Tại sao người bị kiết lỵ đi ngoài ra máu? Giải thích nguyên nhân và cách phòng ngừa

Kiết lỵ là bệnh truyền nhiễm đường tiêu hóa thường gặp, trong đó đi ngoài ra máu là triệu chứng đặc trưng. Bài viết giải đáp tại sao người bị kiết lỵ đi ngoài ra máu, đồng thời chia sẻ cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả. 

Tại sao người bị kiết lỵ đi ngoài ra máu?

Người bị kiết lỵ thường đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân ít nhưng có nhầy máu kèm theo cảm giác đau quặn bụng. Vậy tại sao người bị kiết lỵ đi ngoài ra máu? Hiện tượng này xảy ra chủ yếu do:

• Tổn thương niêm mạc ruột già: Vi khuẩn hoặc amip gây viêm loét niêm mạc đại tràng, làm mạch máu bị vỡ, từ đó gây chảy máu.
• Co thắt ruột mạnh: Khi đường ruột bị kích thích, co bóp dữ dội, dễ gây trầy xước niêm mạc và chảy máu.
• Phản ứng viêm: Quá trình viêm nhiễm khiến thành ruột sung huyết, phù nề và dễ xuất huyết khi đi ngoài.

Như vậy, đi ngoài ra máu là dấu hiệu đặc trưng của kiết lỵ, nếu không điều trị kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến mất máu, suy kiệt và biến chứng nguy hiểm.

Nguyên nhân gây kiết lỵ

Kiết lỵ là một bệnh nhiễm trùng đường ruột khá phổ biến, nguyên nhân chủ yếu đến từ hai loại tác nhân chính:

• Vi khuẩn Shigella: Đây là thủ phạm gây nên bệnh lỵ trực khuẩn. Chúng lây lan rất nhanh qua đường phân hoặc miệng, đặc biệt trong điều kiện sinh hoạt đông đúc hoặc khi nguồn nước, thực phẩm bị nhiễm bẩn.
• Amip Entamoeba histolytica: Đây là loại ký sinh trùng gây ra bệnh lỵ amip. So với lỵ trực khuẩn, lỵ amip tiến triển chậm hơn, nhưng lại tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng, trong đó có áp xe gan là một tình trạng có thể đe dọa tính mạng nếu phát hiện muộn.

Ngoài hai nguyên nhân chính, một số yếu tố khác cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

• Sử dụng nguồn nước và thực phẩm không an toàn: Chẳng hạn như nước giếng bị ô nhiễm hay rau sống rửa không sạch.
• Thói quen ăn uống thiếu vệ sinh: Ăn gỏi, hải sản sống, hoặc uống nước chưa đun sôi.
• Môi trường sống chật chội, kém vệ sinh: Dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn và ký sinh trùng lây lan.
• Sức đề kháng yếu: Trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền thường dễ mắc và diễn tiến nặng hơn.

Có thể thấy, kiết lỵ không chỉ xuất phát từ vi khuẩn hay amip mà còn liên quan chặt chẽ đến lối sống và môi trường sinh hoạt hàng ngày. Chính vì vậy, việc giữ gìn vệ sinh ăn uống và nguồn nước sạch đóng vai trò quan trọng để hạn chế nguy cơ mắc bệnh.

Triệu chứng thường gặp của kiết lỵ

Kiết lỵ có thể gây ra nhiều triệu chứng, từ nhẹ đến nặng. Ban đầu, người bệnh thường chỉ thấy khó chịu ở bụng, nhưng khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu trở nên rõ rệt hơn:

• Đi ngoài nhiều lần trong ngày: Mỗi lần chỉ đi ra ít phân, kèm theo máu và dịch nhầy.
• Đau quặn bụng, mót rặn: Sau khi đi ngoài vẫn có cảm giác chưa hết phân, gây mệt mỏi, khó chịu.
• Sốt: Có thể chỉ sốt nhẹ trong lỵ amip, nhưng cũng có trường hợp sốt cao, đặc biệt khi nhiễm Shigella.
• Cơ thể suy nhược: Mệt mỏi, chán ăn, mất nước do tiêu chảy nhiều lần.

Ở trẻ nhỏ và người cao tuổi, bệnh thường diễn tiến nặng hơn. Ngoài các triệu chứng trên, họ có thể gặp co giật do sốt cao, mất nước trầm trọng và thậm chí nguy hiểm tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Nếu có các triệu chứng trên, người bệnh nên nghĩ đến khả năng mắc kiết lỵ để đi khám sớm, tránh chủ quan.

Điều trị kiết lỵ và biến chứng nguy hiểm 

Việc điều trị kiết lỵ nếu không được thực hiện đúng cách không chỉ làm bệnh kéo dài mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, vì vậy cần lưu ý đến những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Điều trị kiết lỵ

Điều trị kiết lỵ cần xác định đúng nguyên nhân mới mang lại hiệu quả. Thông thường, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả xét nghiệm để lựa chọn phác đồ phù hợp. Một số phương pháp thường được áp dụng:

• Thuốc kháng sinh: Dùng cho trường hợp lỵ trực khuẩn (Shigella). Thuốc có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn, rút ngắn thời gian bệnh và ngăn ngừa biến chứng.
• Thuốc diệt amip: Áp dụng cho lỵ amip (Entamoeba histolytica). Để điều trị triệt để, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp thuốc tác động tại ruột và thuốc toàn thân.
• Điều trị hỗ trợ: Bổ sung nước, điện giải để bù mất dịch; dùng thuốc hạ sốt, giảm đau, chế độ dinh dưỡng phù hợp để cơ thể phục hồi nhanh hơn.
• Nghỉ ngơi: Giúp giảm tiêu hao năng lượng và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Người bệnh không nên tự ý mua kháng sinh hoặc thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có chỉ định y tế. Việc dùng sai thuốc có thể khiến bệnh nặng hơn hoặc che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho điều trị.

Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị

Kiết lỵ nếu để lâu không điều trị hoặc tự ý điều trị sai cách có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm:

• Mất nước và điện giải nặng: Dẫn đến tụt huyết áp, choáng, thậm chí sốc.
• Thiếu máu: Do tình trạng đi ngoài ra máu kéo dài.
• Áp xe gan: Đặc biệt trong lỵ amip, có thể gây đau tức vùng gan, sốt kéo dài.
• Suy kiệt cơ thể, nguy cơ tử vong: Hay gặp ở trẻ nhỏ, người già hoặc người có hệ miễn dịch yếu.

Vì vậy, khi thấy triệu chứng đi ngoài ra máu kèm đau bụng, sốt, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị đúng cách, tránh hậu quả đáng tiếc.

Cách phòng ngừa kiết lỵ

Kiết lỵ liên quan chặt chẽ đến thói quen ăn uống và vệ sinh, vì vậy bạn có thể chủ động phòng ngừa bằng những cách sau:

• Ăn chín, uống sôi: Hạn chế ăn gỏi, hải sản sống, rau sống không rõ nguồn gốc.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng: Đặc biệt là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Giữ gìn vệ sinh môi trường sống: Xử lý rác thải hợp lý, dọn dẹp nơi ở thường xuyên.
• Sử dụng nguồn nước sạch: Đun sôi hoặc lọc nước trước khi uống.
• Tiêm vắc xin phòng ngừa bệnh đường tiêu hóa (nếu có chỉ định từ bác sĩ).

Cần giữ vệ sinh cá nhân và cộng đồng tốt, kết hợp chế độ ăn uống an toàn, là bạn đã giảm được đáng kể nguy cơ mắc kiết lỵ.

Kiết lỵ là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, dễ lây lan và có thể gây biến chứng nặng nếu không được điều trị kịp thời. Giải thích tại sao người bị kiết lỵ đi ngoài ra máu chủ yếu liên quan đến tình trạng tổn thương niêm mạc ruột do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng tấn công. Việc nhận biết sớm triệu chứng, đi khám và tuân thủ điều trị đúng cách là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe. 

Sức khỏe tiêu hóa đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hằng ngày. Để bảo vệ bản thân và gia đình trước các bệnh truyền nhiễm như kiết lỵ, hãy duy trì thói quen vệ sinh an toàn và tiêm chủng đầy đủ. Tiêm chủng Long Châu luôn đồng hành cùng bạn trong hành trình phòng bệnh chủ động, chăm sóc sức khỏe toàn diện.