Thận yếu là bệnh gì? Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Bệnh thận yếu (hay còn gọi là bệnh thận mạn tính) là một trong những căn bệnh ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Đây là tình trạng thận dần mất đi khả năng lọc máu, gây tích tụ chất thải trong cơ thể và làm giảm chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, thận yếu thường diễn biến âm thầm trong một thời gian dài, khiến nhiều người không nhận ra cho đến khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.

Thận yếu là gì? Định nghĩa và những điều cần biết

Thận là bộ phận quan trọng trong cơ thể, có nhiệm vụ lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì sự cân bằng nước, điện giải cho cơ thể. Khi chức năng thận giảm dần, tình trạng này được gọi là thận yếu. Nếu không được điều trị kịp thời, thận yếu có thể tiến triển thành suy thận mạn tính, khi thận không còn khả năng lọc máu và các chất thải trong cơ thể.

Bệnh thận yếu có thể tiến triển từ từ, và hầu hết những người mắc bệnh không nhận thấy triệu chứng rõ ràng cho đến khi tình trạng đã nghiêm trọng. Do đó, việc phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để ngăn ngừa suy thận và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nguyên nhân chính dẫn đến thận yếu

Thận yếu có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Dưới đây là những nguyên nhân chính gây ra bệnh thận yếu:

• Tiểu đường và huyết áp cao: Đây là hai nguyên nhân chủ yếu gây tổn thương các mạch máu trong thận, khiến thận không thể hoạt động hiệu quả. Người bị tiểu đường hoặc huyết áp cao có nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính cao gấp nhiều lần so với người bình thường.
• Bệnh lý tim mạch: Các bệnh lý về tim như suy tim, bệnh động mạch vành, hoặc bệnh van tim có thể làm tăng gánh nặng cho thận, dẫn đến tổn thương thận.
• Các bệnh lý về thận: Các bệnh lý như viêm cầu thận (bệnh thận do viêm), nhiễm trùng thận và sỏi thận nếu không được điều trị kịp thời cũng có thể dẫn đến thận yếu.
• Lối sống không lành mạnh: Chế độ ăn uống nhiều muối, ít chất xơ, thiếu hoạt động thể chất và uống ít nước có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận. Hút thuốc lá và lạm dụng thuốc cũng góp phần vào việc suy giảm chức năng thận.

Triệu chứng cảnh báo thận yếu bạn cần lưu ý

Để nhận diện bệnh thận yếu, cần chú ý đến các triệu chứng thường gặp. Tuy nhiên, các triệu chứng này có thể âm thầm xuất hiện, khiến nhiều người không nhận ra sự suy giảm chức năng thận sớm. Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Đau lưng hoặc vùng thận: Cảm giác đau âm ỉ hoặc căng tức ở lưng dưới có thể là dấu hiệu của bệnh thận. Cơn đau có thể tăng lên khi đi tiểu hoặc khi bạn nằm. Tuy nhiên đau vùng thắt lưng không phải triệu chứng đặc hiệu của bệnh thận, có thể do nhiều nguyên nhân khác.
• Thay đổi lượng nước tiểu: Nếu bạn nhận thấy lượng nước tiểu thay đổi, chẳng hạn như tiểu ít hoặc tiểu nhiều hơn bình thường, đây có thể là dấu hiệu của bệnh thận.
• Sưng phù: Bệnh thận làm giảm khả năng loại bỏ chất thải và chất lỏng, dẫn đến sưng phù ở chân, mắt hoặc bụng.
• Mệt mỏi và buồn nôn: Cảm giác mệt mỏi kéo dài, không có năng lượng, cùng với buồn nôn hoặc chán ăn, có thể là dấu hiệu của bệnh thận.

Phương pháp chẩn đoán thận yếu

Khi nghi ngờ mình mắc bệnh thận yếu, người bệnh cần đi khám để xác định nguyên nhân chính xác. Các phương pháp chẩn đoán phổ biến bao gồm:

• Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ kiểm tra các triệu chứng và tiền sử bệnh lý để đưa ra chẩn đoán ban đầu.
• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm creatinine trong máu giúp đánh giá chức năng thận, xác định mức độ suy thận.
• Xét nghiệm nước tiểu: Kiểm tra protein trong nước tiểu giúp phát hiện tổn thương thận sớm.
• Siêu âm thận: Đây là phương pháp hình ảnh để quan sát cấu trúc thận, phát hiện các vấn đề như sỏi thận hoặc viêm thận.
• Chụp CT hoặc MRI: Được sử dụng để có cái nhìn chi tiết về các vấn đề cấu trúc hoặc bất thường ở thận.

Điều trị và phòng ngừa thận yếu

Điều trị bệnh thận yếu phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra và mức độ suy giảm chức năng thận. Dưới đây là các phương pháp điều trị phổ biến:

• Điều trị nguyên nhân gốc rễ: Kiểm soát tiểu đường và huyết áp cao giúp làm chậm tiến triển bệnh thận.
• Thuốc điều trị: Bác sĩ có thể kê đơn các thuốc lợi tiểu, thuốc giảm huyết áp, hoặc thuốc ức chế men chuyển để hỗ trợ chức năng thận.
• Lọc máu (dialysis): Nếu thận suy giảm hoàn toàn, bệnh nhân có thể cần lọc máu để thay thế chức năng thận tạm thời.
• Ghép thận: Là phương pháp điều trị cuối cùng cho những bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối.
• Chế độ ăn uống lành mạnh: Một chế độ ăn ít muối, ít protein và giàu chất xơ có thể giúp bảo vệ thận khỏi tổn thương thêm.

Thận yếu là một bệnh lý nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, và kiểm soát các yếu tố nguy cơ như tiểu đường và huyết áp cao là những biện pháp quan trọng để ngăn ngừa bệnh thận mạn tính. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến thận, hãy đi khám ngay để được điều trị kịp thời.