Thực phẩm làm giảm nước ối mẹ bầu cần lưu ý

Trong quá trình mang thai, nước ối đóng vai trò như một “lá chắn” bảo vệ thai nhi, đồng thời hỗ trợ bé phát triển phổi, hệ xương, hệ tiêu hóa và vận động trong tử cung. Tuy nhiên, một số thực phẩm quen thuộc hằng ngày lại có khả năng làm giảm nước ối nếu mẹ sử dụng không đúng cách. Cùng tìm hiểu các thực phẩm làm giảm nước ối để giúp mẹ kiểm soát thai kỳ an toàn hơn và tránh được các biến chứng nguy hiểm cho bé.

Thực phẩm có thể làm giảm nước ối

Dưới đây là các thực phẩm có thể giảm nước ối mà mẹ bầu nên lưu ý:

Đồ ăn mặn, nhiều muối

Đồ ăn mặn khiến cơ thể mẹ phải điều chỉnh để cân bằng nồng độ muối trong máu. Điều này làm tăng gánh nặng lên thận và khiến lượng nước trong cơ thể bị rút ra để đào thải muối dư thừa. Khi quá trình này diễn ra liên tục, mẹ bầu dễ bị mất nước mà không nhận ra.

Ngoài ra, chế độ ăn mặn còn làm tăng nguy cơ phù chân tay, tăng huyết áp thai kỳ và ảnh hưởng trực tiếp đến bánh nhau, cơ quan điều tiết lượng nước ối.

Thực phẩm chế biến sẵn, đóng hộp

Nhóm thực phẩm này bao gồm mì gói, xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói, đồ hộp, thức ăn nhanh… Chúng chứa lượng lớn muối, chất bảo quản, dầu mỡ bão hòa và các chất phụ gia có khả năng ảnh hưởng đến tuần hoàn nước trong cơ thể mẹ.

Chất bảo quản như nitrit, nitrat, benzoat có thể gây tác động xấu đến bánh nhau nếu sử dụng lâu dài. Khi nhau hoạt động kém, lượng máu trao đổi giữa mẹ và thai sẽ giảm, khiến nước ối giảm theo.

Đồ uống chứa caffeine

Caffeine là chất kích thích nhẹ, có tác dụng lợi tiểu tự nhiên. Khi uống nhiều cà phê, trà đậm hoặc nước ngọt chứa caffeine, cơ thể mẹ tăng lượng nước tiểu đào thải, dẫn đến thiếu nước. Đáng lưu ý:

• Mỗi ly cà phê 200 - 250ml có thể khiến cơ thể mất thêm 1,5 lần lượng nước đó.
• Trà sữa, nước tăng lực, chocolate cũng chứa caffein nhưng mẹ thường không để ý.

Sử dụng caffeine quá mức còn làm tăng nhịp tim thai, rối loạn giấc ngủ và ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh.

Đồ ăn cay nóng

Ớt, tiêu, gừng quá mức, sa tế… có thể gây nóng trong, khiến cơ thể bài tiết mồ hôi nhiều hơn. Khi mồ hôi tiết ra nhiều mà lượng nước uống vào không đủ, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ đến vừa.

Đồ ăn cay cũng dễ gây kích ứng dạ dày, tiêu chảy, mất nước điện giải. Khi mẹ mất nước kéo dài, lượng nước ối sẽ giảm rõ rệt.

Rượu, bia và chất kích thích

Đây là nhóm thực phẩm gây hại nghiêm trọng nhất. Rượu và chất kích thích gây co mạch, làm giảm lưu lượng máu đến tử cung và bánh nhau. Khi nhau không nhận đủ máu, khả năng điều hòa và tạo nước ối giảm mạnh.

Ngoài nguy cơ giảm nước ối, rượu bia còn gây:

• Dị tật thai
• Hội chứng rối loạn phát triển do rượu (FAS)
• Tổn thương não
• Thai nhẹ cân
• Ảnh hưởng trí tuệ suốt đời.

Ngay cả lượng nhỏ rượu cũng không an toàn trong thai kỳ.

Hậu quả của việc giảm nước ối do thực phẩm

Giảm nước ối do thực phẩm thường xảy ra khi mẹ bầu ăn uống không hợp lý, đặc biệt là hạn chế quá mức nước, ăn ít thực phẩm giàu nước, hoặc kiêng khem sai cách. Điều này có thể dẫn đến hậu quả đáng lo ngại cho cả mẹ và thai nhi.

Thai chậm phát triển, suy dinh dưỡng trong tử cung

Thiểu ối khiến dây rốn dễ bị đè ép khi thai cử động. Điều này làm giảm lượng oxy và dinh dưỡng truyền đến thai. Trong thời gian dài, bé bị thiếu dưỡng chất, dẫn đến chậm tăng cân hoặc ngừng phát triển.

Bé sinh ra có thể nhẹ cân dưới 2,5 kg, sức đề kháng yếu, dễ gặp vấn đề hô hấp và tiêu hóa.

Nguy cơ thiểu ối, phổi không phát triển đầy đủ

Phổi thai nhi chỉ phát triển tốt khi có đủ nước ối để bé thực hiện động tác “hít - thở” mỗi ngày. Nếu nước ối giảm nhiều, phổi không có không gian và môi trường để hoàn thiện đúng cấu trúc.

Hậu quả có thể là:

• Phổi nhỏ hơn bình thường
• Suy hô hấp sau sinh
• Cần thở máy hoặc hỗ trợ oxy
• Dễ bị viêm phổi sơ sinh. 

Trong trường hợp thiểu ối nặng kéo dài, phổi có thể bị thiểu sản - tổn thương không phục hồi.

Tăng nguy cơ sinh non hoặc thai chết lưu

Khi nước ối quá thấp, bé bị đè ép liên tục dẫn đến suy thai. Bánh nhau cũng giảm chức năng, khiến thai thiếu oxy. Điều này có thể dẫn đến:

• Vỡ ối sớm
• Chuyển dạ trước thời điểm
• Nguy cơ sinh non cao
• Nguy cơ thai chết lưu nếu không can thiệp kịp thời.

Thiểu ối do ăn uống sai cách không phổ biến nhưng lại rất nguy hiểm vì tiến triển âm thầm và khó nhận biết.

Mẹ bầu bị thiểu ối nên kiêng gì?

Những thực phẩm mẹ bầu bị thiểu ối cần kiêng:

Kiêng thực phẩm nhiều muối, đồ mặn

Không chỉ giảm nước mắm, muối, mẹ còn cần hạn chế món kho, rim mặn, đồ khô, mắm, dưa cà muối. Những món này khiến cơ thể mất nước nhanh và làm giảm tuần hoàn đến nhau thai.

Tránh đồ hộp, thực phẩm chế biến sẵn

Ưu tiên thực phẩm tươi, tự chế biến tại nhà để kiểm soát lượng muối, dầu và phụ gia. Đồ hộp không nên xuất hiện trong thực đơn của mẹ bầu bị thiểu ối.

Hạn chế sử dụng caffeine trong thai kỳ

Phụ nữ mang thai cần hạn chế tối đa việc sử dụng các sản phẩm chứa caffeine. Trong trường hợp có sử dụng, nên lựa chọn cà phê loãng hoặc cà phê đã khử caffeine (decaffeinated) với lượng hạn chế. Cần tránh hoàn toàn các loại đồ uống có hàm lượng caffeine cao như nước tăng lực, trà đặc và nước ngọt có gas. Khi sử dụng đồ uống chứa caffeine, thai phụ nên tăng cường bổ sung nước lọc nhằm hạn chế nguy cơ mất nước và các ảnh hưởng bất lợi liên quan đến caffeine trong thai kỳ.

Tránh đồ cay nóng, các món nhiều dầu mỡ

Đồ cay gây mất nước, trong khi đồ chiên rán làm chậm tiêu hóa và ảnh hưởng chuyển hóa nước. Mẹ nên ưu tiên món luộc, hấp, canh hoặc súp để dễ tiêu và giữ nước tốt.

Kiêng hoàn toàn rượu, bia, thuốc lá, chất kích thích

Đây là nhóm nguy hiểm nhất, đặc biệt với mẹ có dấu hiệu giảm nước ối. Ngay cả lượng nhỏ cũng có thể gây hại cho thai nhi và làm giảm chức năng bánh nhau.

Kiêng dùng thuốc không theo chỉ định bác sĩ

Một số thuốc như NSAIDs, thuốc lợi tiểu, thuốc điều trị tăng huyết áp có thể làm giảm nước ối. Mẹ tuyệt đối không tự ý uống thuốc, kể cả thuốc thảo dược hoặc thuốc cảm.

Nhìn chung, thực phẩm làm giảm nước ối là yếu tố mẹ bầu cần đặc biệt quan tâm trong toàn bộ thai kỳ, nhất là khi đã được bác sĩ chẩn đoán thiểu ối. Những loại thực phẩm tưởng chừng phổ biến như đồ mặn, thức ăn nhanh, đồ cay hoặc đồ uống chứa caffeine nếu sử dụng không kiểm soát có thể làm suy giảm lượng nước ối và tăng nguy cơ biến chứng cho thai nhi. Bằng cách loại bỏ những món không phù hợp, chọn thực phẩm tươi sạch và duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh, mẹ bầu có thể cải thiện nước ối và giúp bé phát triển an toàn, khỏe mạnh đến ngày chào đời.