Phẫu thuật trào ngược dạ dày khi nào cần thực hiện?

Trào ngược dạ dày là bệnh lý tiêu hóa phổ biến, xảy ra khi dịch vị và các chất chứa trong dạ dày thường xuyên trào ngược lên thực quản, gây ra các triệu chứng như ợ nóng, ợ chua, đau tức ngực hoặc khó nuốt. Phần lớn trường hợp có thể kiểm soát bằng thuốc và thay đổi lối sống. Tuy nhiên, ở một số bệnh nhân, các triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện biến chứng nghiêm trọng khiến phẫu thuật trở thành một lựa chọn điều trị cần được cân nhắc.

Trường hợp được chỉ định phẫu thuật trào ngược dạ dày

Mặc dù phẫu thuật mang lại hiệu quả lâu dài cho nhiều trường hợp, nhưng đây thường không phải là lựa chọn đầu tiên trong điều trị. Thông thường, bác sĩ sẽ ưu tiên các biện pháp nội khoa trước khi xem xét can thiệp ngoại khoa. Người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật trong các trường hợp sau:

• Triệu chứng trào ngược kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
• Điều trị bằng thuốc trong thời gian dài nhưng hiệu quả không đạt mong muốn.
• Viêm thực quản nặng, loét thực quản hoặc chảy máu đường tiêu hóa do trào ngược.
• Hẹp thực quản gây khó nuốt.
• Người bệnh không muốn hoặc không thể sử dụng thuốc kéo dài.
• Có thoát vị khe hoành kèm theo triệu chứng trào ngược rõ rệt.

Việc quyết định phẫu thuật cần dựa trên đánh giá toàn diện của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa hoặc ngoại tiêu hóa. Trước khi đưa ra chỉ định, người bệnh thường được thực hiện các xét nghiệm như nội soi thực quản dạ dày, đo áp lực thực quản hoặc đo pH thực quản 24 giờ.

Phương pháp phẫu thuật điều trị trào ngược dạ dày nào?

Hiện nay, nhiều kỹ thuật phẫu thuật và thủ thuật ít xâm lấn đã được áp dụng nhằm điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Trước khi tìm hiểu các kỹ thuật phẫu thuật, người bệnh cần hiểu rõ mục tiêu của phương pháp này. Mục tiêu chính của phẫu thuật là tăng cường hàng rào chống trào ngược giữa dạ dày và thực quản, giúp ngăn axit dịch vị trào ngược lên trên, đồng thời giảm các triệu chứng khó chịu và hạn chế nguy cơ biến chứng lâu dài.

Dưới đây là những phương pháp phổ biến nhất đang được sử dụng.

Phẫu thuật tạo van chống trào ngược (Fundoplication)

Đây được xem là tiêu chuẩn vàng trong điều trị ngoại khoa bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Trong phương pháp này, phần trên của dạ dày được quấn quanh đoạn cuối thực quản nhằm tăng cường sức mạnh của cơ vòng thực quản dưới. Nhờ đó, dịch vị khó trào ngược lên thực quản hơn.

Ưu điểm của phương pháp gồm:

• Hiệu quả lâu dài;
• Giảm rõ rệt triệu chứng ợ nóng và ợ chua;
• Tỷ lệ tái phát thấp;
• Có thể thực hiện bằng phẫu thuật nội soi ít xâm lấn.

Phẫu thuật nội soi xuyên miệng (TIF)

Đây là kỹ thuật không cần rạch da. Bác sĩ sử dụng dụng cụ chuyên biệt đưa qua đường miệng xuống thực quản để tạo các nếp gấp ở vùng nối thực quản dạ dày. Các nếp gấp này hoạt động như một van chống trào ngược mới.

Ưu điểm của phương pháp là ít đau, không để lại sẹo ngoài da và thời gian hồi phục nhanh.

Thủ thuật Stretta

Phương pháp này sử dụng năng lượng sóng cao tần tác động lên vùng cơ vòng thực quản dưới. Các tổn thương vi điểm được tạo ra sẽ kích thích quá trình tái cấu trúc mô, giúp tăng cường chức năng cơ vòng và giảm hiện tượng trào ngược.

Mặc dù cho thấy hiệu quả ở một số bệnh nhân, nhưng kết quả lâu dài của kỹ thuật này vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu.

Hệ thống Linx

Hệ thống Linx là một phương pháp điều trị trào ngược dạ dày bằng thiết bị vòng từ tính. Thiết bị gồm các hạt titan có từ tính được đặt quanh cơ vòng thực quản dưới, giúp tăng khả năng đóng kín của cơ vòng nhưng vẫn cho phép thức ăn đi qua khi nuốt. Phương pháp này có thể giúp giảm triệu chứng trào ngược, ít xâm lấn và hỗ trợ người bệnh hồi phục nhanh.

Những trường hợp nào không nên phẫu thuật?

Không phải mọi bệnh nhân mắc trào ngược dạ dày thực quản đều phù hợp để can thiệp ngoại khoa.

Bác sĩ có thể cân nhắc không thực hiện phẫu thuật trong các trường hợp sau:

• Thể trạng quá yếu hoặc không đủ điều kiện gây mê.
• Người cao tuổi mắc nhiều bệnh lý nghiêm trọng đi kèm.
• Rối loạn đông máu chưa được kiểm soát.
• Nhiễm khuẩn vùng thành bụng.
• Tiền sử phẫu thuật ổ bụng phức tạp gây nhiều dính.
• Ung thư thực quản hoặc các bệnh lý ác tính khác cần ưu tiên điều trị.

Người bệnh cần chuẩn bị gì trước phẫu thuật?

Để quá trình phẫu thuật diễn ra thuận lợi, người bệnh cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của nhân viên y tế. Một số yêu cầu thường gặp bao gồm:

• Ăn thức ăn mềm hoặc lỏng trong những ngày trước phẫu thuật.
• Nhịn ăn theo hướng dẫn trước khi gây mê.
• Thông báo cho bác sĩ về các thuốc đang sử dụng.
• Thực hiện đầy đủ các xét nghiệm tiền phẫu.
• Ngừng hút thuốc lá nếu có thói quen hút thuốc.

Những lưu ý sau phẫu thuật

Mặc dù phẫu thuật giúp cải thiện đáng kể tình trạng trào ngược, người bệnh vẫn cần duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ hệ tiêu hóa. Các biện pháp dưới đây có thể giúp giảm nguy cơ tái phát triệu chứng:

• Chia nhỏ bữa ăn trong ngày;
• Không ăn quá no vào buổi tối;
• Tránh nằm ngay sau khi ăn;
• Duy trì cân nặng hợp lý;
• Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ;
• Tránh rượu bia và thuốc lá;
• Hạn chế cà phê, nước ngọt có gas và các thực phẩm kích thích;
• Kê cao đầu giường khi ngủ nếu còn triệu chứng trào ngược nhẹ.

Bên cạnh đó, người bệnh nên tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm các bất thường nếu có.

Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý phổ biến nhưng có thể gây nhiều biến chứng nếu không được kiểm soát đúng cách. Phẫu thuật trào ngược dạ dày thường được chỉ định khi điều trị nội khoa không hiệu quả hoặc khi bệnh đã xuất hiện biến chứng ảnh hưởng đến thực quản. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cần dựa trên tình trạng cụ thể của từng người bệnh và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.