Sóng điện thoại có gây vô sinh không? Sự thật cần biết

Điện thoại di động ngày càng trở thành thiết bị quen thuộc trong công việc, học tập và sinh hoạt hằng ngày. Vậy sử dụng điện thoại thường xuyên có thực sự làm tăng nguy cơ vô sinh? Cùng Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu sự thật về vấn đề này qua bài viết sau.

Sóng điện thoại có gây vô sinh không?

Câu trả lời là hiện chưa có đủ cơ sở để khẳng định sóng điện thoại gây vô sinh ở người. Theo một nghiên cứu đăng trên Environment International năm 2024 đã tổng hợp các bằng chứng về mối liên quan giữa việc sử dụng điện thoại di động và khả năng sinh sản ở nam giới. Kết quả cho thấy việc sử dụng điện thoại có thể liên quan đến một số thay đổi về chất lượng tinh trùng, nhưng mức độ ảnh hưởng vẫn chưa rõ ràng và cần thêm dữ liệu nghiên cứu trên người.

Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật từng ghi nhận những thay đổi ở tinh trùng hoặc mô sinh sản khi tiếp xúc với bức xạ tần số vô tuyến. Do điều kiện và mức độ phơi nhiễm trong các nghiên cứu này có thể khác với cách con người sử dụng điện thoại trong thực tế, những kết quả trên chưa đủ để kết luận điện thoại di động có thể gây vô sinh ở người.

Nói cách khác, sóng điện thoại hiện chưa được xác định là nguyên nhân gây vô sinh ở nam hay nữ. Tuy nhiên, để chủ động hạn chế tiếp xúc không cần thiết, bạn có thể giảm thời gian sử dụng và giữ khoảng cách với điện thoại khi không cần thiết, đặc biệt trong thời gian dài.

Sóng điện thoại có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở cả nam và nữ không?

Hiện chưa có đủ bằng chứng khẳng định sóng điện thoại gây vô sinh ở nam hoặc nữ. Mối liên quan giữa việc tiếp xúc với bức xạ tần số vô tuyến từ điện thoại và khả năng sinh sản vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu.

Ở nam giới, các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào chất lượng tinh dịch, đặc biệt là số lượng, khả năng di chuyển và hình dạng của tinh trùng. Kết quả ghi nhận những thay đổi ở các chỉ số này khi tiếp xúc với bức xạ tần số vô tuyến, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc người sử dụng điện thoại sẽ bị vô sinh. Khả năng thụ thai còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác của cả hai vợ chồng.

Ở nữ giới, các nghiên cứu hiện có chủ yếu được thực hiện trên động vật hoặc trong phòng thí nghiệm. Kết quả ghi nhận những thay đổi liên quan đến hoạt động của buồng trứng, hormone sinh sản hoặc quá trình phát triển nang trứng. Dẫu vậy, các dữ liệu này chưa đủ để xác định sóng điện thoại có làm suy giảm khả năng sinh sản hoặc gây vô sinh ở phụ nữ hay không.

Điều quan trọng là cần phân biệt giữa sự thay đổi một chỉ số liên quan đến sinh sản và tình trạng vô sinh. Chẳng hạn, sự thay đổi về số lượng hoặc khả năng di chuyển của tinh trùng không đồng nghĩa với việc nam giới mất khả năng sinh sản. Tương tự, những thay đổi về hoạt động của buồng trứng hoặc hormone được ghi nhận trong nghiên cứu cũng chưa thể dùng để kết luận người phụ nữ sẽ bị vô sinh.

Do đó, ở thời điểm hiện tại, sóng điện thoại chưa được xác định là nguyên nhân gây vô sinh ở nam và nữ. Nếu muốn chăm sóc sức khỏe sinh sản tốt hơn, bạn nên quan tâm đến nhiều yếu tố đã được biết là có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, thay vì chỉ tập trung vào việc sử dụng điện thoại.

Làm thế nào để hạn chế tiếp xúc với sóng điện thoại?

Mặc dù chưa có bằng chứng cho thấy sử dụng điện thoại gây vô sinh, bạn vẫn có thể chủ động giảm tiếp xúc với RF-EMF bằng những thói quen đơn giản sau:

• Giữ điện thoại cách cơ thể khi không cần thiết: Thay vì luôn để điện thoại sát người, bạn có thể đặt thiết bị trên bàn hoặc một vị trí cách cơ thể một khoảng phù hợp.
• Sử dụng loa ngoài hoặc tai nghe khi gọi lâu: Tăng khoảng cách giữa điện thoại và cơ thể là cách đơn giản để giảm mức phơi nhiễm.
• Hạn chế đặt điện thoại sát cơ thể trong thời gian dài: Đặc biệt khi không sử dụng, không nhất thiết phải để điện thoại trong túi quần hoặc sát người liên tục.
• Không đặt điện thoại dưới gối khi ngủ: Bạn có thể để điện thoại trên bàn hoặc vị trí cách xa giường thay vì đặt ngay cạnh đầu hoặc dưới gối.
• Tắt những kết nối không cần thiết: Khi không sử dụng Bluetooth, điểm phát Wi-Fi hoặc dữ liệu di động, bạn có thể tắt những tính năng này nếu phù hợp với nhu cầu.
• Không quá phụ thuộc vào các sản phẩm “chống bức xạ”: Hiện chưa có đủ bằng chứng cho thấy các phụ kiện quảng cáo khả năng chống bức xạ có thể bảo vệ sức khỏe sinh sản hoặc loại bỏ hoàn toàn tác động của RF-EMF.

Những biện pháp trên chủ yếu giúp hình thành thói quen sử dụng điện thoại hợp lý và hạn chế tiếp xúc không cần thiết. Người dùng không cần phải "cai" điện thoại hay lo lắng quá mức nhưng nên duy trì cách sử dụng hợp lý trong sinh hoạt hằng ngày.

Khi nào nên kiểm tra khả năng sinh sản?

Khi đang mong muốn có con, việc đánh giá khả năng sinh sản nên xem xét dựa trên nhiều yếu tố thay vì chỉ tập trung vào một nguyên nhân cụ thể. Vợ chồng nên đi khám nếu đã quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa có thai sau 12 tháng. Với phụ nữ từ 35 tuổi trở lên, nên cân nhắc thăm khám sau 6 tháng chưa có thai. Nếu có bệnh lý hoặc yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, bác sĩ có thể đề nghị kiểm tra sớm hơn.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Nam giới: Tinh dịch đồ để đánh giá thể tích tinh dịch, nồng độ, khả năng di động và hình thái tinh trùng; các xét nghiệm khác có thể được thực hiện khi có chỉ định.
• Nữ giới: Đánh giá quá trình rụng trứng, dự trữ buồng trứng, tình trạng tử cung, vòi trứng hoặc một số xét nghiệm nội tiết tùy trường hợp.
• Cả hai: Khai thác tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng, thói quen sinh hoạt và các yếu tố có thể liên quan đến khả năng sinh sản.

Việc thăm khám đúng thời điểm sẽ giúp tìm ra nguyên nhân thực sự khiến việc có con gặp khó khăn, thay vì chỉ cho rằng điện thoại là nguyên nhân. Bên cạnh đó, duy trì cân nặng phù hợp, hạn chế thuốc lá và rượu bia, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và giữ tinh thần thoải mái cũng là những điều bạn nên chú ý khi chuẩn bị có con.

Sóng điện thoại có gây vô sinh không là vấn đề cần được nhìn nhận dựa trên bằng chứng khoa học thay vì những thông tin truyền miệng. Hiện chưa có cơ sở chắc chắn để kết luận sóng điện thoại gây vô sinh ở người, dù một số nghiên cứu vẫn đang tiếp tục tìm hiểu những ảnh hưởng tiềm ẩn. Bạn có thể chủ động giảm thời gian sử dụng điện thoại không cần thiết và hạn chế để thiết bị sát cơ thể trong thời gian dài. Nếu lo ngại về sức khỏe sinh sản, thăm khám chuyên khoa vẫn là cách đánh giá chính xác nhất.