Trẻ đi ngoài ra máu là dấu hiệu bệnh gì? Biện pháp xử lý phù hợp

Hiện tượng trẻ đi ngoài ra máu là một trong những dấu hiệu bất thường về tiêu hóa mà cha mẹ không nên chủ quan. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân có thể chỉ là nứt hậu môn nhẹ hoặc táo bón, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý cần được thăm khám như lồng ruột, nhiễm khuẩn đường ruột, polyp đại tràng hoặc xuất huyết tiêu hóa. Vậy làm sao để phân biệt đâu là trường hợp nhẹ, đâu là dấu hiệu cần can thiệp y tế sớm? Bài viết này sẽ giúp cha mẹ nắm bắt những thông tin cần thiết khi trẻ đi ngoài ra máu.

Dấu hiệu trẻ đi ngoài ra máu

Khi trẻ đi ngoài có lẫn máu trong phân, đó là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề. Tùy vào nguyên nhân, máu có thể có màu đỏ tươi, đỏ sẫm hoặc phân đen. Ngoài ra, phân trẻ có thể kèm dịch nhầy, mùi hôi bất thường hoặc thay đổi tính chất rõ rệt. Trẻ cũng có thể xuất hiện các biểu hiện như biếng ăn, đau bụng, vùng hậu môn sưng đỏ hoặc khó chịu.

Phân màu đen

Phân đen thường là do máu xuất phát từ vị trí cao trong đường tiêu hóa như dạ dày hoặc ruột non. Khi máu đi qua đường ruột và bị tiêu hóa, phân sẽ chuyển sang màu đen, sệt và có mùi khó chịu đặc trưng.

Phân có màu đỏ sẫm hoặc đỏ tươi

Trường hợp này thường liên quan đến chảy máu ở đoạn cuối ruột, trực tràng hoặc hậu môn. Máu chưa bị tiêu hóa nên vẫn giữ màu đỏ và dễ nhận thấy trong phân.

Đi ngoài ra máu ở trẻ là dấu hiệu không nên chủ quan. Cha mẹ cần quan sát kỹ trong sinh hoạt hằng ngày và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có biểu hiện bất thường để được kiểm tra và xử lý kịp thời.

Vì sao trẻ đi ngoài ra máu?

Hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ còn nhạy cảm nên dễ bị ảnh hưởng bởi nhiều bệnh lý đường ruột. Một trong những biểu hiện có thể gặp là đi ngoài ra máu. Tình trạng này có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

Kiết lỵ

Kiết lỵ là bệnh lý tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ do vi khuẩn Shigella hoặc ký sinh trùng Entamoeba histolytica gây ra. Trẻ mắc bệnh thường đi ngoài nhiều lần, phân ít nhưng có nhầy máu, đau quặn bụng hoặc mót rặn.

Thiếu vitamin K ở trẻ nhỏ

Vitamin K có vai trò quan trọng trong quá trình đông máu. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, thiếu vitamin K có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, trong đó có chảy máu đường tiêu hóa. Tình trạng này thường liên quan đến dự trữ vitamin K thấp sau sinh hoặc chưa được bổ sung đầy đủ theo hướng dẫn y tế.

Polyp đại trực tràng

Polyp đại trực tràng cũng có thể gặp ở trẻ em. Phần lớn là polyp lành tính nhưng có thể gây chảy máu khi cọ xát với phân. Trẻ có thể đi ngoài ra máu tái diễn hoặc đau bụng từng đợt.

Nhiễm khuẩn đường ruột

Một số vi khuẩn đường ruột có thể gây viêm niêm mạc ruột và dẫn đến tiêu chảy kèm máu, sốt, đau bụng hoặc mệt mỏi. Trẻ cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Lồng ruột cấp

Lồng ruột xảy ra khi một đoạn ruột chui vào lòng đoạn ruột kế cận, gây tắc nghẽn và chèn ép mạch máu. Đây là một cấp cứu ngoại khoa thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi. Biểu hiện bao gồm đau bụng từng cơn, nôn ói, phân có lẫn máu và dịch nhầy. Trẻ thường quấy khóc dữ dội và cần được đưa đi cấp cứu ngay.

Viêm ruột mạn tính

Một số bệnh viêm ruột mạn tính như Crohn hoặc viêm loét đại tràng có thể gây đi ngoài ra máu kéo dài, đau bụng, chậm tăng cân và mệt mỏi. Những trường hợp này cần được bác sĩ chuyên khoa theo dõi lâu dài.

Phụ huynh cần lưu ý gì khi trẻ bị đi ngoài có máu?

Không nên xem nhẹ tình trạng trẻ đi ngoài ra máu, nhất là khi lượng máu nhiều, kéo dài hoặc đi kèm với các dấu hiệu rối loạn tiêu hóa khác. Nếu không được xử lý kịp thời, trẻ có thể gặp thiếu máu, mất nước, rối loạn điện giải hoặc chậm phát triển.

Do đó, khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để thăm khám và điều trị. Các tình trạng nghiêm trọng như lồng ruột hoặc nhiễm khuẩn nặng có thể diễn tiến nhanh, đòi hỏi can thiệp y tế khẩn cấp. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cho trẻ, việc xác định nguyên nhân và điều trị cần có hướng dẫn của bác sĩ.

Tình trạng trẻ đi ngoài ra máu là dấu hiệu bất thường mà cha mẹ không nên xem nhẹ. Việc xác định đúng nguyên nhân, theo dõi sát sao và đưa trẻ đi khám đúng lúc là yếu tố then chốt giúp xử lý kịp thời, ngăn ngừa biến chứng. Cha mẹ cần duy trì chế độ ăn phù hợp theo độ tuổi, đảm bảo vệ sinh thực phẩm, hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách và theo dõi các thay đổi bất thường trong phân của trẻ.

Bên cạnh đó, tiêm chủng đầy đủ theo lịch khuyến cáo cũng là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa một số bệnh truyền nhiễm có thể gây tiêu chảy hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe tiêu hóa của trẻ, trong đó có vắc xin phòng tiêu chảy do Rota virus. Phụ huynh nên đưa trẻ tiêm đúng lịch tại các cơ sở uy tín để được tư vấn phù hợp theo từng độ tuổi. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu cung cấp đầy đủ các gói tiêm cho trẻ sơ sinh, bao gồm vắc xin phòng tiêu chảy Rota, 6 trong 1 (phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, Hib), vắc xin sởi – quai bị – rubella, vắc xin cúm mùa… 

Xem thêm: 

• Trẻ bị nôn sốt không đi ngoài​ do đâu? Cách chăm sóc trẻ tại nhà 

• Trẻ bị nôn đi ngoài không sốt​ nguyên nhân do đâu và ba mẹ cần làm gì?