Quy trình làm IVF: Các bước thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm

Quy trình IVF (thụ tinh trong ống nghiệm) là phương pháp hỗ trợ sinh sản tiên tiến, mang lại cơ hội làm cha mẹ cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Quy trình làm IVF bao gồm các giai đoạn chính như thăm khám và đánh giá sức khỏe, kích thích buồng trứng, tạo phôi và chuyển phôi. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ từng bước thực hiện cũng như những lưu ý cần thiết nhằm nâng cao tỷ lệ thành công và đảm bảo an toàn trong suốt quá trình điều trị.

Quy trình làm IVF gồm những bước nào?

Thụ tinh trong ống nghiệm là một phương pháp hỗ trợ sinh sản phổ biến trong điều trị hiếm muộn. Tỷ lệ thành công trung bình vào khoảng 40%, tuy nhiên con số này có thể thay đổi tùy theo độ tuổi của cặp vợ chồng cũng như nguyên nhân gây hiếm muộn.

Bước 1: Khám sức khỏe và đánh giá khả năng sinh sản

Người vợ:

• Xét nghiệm nội tiết: Đo các hormone sinh dục (estrogen, progesterone) và hormone hướng sinh dục (FSH, LH, AMH) để đánh giá chức năng buồng trứng và dự trữ trứng.
• Xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục: Sàng lọc HIV, giang mai, viêm gan B, Chlamydia…
• Siêu âm phụ khoa và đếm nang noãn: Kiểm tra tử cung, buồng trứng, phát hiện u xơ, u nang hoặc dị tật bẩm sinh.

Người chồng:

• Tinh dịch đồ: Đánh giá số lượng, khả năng di động và hình dạng tinh trùng.
• Xét nghiệm bệnh lây truyền: Kiểm tra HIV, viêm gan B, giang mai…
• Xét nghiệm chuyên sâu (nếu không có tinh trùng): Nội tiết sinh dục, siêu âm bìu để tìm nguyên nhân.

Bước 2: Kích thích buồng trứng

Người vợ sẽ được tiêm thuốc kích thích buồng trứng hằng ngày trong khoảng 9 - 11 ngày nhằm giúp nhiều nang noãn phát triển. Trong suốt thời gian này, bác sĩ sẽ hẹn tái khám định kỳ để siêu âm và làm xét nghiệm máu, qua đó theo dõi sự phát triển của nang trứng và điều chỉnh liều thuốc phù hợp với từng cơ thể. Khi các nang noãn đạt kích thước tiêu chuẩn, người vợ sẽ được tiêm mũi thuốc kích thích trứng trưởng thành (mũi kích rụng trứng) và mũi tiêm này cần được thực hiện đúng thời điểm theo chỉ định.

Bước 3: Chọc hút trứng

Khoảng 36 - 40 giờ sau mũi tiêm kích rụng trứng, người vợ sẽ nhịn ăn sáng và đến bệnh viện để thực hiện chọc hút trứng. Thủ thuật được tiến hành dưới gây mê nên bệnh nhân hầu như không cảm thấy đau. Sau khi chọc hút, người vợ sẽ được theo dõi sức khỏe tại bệnh viện từ 2 - 3 giờ trước khi ra về.

Trứng thu được từ dịch nang sẽ được kiểm tra và tách lọc dưới kính hiển vi. Đồng thời, người chồng sẽ lấy mẫu tinh trùng để chuẩn bị cho quá trình thụ tinh theo phương pháp IVF cổ điển hoặc ICSI (tiêm tinh trùng trực tiếp vào bào tương noãn).

Bước 4: Thụ tinh

Trứng và tinh trùng được đưa vào phòng thí nghiệm để thụ tinh và hình thành phôi, sau đó phôi sẽ được nuôi cấy ngoài cơ thể từ 2 - 5 ngày. Các phôi đạt chất lượng sẽ được lựa chọn để chuyển vào tử cung (chuyển phôi tươi), trong khi những phôi dư sẽ được trữ đông. Trong một số trường hợp, vì lý do chuyên môn hoặc nhu cầu cá nhân, toàn bộ phôi có thể được trữ đông. Trong thời gian này, người vợ sẽ sử dụng thuốc nội tiết đường uống hoặc đặt âm đạo để chuẩn bị niêm mạc tử cung cho quá trình chuyển phôi.

Bước 5: Chuyển phôi

Bác sĩ sẽ thông báo số lượng và chất lượng phôi trước khi chuyển. Phôi được chuyển vào tử cung thường sau 3 - 5 ngày kể từ khi chọc hút trứng. Nếu niêm mạc tử cung đạt độ dày và điều kiện thuận lợi, bác sĩ sẽ tiến hành đặt phôi. Sau thủ thuật, người vợ nghỉ ngơi tại bệnh viện 1 - 2 giờ để theo dõi, sau đó về nhà và tiếp tục dùng thuốc nội tiết cũng như sinh hoạt theo hướng dẫn.

Trong trường hợp chuyển phôi trữ, người vợ sẽ được theo dõi niêm mạc tử cung bằng siêu âm và sử dụng thuốc chuẩn bị trong khoảng 2 - 3 tuần, bắt đầu từ ngày thứ 2 của chu kỳ kinh tiếp theo, sau đó bác sĩ sẽ chọn ngày thích hợp để thực hiện chuyển phôi trữ.

Bước 6: Thử thai

Khoảng hai tuần sau khi chuyển phôi, người vợ sẽ quay lại bệnh viện để làm xét nghiệm máu đo nồng độ Beta HCG. Nếu chỉ số Beta HCG > 25 IU/L, điều đó cho thấy phôi đã làm tổ và người mẹ có thai. Mức độ Beta HCG có thể khác nhau tùy cơ địa và số lượng phôi làm tổ.

• Nếu nồng độ Beta HCG tăng gấp rưỡi hoặc hơn sau 2 ngày, thai đang phát triển bình thường và người mẹ tiếp tục dùng thuốc hỗ trợ thai đến khi siêu âm xác định túi thai và tim thai.
• Nếu nồng độ không tăng hoặc giảm, cần tiếp tục theo dõi; trường hợp Beta HCG trở về âm tính (<5 IU/L) gọi là thai sinh hóa (sảy thai sớm).

Nếu chưa có thai nhưng vẫn còn phôi trữ, người vợ có thể sử dụng phôi trữ cho các chu kỳ chuyển tiếp mà không cần lặp lại toàn bộ quy trình IVF.

Bước 7: Theo dõi thai nhi

Người mẹ sẽ được siêu âm định kỳ kết hợp thăm khám lâm sàng để kiểm tra sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công của thụ tinh trong ống nghiệm

Tỷ lệ thành công của IVF phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Tỷ lệ thành công: Trung bình thế giới khoảng 40 - 45%, tại Việt Nam khoảng 35 -40%, giảm 2 - 10% ở phụ nữ trên 40 tuổi.
• Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt: Ăn đủ chất, ưu tiên thực phẩm giàu protein, folic, omega-3; tránh rượu, thuốc lá; tập thể dục nhẹ; giữ tâm trạng thoải mái, hạn chế căng thẳng.
• Sức khỏe sinh sản: Không mắc bệnh lây qua đường tình dục. Người vợ và tinh trùng người chồng khỏe mạnh giúp tăng khả năng thành công.
• Tuổi tác: Phụ nữ càng trẻ, chất lượng trứng càng cao, cơ hội thành công càng lớn.
• Điều trị sớm: Hai vợ chồng hiếm muộn nên khám và can thiệp sớm để nâng cao hiệu quả.
• Cơ sở vật chất và chuyên môn: Phòng thí nghiệm đạt chuẩn, bác sĩ và kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm giúp tối ưu tỷ lệ thành công.

Dấu hiệu làm IVF thành công

Sau khi chuyển phôi, nếu bạn xuất hiện một số dấu hiệu như: Ra máu báo, đau tức ngực, đau bụng nhẹ, thân nhiệt tăng, cơ thể mệt mỏi, buồn nôn,… và thử thai lên 2 vạch vào ngày 8 hoặc ngày 9, rất có thể phôi đã làm tổ thành công. Những triệu chứng này thường xuất hiện từ ngày thứ 8 đến ngày thứ 14 sau chuyển phôi. Tuy nhiên, không phải ai cũng có biểu hiện rõ rệt, vì vậy để chắc chắn bạn đã mang thai hay chưa nên tới bệnh viện làm xét nghiệm Beta hCG theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tóm lại, quy trình làm IVF là một hành trình khoa học kết hợp y học hiện đại và sự kiên nhẫn của người thực hiện. Hiểu rõ các bước từ thăm khám, kích trứng, lấy trứng, thụ tinh ngoài cơ thể đến chuyển phôi sẽ giúp bạn chuẩn bị tốt về tâm lý và sức khỏe, đồng thời tăng khả năng thành công của việc mang thai.