú xong, mẹ hãy bế đứng bé áp vào ngực hoặc vai mình, khum lòng bàn tay và vỗ nhẹ nhàng lên lưng con từ dưới lên trên.

Tạo không gian ngủ lý tưởng cho con

Trẻ sơ sinh rất nhạy cảm, phòng quá nóng hay quá lạnh đều khiến con bứt rứt, cựa quậy liên tục. Do vậy, cha mẹ cần chú ý:

• Duy trì nhiệt độ phòng ngủ ổn định từ 24 - 26°C, hạn chế tối đa ánh sáng mạnh và tiếng ồn.
• Nên cho bé mặc quần áo chất liệu mềm mại, co giãn tốt và thấm hút mồ hôi để giúp con ngủ sâu giấc hơn, giảm các kích thích gây cựa quậy, vặn mình. Tuyệt đối tránh quấn tã hay quấn khăn quá chặt.
• Giữ phòng ngủ yên tĩnh, giảm bớt ánh sáng (nên dùng đèn ngủ ánh sáng mờ) vào ban đêm để con không bị giật mình.

Massage bụng và giúp bé vận động nhẹ nhàng

Cha mẹ có thể massage bụng nhẹ nhàng và cho bé nằm sấp dưới sự giám sát cũng giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn. Các biện pháp này được thực hiện như sau:

• Massage bụng: Đợi khoảng 30 phút sau khi bú, mẹ xoa nhẹ nhàng quanh rốn bé theo chiều kim đồng hồ để kích thích ruột co bóp, dễ đẩy khí thừa ra ngoài.
• Tập động tác đạp xe: Đặt bé nằm ngửa, nắm nhẹ cổ chân con và di chuyển hai chân lên xuống nhịp nhàng để giúp bé dễ xì hơi.
• Nằm sấp: Khi bé thức, hãy cho con tập nằm sấp trên tấm thảm mềm vài phút dưới sự giám sát chặt chẽ của người lớn nhằm giúp cơ bụng khỏe hơn.

Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc

Hầu hết các trường hợp vặn mình gầm gừ là sinh lý bình thường và sẽ tự hết. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý cho trẻ uống thuốc trị đầy hơi, men tiêu hóa hay bất kỳ sản phẩm bổ sung nào khi chưa có chỉ định và hướng dẫn từ bác sĩ nhi khoa. 

Việc lạm dụng các sản phẩm bổ sung khi cơ thể trẻ chưa hoàn thiện có thể làm ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa tự nhiên của con. Do vậy, cha mẹ chỉ nên cho con sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng khi có sự thăm khám và kê đơn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ?

Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu hiện tượng trẻ sơ sinh thường xuyên vặn mình gầm gừ đi kèm với các dấu hiệu bất thường sau đây:

• Bé phát ra tiếng gầm gừ theo từng nhịp thở (ngay cả khi thức), thở nhanh, lồng ngực bị rút lõm sâu khi hít vào, hoặc phần môi, đầu ngón tay ngón chân bị tím tái.
• Bé bỏ bú hoặc bú kém rõ rệt, nôn trớ nhiều, bụng phình to cứng.
• Bé bị sốt, quấy khóc kéo dài khó dỗ nhiều giờ liền, chậm tăng cân hoặc sụt cân.
• Bé có hiện tượng co giật hoặc run rẩy tay chân bất thường.

Theo các chuyên gia nhi khoa, tiếng gầm gừ xuất hiện liên tục trong lúc hô hấp có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng suy hô hấp hoặc một số bệnh lý cần được đánh giá và xử trí ngay lập tức.

Trẻ sơ sinh hay vặn mình gầm gừ đa số là hiện tượng sinh lý bình thường và sẽ tự cải thiện khi các cơ quan hoàn thiện. Tuy nhiên, nếu bé có các dấu hiệu bất thường như bú kém, khó thở, sốt hoặc chậm tăng cân, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay.

Để hành trình nuôi con trở nên nhẹ nhàng và an tâm hơn, cha mẹ hãy tham khảo các gói tiêm chủng cho trẻ sơ sinh tại Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng Long Châu như Gói combo 6 tháng, 12 tháng, 24 tháng... Với danh mục vắc xin chính hãng phong phú, quy trình khám sàng lọc kỹ càng bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và không gian tiêm chủng thân thiện, Long Châu cam kết đồng hành cùng gia đình bảo vệ bé yêu toàn diện, giúp con lớn khôn khỏe mạnh mỗi ngày.