Thiếu máu có gây khó thở không? Dấu hiệu nhận biết và cách cải thiện

Nhiều người chỉ nghĩ đơn giản rằng thiếu máu thì mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt là cùng. Nhưng có không ít người thắc mắc thiếu máu có gây khó thở không, nhất là khi họ cảm thấy hụt hơi, thở gấp dù không vận động mạnh. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ mối liên hệ giữa thiếu máu và tình trạng khó thở.

Thiếu máu là gì và vì sao cơ thể lại bị thiếu máu

Thiếu máu là tình trạng số lượng hồng cầu hoặc lượng hemoglobin trong máu thấp hơn mức bình thường. Hồng cầu đóng vai trò vận chuyển oxy từ phổi đến các mô và cơ quan trong cơ thể. Khi lượng hồng cầu hoặc hemoglobin giảm, khả năng mang oxy cũng giảm theo, khiến các cơ quan không được cung cấp đủ oxy để hoạt động hiệu quả.

Có rất nhiều nguyên nhân gây thiếu máu. Phổ biến nhất là thiếu máu do thiếu sắt, thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, người ăn uống kém, người ăn chay không hợp lý hoặc người bị mất máu kéo dài. Ngoài ra còn có thiếu máu do thiếu vitamin B12, acid folic, thiếu máu do bệnh mạn tính, thiếu máu tán huyết hoặc do các bệnh lý về tủy xương.

Khi bị thiếu máu, cơ thể sẽ cố gắng bù trừ bằng nhiều cách khác nhau. Tim có thể đập nhanh hơn để bơm máu đi nhiều hơn, nhịp thở tăng lên để lấy thêm oxy từ không khí. Chính những cơ chế bù trừ này là lý do khiến nhiều người bắt đầu cảm thấy mệt, hồi hộp, choáng váng và đặc biệt là xuất hiện cảm giác khó thở.

Thiếu máu có gây khó thở không và cơ chế gây ra tình trạng này

Rất nhiều người đặt câu hỏi thiếu máu có gây khó thở không, và câu trả lời là có. Khó thở là một trong những triệu chứng có thể gặp ở người bị thiếu máu, nhất là khi tình trạng thiếu máu ở mức độ trung bình đến nặng.

Nguyên nhân chính nằm ở việc máu không mang đủ oxy đến các cơ quan. Khi các mô và cơ quan bị thiếu oxy, não sẽ phát tín hiệu để tăng nhịp thở nhằm đưa thêm oxy vào phổi. Tuy nhiên, dù có thở nhanh và sâu hơn, lượng oxy được vận chuyển vẫn không đủ vì phương tiện vận chuyển là hồng cầu đang bị thiếu hụt.

Ở người thiếu máu nhẹ, khó thở thường chỉ xuất hiện khi gắng sức như leo cầu thang, đi nhanh hoặc làm việc nặng. Nhưng khi thiếu máu nặng hơn, cảm giác khó thở có thể xuất hiện ngay cả lúc nghỉ ngơi. Người bệnh có thể cảm thấy hụt hơi, thở không đủ sâu, phải hít thở liên tục hoặc có cảm giác tức ngực nhẹ.

Đặc biệt ở người cao tuổi, người có sẵn bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi, thiếu máu có thể làm tình trạng khó thở trở nên rõ rệt và nguy hiểm hơn. Trong những trường hợp này, câu hỏi thiếu máu có gây khó thở không không chỉ là thắc mắc thông thường mà còn là dấu hiệu cảnh báo cần được chú ý nghiêm túc.

Dấu hiệu nhận biết thiếu máu kèm khó thở không nên bỏ qua

Không phải ai bị thiếu máu cũng ngay lập tức nhận ra tình trạng của mình. Nhiều người chỉ thấy mệt mỏi kéo dài và nghĩ rằng do công việc căng thẳng hoặc thiếu ngủ. Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên cảm thấy khó thở đi kèm các dấu hiệu dưới đây, rất có thể nguyên nhân là do thiếu máu.

Da và niêm mạc nhợt nhạt là dấu hiệu khá điển hình. Bạn có thể nhận thấy da xanh xao hơn bình thường, môi nhạt màu, lòng bàn tay không còn hồng hào. Ngoài ra, người thiếu máu thường dễ mệt, làm việc gì cũng nhanh xuống sức, phải nghỉ ngơi nhiều hơn trước.

Chóng mặt, hoa mắt khi đứng lên đột ngột cũng là biểu hiện thường gặp. Một số người còn cảm thấy tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực, nhất là khi vận động. Khi các triệu chứng này đi kèm với cảm giác hụt hơi, thở gấp, nhiều người bắt đầu lo lắng thiếu máu có gây khó thở không và liệu tình trạng này có nguy hiểm hay không.

Ở phụ nữ, thiếu máu còn có thể gây rụng tóc, móng tay giòn dễ gãy, kinh nguyệt không đều. Trẻ em thiếu máu có thể chậm phát triển, kém tập trung, hay mệt. Người cao tuổi thiếu máu dễ bị choáng váng, té ngã do thiếu oxy lên não.

Nếu tình trạng khó thở xuất hiện đột ngột, ngày càng nặng hoặc kèm theo đau ngực, choáng váng nhiều, bạn không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu thiếu máu nặng hoặc liên quan đến các bệnh lý khác cần được thăm khám sớm.

Cách cải thiện thiếu máu và giảm cảm giác khó thở hiệu quả

Khi đã hiểu rõ thiếu máu có gây khó thở không, điều quan trọng tiếp theo là tìm cách cải thiện tình trạng này một cách an toàn và bền vững. Việc điều trị thiếu máu phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể, vì vậy không nên tự ý bổ sung thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Với thiếu máu do thiếu sắt, chế độ ăn đóng vai trò rất quan trọng. Bạn nên bổ sung các thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, lòng đỏ trứng, hải sản, các loại đậu, rau xanh đậm. Kết hợp ăn cùng thực phẩm giàu vitamin C như cam, quýt, ổi để tăng khả năng hấp thu sắt. Hạn chế uống trà, cà phê ngay sau bữa ăn vì có thể làm giảm hấp thu sắt.

Trong trường hợp thiếu máu do thiếu vitamin B12 hoặc acid folic, cần bổ sung đúng loại vitamin còn thiếu. Với những người bị thiếu máu do bệnh mạn tính hoặc bệnh lý khác, việc điều trị nguyên nhân gốc rễ là yếu tố then chốt để cải thiện triệu chứng.

Bên cạnh chế độ ăn, nghỉ ngơi hợp lý cũng rất cần thiết. Người thiếu máu nên tránh làm việc quá sức, đặc biệt trong giai đoạn đang có cảm giác khó thở. Tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ chậm, yoga, hít thở sâu có thể giúp cải thiện tuần hoàn và tăng khả năng sử dụng oxy của cơ thể.

Nếu bác sĩ kê đơn thuốc bổ sung sắt hoặc thuốc điều trị thiếu máu, bạn cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian sử dụng. Không nên tự ý ngưng thuốc khi thấy đỡ mệt, vì thiếu máu cần thời gian để hồi phục hoàn toàn. Khi lượng hồng cầu và hemoglobin được cải thiện, cảm giác khó thở cũng sẽ giảm dần.

Quan trọng hơn hết, nếu bạn thường xuyên tự hỏi thiếu máu có gây khó thở không vì bản thân hay bị hụt hơi, mệt mỏi kéo dài, hãy chủ động đi khám và làm xét nghiệm máu. Việc phát hiện sớm sẽ giúp điều trị đơn giản hơn, tránh để thiếu máu kéo dài gây ảnh hưởng đến tim, não và các cơ quan quan trọng khác.