Thiếu canxi có gây khó thở không? Cách giảm triệu chứng và phòng ngừa thiếu canxi

Canxi thường được nhắc đến nhiều với vai trò giúp xương chắc khỏe, nhưng trên thực tế, khoáng chất này còn tham gia trực tiếp vào hoạt động của hệ cơ, hệ thần kinh và cả hô hấp. Khi cơ thể thiếu canxi, không chỉ xuất hiện tình trạng chuột rút, mệt mỏi hay tê bì tay chân mà nhiều người còn cảm thấy khó thở, hụt hơi bất thường. Vậy thiếu canxi có gây khó thở không, và hiện tượng này xảy ra do đâu?

Thiếu canxi có gây khó thở không?

Canxi giữ vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ cơ và hệ thần kinh, đặc biệt là các cơ liên quan đến hô hấp. Khi cơ thể thiếu canxi, tình trạng khó thở hoàn toàn có thể xảy ra, chủ yếu do các cơ và đường thở bị rối loạn co giãn. Cụ thể:

• Co thắt cơ hoành và cơ hô hấp: Canxi giúp cơ hoành co - giãn nhịp nhàng khi thở. Thiếu canxi khiến cơ hoành và các cơ liên sườn co thắt không kiểm soát hoặc hoạt động yếu, làm nhịp thở bị gián đoạn và gây cảm giác khó thở.
• Co thắt phế quản: Canxi tham gia điều hòa độ giãn nở của phế quản. Khi thiếu canxi, phế quản dễ bị co thắt, đường thở thu hẹp, không khí lưu thông kém, đặc biệt rõ ở người bị hen suyễn hoặc có cơ địa dị ứng.
• Co thắt thanh quản: Thiếu canxi có thể gây co thắt đột ngột các cơ thanh quản, làm tắc nghẽn đường thở tạm thời, gây khó thở dữ dội và tiềm ẩn nguy hiểm nếu không được xử trí kịp thời.

Nguyên nhân thiếu canxi có thể dẫn đến cảm giác khó thở

Thiếu canxi không chỉ ảnh hưởng đến xương khớp mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động của hệ cơ và hô hấp, từ đó gây ra cảm giác khó thở. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất gồm:

Chế độ ăn uống không cung cấp đủ canxi

Một chế độ ăn nghèo canxi, ít sử dụng sữa, chế phẩm từ sữa, hải sản, rau xanh đậm hoặc các thực phẩm giàu canxi khác là nguyên nhân thường gặp. Khi lượng canxi nạp vào không đáp ứng nhu cầu của cơ thể trong thời gian dài, nồng độ canxi trong máu giảm, làm rối loạn hoạt động co - giãn của cơ hô hấp, dễ gây cảm giác hụt hơi, khó thở.

Rối loạn hấp thụ canxi do bệnh lý tiêu hóa

Một số bệnh lý đường tiêu hóa như bệnh celiac, viêm ruột mạn tính, hội chứng kém hấp thu… có thể làm giảm khả năng hấp thụ canxi từ thức ăn. Dù chế độ ăn vẫn đảm bảo, cơ thể vẫn thiếu canxi, dẫn đến rối loạn dẫn truyền thần kinh – cơ, trong đó có các cơ tham gia hô hấp.

Thiếu vitamin D

Vitamin D đóng vai trò then chốt trong việc hấp thụ canxi tại ruột. Khi thiếu vitamin D, canxi không được hấp thụ hiệu quả, gây hạ canxi máu. Tình trạng này có thể khiến cơ hô hấp co thắt bất thường, từ đó xuất hiện cảm giác khó thở.

Rối loạn nội tiết

Các bệnh lý nội tiết như suy giáp hoặc cường cận giáp có thể làm mất cân bằng chuyển hóa canxi trong cơ thể. Sự rối loạn này khiến nồng độ canxi trong máu giảm, ảnh hưởng đến hoạt động của cơ và hệ hô hấp.

Tác dụng phụ của một số loại thuốc

Một số thuốc như thuốc chống co giật, corticosteroid, thuốc lợi tiểu… có thể làm tăng đào thải canxi hoặc cản trở quá trình hấp thụ canxi. Việc sử dụng các thuốc này kéo dài mà không được theo dõi phù hợp có thể dẫn đến thiếu canxi và gây khó thở.

Dấu hiệu cảnh báo bạn nên đi khám ngay

Để xác định thiếu canxi có gây khó thở không, bạn cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo sớm của tình trạng thiếu hụt canxi trong cơ thể. Khi các triệu chứng dưới đây xuất hiện, người bệnh không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời:

• Đau cơ, co thắt và chuột rút cơ: Đây là biểu hiện phổ biến nhất, thường xảy ra ở các cơ lớn như bắp chân, đùi hoặc bàn chân. Các cơn co giật có thể xuất hiện đột ngột, tăng lên khi vận động hoặc về đêm, gây khó chịu và ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày.
• Tê bì, ngứa râm ran: Cảm giác tê, châm chích ở đầu ngón tay, ngón chân, quanh môi hoặc vùng mặt là dấu hiệu cho thấy dẫn truyền thần kinh bị rối loạn do thiếu canxi.
• Mệt mỏi, suy nhược không rõ nguyên nhân: Người bệnh có thể cảm thấy uể oải, giảm sức bền, dễ mệt dù không lao động nặng. Tình trạng này kéo dài làm ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
• Tim đập nhanh hoặc rối loạn nhịp tim: Canxi đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tim. Khi thiếu canxi, nhịp tim có thể trở nên nhanh, không đều, kèm cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực.
• Rối loạn giấc ngủ: Người thiếu canxi thường khó ngủ, ngủ không sâu giấc, dễ tỉnh giấc ban đêm, lâu dài gây mệt mỏi và suy giảm sức khỏe tổng thể.

Cần bổ sung bao nhiêu canxi mỗi ngày?

Canxi là khoáng chất thiết yếu nhưng cơ thể con người không thể tự tổng hợp, mà phải được cung cấp hằng ngày thông qua thực phẩm hoặc các chế phẩm bổ sung. Việc bổ sung đủ canxi giúp duy trì hoạt động bình thường của xương, cơ, tim mạch và hệ hô hấp, đồng thời hạn chế nguy cơ thiếu canxi gây mệt mỏi, co thắt cơ và khó thở. Nhu cầu canxi ở mỗi độ tuổi là khác nhau, cụ thể:

• Trẻ sơ sinh: Cần khoảng 300 - 400 mg canxi/ngày để hỗ trợ quá trình phát triển xương, răng và các chức năng cơ bản của cơ thể trong giai đoạn đầu đời.
• Trẻ em và thiếu niên: Nhu cầu tăng lên 600 - 800 mg/ngày, nhằm đáp ứng quá trình tăng trưởng chiều cao, hoàn thiện hệ xương và cơ bắp.
• Người trưởng thành: Trung bình cần khoảng 800 mg/ngày để duy trì mật độ xương ổn định và đảm bảo hoạt động bình thường của hệ thần kinh - cơ.
• Người cao tuổi và phụ nữ mang thai: Nhu cầu canxi cao hơn, khoảng 1.200 - 1.500 mg/ngày, do nguy cơ loãng xương tăng cao ở người lớn tuổi và nhu cầu phát triển xương thai nhi ở phụ nữ mang thai.

Tuy nhiên, theo thống kê của WHO, lượng canxi mà cơ thể hấp thụ thực tế chỉ đạt khoảng 35 – 55% so với nhu cầu khuyến nghị. Vì vậy, bên cạnh việc chú ý khẩu phần ăn giàu canxi, cần kết hợp lối sống lành mạnh và theo dõi sức khỏe để phòng ngừa thiếu canxi hiệu quả.

Cách giảm triệu chứng và phòng ngừa thiếu canxi

Để giảm bớt các triệu chứng do thiếu canxi như co cơ, mệt mỏi, tê bì tay chân hay khó thở, và phòng ngừa tình trạng này kéo dài, bạn có thể áp dụng những cách sau đây:

Ăn uống hợp lý, bổ sung thực phẩm giàu canxi

• Ưu tiên thực phẩm giàu canxi tự nhiên như sữa, sữa chua, phô mai, và các loại hải sản nhỏ có thể ăn cả xương.
• Kết hợp rau xanh đậm, các loại đậu, hạt (như hạnh nhân, vừng) vào khẩu phần ăn hàng ngày để đa dạng nguồn canxi.
• Lựa chọn thực phẩm giàu vitamin D và magie, bởi cả hai chất này giúp cơ thể hấp thu canxi tốt hơn.

Sử dụng viên bổ sung khi cần thiết

Khi chế độ ăn chưa đủ canxi, có thể sử dụng viên canxi bổ sung theo chỉ định của bác sĩ.

Nên bổ sung vitamin D đồng thời với canxi để tăng hấp thu và hiệu quả phòng ngừa thiếu hụt.

Tăng cường vận động và tắm nắng

• Hoạt động thể chất đều đặn như đi bộ, bơi lội giúp cơ xương chắc khỏe, cải thiện vận chuyển canxi trong cơ thể.
• Tắm nắng buổi sáng giúp cơ thể tạo vitamin D tự nhiên, hỗ trợ hấp thu canxi từ thực phẩm.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

• Chủ động kiểm tra nồng độ canxi, vitamin D và chức năng tuyến cận giáp giúp phát hiện sớm nguy cơ thiếu hụt.
• Điều chỉnh chế độ ăn, lối sống hoặc thuốc uống theo hướng dẫn bác sĩ nếu có dấu hiệu thiếu canxi.

Tránh các yếu tố cản trở hấp thu canxi

• Hạn chế đồ uống chứa caffeine, rượu bia và hút thuốc lá vì chúng có thể làm giảm hấp thu và tăng đào thải canxi.
• Tránh lạm dụng thuốc gây giảm hấp thu canxi khi không cần thiết, và luôn trao đổi với bác sĩ nếu bạn đang dùng thuốc kéo dài.

Áp dụng những biện pháp trên sẽ giúp bạn giảm nhanh triệu chứng khó chịu do thiếu canxi và xây dựng thói quen lành mạnh để phòng ngừa tình trạng thiếu hụt trong tương lai.

Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin thiếu canxi có gây khó thở không. Như vậy, thiếu canxi hoàn toàn có thể gây khó thở, đặc biệt khi tình trạng thiếu hụt kéo dài và không được phát hiện kịp thời. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, bổ sung canxi đúng cách theo độ tuổi và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp giảm nguy cơ rối loạn hô hấp cũng như nhiều biến chứng khác. Khi xuất hiện khó thở kèm các biểu hiện bất thường, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.