Thâm quầng mắt ở trẻ sơ sinh có sao không? Cách chăm sóc mắt cho trẻ sơ sinh an toàn

Vùng da dưới mi mắt của em bé sơ sinh mỏng hơn nhiều so với người trưởng thành, làm dễ lộ rõ mạng lưới mạch máu nhỏ nằm ngay dưới bề mặt da. Khi trẻ bị nghẹt mũi, thiếu ngủ hoặc có yếu tố di truyền từ cha mẹ, bóng sẫm màu dưới mắt sẽ hiển thị rõ nét hơn. Việc tìm hiểu đúng nguyên nhân thâm quầng mắt ở trẻ sơ sinh sẽ giúp các bậc phụ huynh bớt hoang mang và biết cách chăm sóc mắt cho bé khoa học nhất.

Thâm quầng mắt ở trẻ sơ sinh có bất thường không?

Thâm quầng mắt ở trẻ sơ sinh có bất thường không? Hiện tượng này hầu hết là lành tính, không phải là dấu hiệu của bệnh lý nguy hiểm hay tình trạng suy dinh dưỡng nghiêm trọng như nhiều cha mẹ vẫn lầm tưởng. Trong đại đa số trường hợp ở trẻ dưới 12 tháng tuổi, quầng thâm dưới mắt chỉ là hệ quả của đặc điểm giải phẫu da mi mắt mỏng, kết hợp với sự co giãn tĩnh mạch nông khi em bé bị nghẹt mũi hoặc mệt mỏi.

Vùng da dưới mi mắt của trẻ sơ sinh mỏng gấp 3 - 4 lần so với da của người trưởng thành và chưa tích tụ lớp mỡ đệm dưới da. Do đó, bất kỳ sự dồn trệ tuần hoàn máu nhỏ nào ở vùng mũi họng cũng làm cho dải tĩnh mạch dưới mắt bị thẫm màu hơn, chiếu qua làn da mỏng tạo thành vết quầng sẫm. Nếu em bé vẫn ăn bú tốt, tăng cân đều đặn và vui vẻ sinh hoạt, quầng thâm mắt hoàn toàn không đáng lo ngại.

Nguyên nhân phổ biến gây thâm quầng mắt ở trẻ sơ sinh

Sự xuất hiện bóng sẫm màu quanh mi mắt em bé sơ sinh có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố sinh lý và môi trường sinh hoạt hàng ngày:

Tình trạng nghẹt mũi và dồn trệ tuần hoàn tĩnh mạch quanh mắt

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây thâm quầng mắt ở trẻ. Khi trẻ bị nghẹt mũi do dịch nhầy tích tụ, các mạch máu tĩnh mạch nối liền giữa vùng mũi và vùng mắt sẽ bị cản trở dòng chảy. Sự dồn trệ máu tĩnh mạch sẫm màu này khiến các mạch máu dưới mắt bị phình to ra và hiện rõ qua làn da mi mắt mỏng của em bé, tạo nên quầng thâm sẫm màu.

Đặc điểm làn da mỏng và yếu tố di truyền từ gia đình

Yếu tố gen di truyền đóng vai trò quan trọng định hình sắc tố da và độ dày của da quanh mắt. Nếu cha hoặc mẹ có làn da mỏng, cấu trúc hốc mắt sâu hoặc có quầng thâm mắt tự nhiên, em bé sơ sinh sinh ra cũng có tỷ lệ cao sở hữu vùng da quanh mắt tối màu hơn. Ngoài ra, những trẻ có làn da quá trắng hoặc da mỏng nhạy cảm cũng dễ để lộ mạng lưới mao mạch sẫm màu hơn so với các bé khác.

Thiếu ngủ, mệt mỏi và thói quen cọ dụi mắt ở em bé

Khi trẻ sơ sinh bị gắt ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc bị gò bó trong không gian ồn ào, cơ thể em bé sẽ tiết ra hormone căng thẳng khiến các mạch máu co lại và da mặt trông nhợt nhạt hơn. Sự tương phản này làm quầng mắt càng nổi bật. Đồng thời, khi mệt mỏi, em bé thường có thói quen đưa tay lên cọ dụi mạnh vào mắt, làm tổn thương nhẹ các mao mạch nông dưới mi mắt và khiến vùng da này bị thâm đỏ.

Thâm quầng mắt ở trẻ sơ sinh khi nào cần đi khám ngay?

Dù hầu hết là lành tính, trong một số ít trường hợp, quầng thâm mắt có thể là tín hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe mà cha mẹ không nên bỏ qua:

• Dấu hiệu viêm mũi dị ứng hoặc nhiễm trùng đường hô hấp: Quầng thâm mắt xuất hiện kèm theo triệu chứng khò khè, hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong hoặc ngạt mũi dai dẳng kéo dài trên 2 tuần.
• Biểu hiện của tình trạng thiếu máu thiếu sắt: Vùng da dưới mắt thâm quầng đi kèm với niêm mạc lòng bàn tay, bờ môi và niêm mạc mắt nhợt nhạt, em bé lừ đừ, bú kém và chậm tăng cân.
• Dấu hiệu sưng phù hoặc chấn thương mắt: Quầng thâm chỉ xuất hiện ở một bên mắt, kèm theo sưng nề, đỏ mắt, chảy nước mắt đục hoặc trẻ quấy khóc dữ dội khi chạm vào vùng mắt (nguy cơ chấn thương hoặc nhiễm trùng ổ mắt).
• Trẻ bị mất nước cấp tính: Mắt bé bị trũng sâu, quầng thâm đậm màu kèm theo môi khô, thóp lõm và đi tiểu rất ít (dưới 3 lần/ngày) do tiêu chảy hoặc nôn trớ.

Khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu xuất hiện bất thường trên, cần đưa trẻ đi khám ngay để điều trị kịp thời.

Cách chăm sóc mắt cho trẻ sơ sinh an toàn

Để giúp vùng da quanh mắt em bé tươi sáng và giảm thâm quầng, cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học tại nhà sau:

• Thông thoáng đường thở bằng nước muối sinh lý: Thường xuyên nhỏ 1 - 2 giọt nước muối sinh lý 0.9% vào mỗi bên mũi bé để làm mềm và làm sạch dịch nhầy. Việc giải tỏa nghẹt mũi sẽ giúp tĩnh mạch quanh mắt lưu thông tốt, giảm quầng thâm nhanh chóng.
• Đảm bảo môi trường ngủ tối ưu: Giữ phòng ngủ của bé luôn yên tĩnh, thoáng mát, nhiệt độ thích hợp (26 - 28°C) và đủ độ ẩm để em bé có giấc ngủ sâu, không bị giật mình quấy khóc.
• Tăng cường bú mẹ đầy đủ: Sữa mẹ cung cấp nguồn dưỡng chất và vi chất toàn diện giúp tăng cường sức đề kháng, ngăn ngừa nhiễm trùng hô hấp và hỗ trợ mạch máu phát triển khỏe mạnh.
• Giữ vệ sinh bàn tay và chăn gối: Thường xuyên cắt móng tay cho bé và đeo bao tay cotton mềm để tránh em bé tự cào dụi làm tổn thương da mắt. Giặt sạch chăn gối của bé bằng xà phòng dịu nhẹ để tránh bụi mịn gây dị ứng mắt.

Da mi mắt của trẻ sơ sinh vô cùng mỏng và nhạy cảm, vì vậy cha mẹ cần tuyệt đối tránh những hành động sai lầm sau:

• Tuyệt đối không bôi các loại kem trị thâm hay mỹ phẩm: Không được tự ý bôi bất kỳ loại kem trị thâm, kem dưỡng da hay kem che khuyết điểm nào lên vùng mắt của trẻ sơ sinh. Hóa chất trong mỹ phẩm có thể gây kích ứng, bỏng rát da hoặc tổn thương nhãn cầu của trẻ.
• Không tự ý cho trẻ uống thuốc bổ hay sắt: Không được tự ý mua thuốc bổ máu, vitamin hay viên sắt cho em bé uống khi chưa có kết quả xét nghiệm máu và chỉ định từ bác sĩ Nhi khoa.
• Không chườm nóng hay chườm đá lạnh lên mắt bé: Việc dùng túi chườm nóng hoặc đá lạnh chườm trực tiếp lên mi mắt sơ sinh có thể gây sốc nhiệt, bỏng lạnh hoặc làm tổn thương nghiêm trọng hệ thống mao mạch mỏng manh dưới mắt bé.

Thâm quầng mắt ở trẻ sơ sinh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh lý. Cha mẹ nên theo dõi tình trạng của trẻ, đảm bảo bé ngủ đủ và chăm sóc phù hợp. Nếu quầng thâm kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường như sưng quanh mắt, đỏ mắt, chảy dịch, sốt hay trẻ bú kém, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được xác định nguyên nhân và xử trí phù hợp.