Trễ kinh bao lâu thì đi siêu âm? Các phương pháp siêu âm phát hiện mang thai

Khi bị trễ kinh, nhiều người thường nghĩ đến việc siêu âm để xác định có mang thai hay không. Tuy nhiên, nếu thực hiện quá sớm, siêu âm có thể chưa nhìn thấy túi thai dù que thử thai đã dương tính. Vì vậy, việc hiểu đúng thời điểm siêu âm, các nguyên nhân khiến chưa thấy thai và phương pháp siêu âm phù hợp sẽ giúp quá trình theo dõi thai kỳ an toàn và chính xác hơn.

Trễ kinh bao lâu thì đi siêu âm?

Thời điểm siêu âm để xác định thai không có một mốc cố định áp dụng cho tất cả phụ nữ. Khả năng quan sát được thai phụ thuộc vào tuổi thai thực tế, thời điểm rụng trứng, đặc điểm chu kỳ kinh và phương pháp siêu âm.

Thông thường, khi trễ kinh khoảng 1 tuần, ở một số trường hợp siêu âm đầu dò âm đạo có thể quan sát được túi thai trong buồng tử cung. Tuy nhiên, nếu tuổi thai thực tế còn nhỏ hoặc rụng trứng muộn, siêu âm có thể chưa thấy túi thai dù que thử thai đã cho kết quả dương tính. Vì vậy, việc chưa thấy túi thai khi mới trễ kinh khoảng 4 - 5 ngày chưa đủ để kết luận bất thường.

Trong trường hợp này, bác sĩ có thể đánh giá thêm triệu chứng, xét nghiệm β-hCG và kết quả siêu âm để quyết định kế hoạch theo dõi. Nếu thai còn quá sớm để xác định vị trí, người bệnh có thể được hẹn siêu âm lại sau ít nhất 7 ngày hoặc trong khoảng 7 - 14 ngày, tùy tình trạng cụ thể.

Nếu thử thai dương tính nhưng siêu âm chưa xác định được thai nằm trong hay ngoài tử cung, tình trạng này có thể được gọi là thai chưa xác định vị trí (pregnancy of unknown location - PUL). Người bệnh cần được theo dõi cho đến khi xác định được vị trí thai, bởi nguyên nhân có thể là thai trong tử cung còn quá sớm để quan sát, thai không tiếp tục phát triển hoặc thai ngoài tử cung.

Đặc biệt, nếu trễ kinh hoặc thử thai dương tính kèm đau bụng hoặc đau vùng chậu, ra máu âm đạo bất thường, đau vai, chóng mặt, choáng hoặc ngất, cần đi khám sớm để được đánh giá và loại trừ thai ngoài tử cung.

Như vậy, không nên chỉ dựa vào số ngày trễ kinh để quyết định thời điểm siêu âm. Khi đã thử thai dương tính, mẹ bầu nên thăm khám theo hướng dẫn của bác sĩ để xác định vị trí thai và được theo dõi phù hợp.

Nguyên nhân siêu âm không thấy thai dù bị chậm kinh

Chậm kinh nhưng siêu âm chưa thấy thai trong buồng tử cung có thể do nhiều nguyên nhân. Nếu thử thai đã dương tính, người bệnh cần được theo dõi để xác định vị trí và tình trạng thai.

Siêu âm thai quá sớm

Khi thai còn rất nhỏ, túi thai có thể chưa quan sát được trên siêu âm, đặc biệt nếu rụng trứng hoặc thụ tinh muộn. Vì vậy, chậm kinh nhưng chưa thấy thai không đồng nghĩa với việc không mang thai.

Nếu chưa xác định được vị trí thai, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm β-hCG lặp lại sau khoảng 48 giờ và siêu âm lại theo tình trạng thực tế. β-hCG chỉ hỗ trợ theo dõi diễn tiến thai kỳ, không thể dùng riêng để xác định thai nằm trong hay ngoài tử cung.

Thai ngoài tử cung

Thai ngoài tử cung xảy ra khi trứng đã thụ tinh làm tổ bên ngoài buồng tử cung, thường ở vòi tử cung. Khi thử thai dương tính nhưng chưa thấy thai trong tử cung, đây là một trong những khả năng cần được bác sĩ loại trừ.

Các dấu hiệu cảnh báo gồm đau bụng hoặc đau vùng chậu, ra máu âm đạo bất thường, đau vai, chóng mặt, choáng hoặc ngất. Tuy nhiên, không thể chẩn đoán thai ngoài tử cung chỉ dựa vào một lần siêu âm chưa thấy thai.

Thai ngừng phát triển hoặc sảy thai sớm

Thai có thể ngừng phát triển hoặc sảy thai từ rất sớm trước thời điểm siêu âm. Người bệnh có thể bị ra máu âm đạo, đau bụng hoặc không có triệu chứng rõ ràng.

Bác sĩ sẽ kết hợp triệu chứng, siêu âm và diễn biến β-hCG để đánh giá. Không nên tự kết luận sảy thai chỉ dựa trên một lần siêu âm hoặc một kết quả β-hCG.

Chậm kinh do nguyên nhân khác

Không phải mọi trường hợp chậm kinh đều do mang thai. Chu kỳ kinh nguyệt có thể thay đổi dưới tác động của nhiều yếu tố liên quan đến nội tiết, lối sống hoặc tình trạng sức khỏe. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Thay đổi cân nặng nhanh, đặc biệt khi tăng hoặc giảm cân trong thời gian ngắn.
• Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ hoặc thay đổi sinh hoạt có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các hormone điều hòa chu kỳ kinh.
• Tập luyện quá mức hoặc chế độ ăn không cung cấp đủ năng lượng có thể làm rối loạn quá trình rụng trứng.
• Hội chứng buồng trứng đa nang, bệnh lý tuyến giáp hoặc một số rối loạn nội tiết khác có thể khiến kinh nguyệt không đều hoặc bị chậm.
• Một số thuốc hoặc thay đổi biện pháp tránh thai nội tiết cũng có thể làm thời điểm xuất hiện kinh nguyệt thay đổi so với bình thường.

Nếu chậm kinh nhưng que thử thai âm tính, người bệnh có thể theo dõi thêm và thử lại theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đặc biệt khi lần thử đầu tiên được thực hiện quá sớm. Trường hợp chậm kinh kéo dài, kinh nguyệt thường xuyên không đều hoặc đi kèm đau vùng chậu, thay đổi cân nặng, rậm lông hay các biểu hiện bất thường khác, nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Các phương pháp siêu âm phổ biến để phát hiện mang thai

Tùy tuổi thai, triệu chứng và mục đích thăm khám, bác sĩ có thể lựa chọn phương pháp siêu âm phù hợp:

• Siêu âm đầu dò âm đạo: Thường cho hình ảnh rõ hơn trong giai đoạn đầu thai kỳ, giúp xác định vị trí túi thai, đánh giá tuổi thai và khảo sát các dấu hiệu bất thường, trong đó có thai ngoài tử cung. Khả năng quan sát phụ thuộc vào tuổi thai thực tế và thời điểm rụng trứng, thụ tinh.
• Siêu âm bụng: Đầu dò được đặt trên thành bụng để quan sát tử cung và thai. Phương pháp này có thể được sử dụng trong thai kỳ, nhưng ở giai đoạn rất sớm hình ảnh có thể chưa rõ, do đó bác sĩ có thể cần kết hợp hoặc chuyển sang siêu âm đầu dò âm đạo.

Như vậy, trễ kinh bao lâu thì đi siêu âm không có một mốc thời gian cố định cho tất cả mọi người. Nếu đã thử thai dương tính nhưng siêu âm chưa thấy thai, người bệnh nên tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ để xác định vị trí và theo dõi diễn tiến thai kỳ. Trường hợp xuất hiện đau bụng dữ dội, ra máu nhiều, chóng mặt, choáng hoặc ngất cần đi khám sớm để loại trừ thai ngoài tử cung và các biến chứng liên quan.