Nghiện cờ bạc là bệnh gì? Dấu hiệu và những rủi ro sức khỏe cần biết

Cờ bạc có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức như cá cược thể thao, trò chơi tại sòng bạc, xổ số hoặc đánh bạc trực tuyến. Không phải tất cả người tham gia cờ bạc đều mắc rối loạn. Vấn đề đáng lo ngại xuất hiện khi hành vi này ngày càng khó kiểm soát, chiếm ưu tiên trong cuộc sống và vẫn tiếp diễn bất chấp những hậu quả tiêu cực.

Nghiện cờ bạc là bệnh gì?

“Nghiện cờ bạc” là cách gọi phổ biến của rối loạn cờ bạc (gambling disorder), một rối loạn hành vi gây nghiện khiến người mắc khó kiểm soát việc đánh bạc, ngày càng ưu tiên cờ bạc hơn các hoạt động khác và vẫn tiếp tục dù đã gặp hậu quả tiêu cực. Ước tính khoảng 1,2% người trưởng thành trên thế giới mắc rối loạn này.

Tác hại của cờ bạc không chỉ xảy ra ở người đáp ứng tiêu chuẩn chẩn đoán mà còn có thể ảnh hưởng đến gia đình và người xung quanh. Việc dùng tiền dành cho thực phẩm, nhà ở, học tập hoặc chăm sóc sức khỏe để đánh bạc có thể dẫn đến khó khăn tài chính, căng thẳng tâm lý và suy giảm chất lượng cuộc sống.

Dấu hiệu và triệu chứng

Trong các hệ thống phân loại bệnh và chẩn đoán tâm thần hiện hành, rối loạn cờ bạc được xếp trong nhóm liên quan đến hành vi gây nghiện. Điều này phản ánh việc cờ bạc có thể phát triển thành một kiểu hành vi dai dẳng, khó kiểm soát và gây suy giảm đáng kể hoạt động cá nhân, gia đình, xã hội hoặc nghề nghiệp. Ba đặc điểm cốt lõi thường được xem xét gồm:

• Khả năng kiểm soát việc đánh bạc suy giảm: Người chơi ngày càng khó kiểm soát thời điểm bắt đầu, tần suất, thời gian hoặc mức độ tham gia cờ bạc. Ý định giảm hoặc dừng chơi có thể lặp lại nhưng khó thực hiện lâu dài.
• Cờ bạc ngày càng được ưu tiên: Hoạt động này dần chiếm vị trí quan trọng hơn những sở thích, trách nhiệm và sinh hoạt thường ngày. Người mắc có thể dành nhiều thời gian nghĩ về cờ bạc, tìm tiền để chơi hoặc sắp xếp cuộc sống xoay quanh những lần đặt cược.
• Tiếp tục đánh bạc dù đã có hậu quả tiêu cực: Người chơi vẫn duy trì hoặc tăng hành vi dù đã gặp khó khăn, mệt mỏi về tài chính, công việc, học tập, sức khỏe tinh thần hay quan hệ gia đình.

Không phải mọi tác hại đều chỉ xuất hiện khi một người đã đạt ngưỡng chẩn đoán. Những dấu hiệu sớm có thể là dùng tiền dành cho nhu cầu thiết yếu để đánh bạc, vay nợ hoặc liên tục phải xoay xở tài chính vì thua cược. Khi tình trạng kéo dài, gia đình có thể gặp khó khăn trong việc bảo đảm thực phẩm, nhà ở, chăm sóc sức khỏe và giáo dục.

Một số người còn có xu hướng che giấu mức độ tham gia cờ bạc hoặc những khoản tiền đã mất. Do đó, sự thay đổi về tài chính, hành vi và các mối quan hệ có thể là tín hiệu đáng chú ý ngay cả khi bản thân người chơi chưa nhìn nhận vấn đề ở mức nghiêm trọng.

Những rủi ro sức khỏe khi bị rối loạn cờ bạc

Rối loạn cờ bạc không chỉ liên quan đến chuyện thắng hay thua tiền. Các nghiên cứu cho thấy tình trạng này thường đi kèm nhiều vấn đề sức khỏe tâm thần, giảm chất lượng cuộc sống và khó khăn xã hội. Tuy vậy, mức độ ảnh hưởng khác nhau ở từng người và không nên mặc định rằng mọi vấn đề dưới đây đều do cờ bạc trực tiếp gây ra.

Ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần

Trầm cảm và rối loạn lo âu thường được ghi nhận ở những người có rối loạn cờ bạc. Áp lực do thua tiền, nợ nần và xung đột gia đình có thể đi kèm cảm giác căng thẳng, xấu hổ hoặc tuyệt vọng. Ở chiều ngược lại, một số vấn đề tâm lý có thể tồn tại trước hoặc song song với hành vi cờ bạc. Vì thế, mối quan hệ giữa hai tình trạng không phải lúc nào cũng đơn giản theo một chiều.

Tăng nguy cơ liên quan đến hành vi làm hại bản thân

Đây là một trong những nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng nhất cần được quan tâm. Nhiều nghiên cứu ghi nhận người gặp vấn đề về cờ bạc có tỷ lệ ý nghĩ và hành vi tự làm hại bản thân cao hơn nhóm không gặp vấn đề này.

Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay chưa cho phép kết luận rằng cờ bạc là nguyên nhân duy nhất dẫn đến làm hại bản thân. Trầm cảm, sử dụng rượu hoặc chất gây nghiện, nợ nần và nhiều yếu tố xã hội khác có thể cùng tham gia. Nếu một người xuất hiện ý nghĩ tự làm hại bản thân, đây là tình huống cần được hỗ trợ chuyên môn và bảo đảm an toàn kịp thời.

Liên quan đến sử dụng rượu và chất gây nghiện

Rối loạn cờ bạc thường đồng mắc với các vấn đề liên quan đến rượu và chất gây nghiện. Việc nhiều vấn đề xuất hiện đồng thời có thể khiến quá trình nhận diện và hỗ trợ trở nên phức tạp hơn. Do đó, khi đánh giá một người có hành vi cờ bạc mất kiểm soát, sức khỏe tâm thần và tình trạng sử dụng rượu, chất gây nghiện cũng là những khía cạnh cần được xem xét.

Suy giảm chất lượng cuộc sống

Khi cờ bạc trở thành ưu tiên, thời gian dành cho công việc, gia đình, nghỉ ngơi và các hoạt động xã hội có thể bị thu hẹp. Nợ nần và căng thẳng kéo dài cũng có thể làm suy giảm đáng kể chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe. Các bằng chứng tổng hợp gần đây cho thấy mức độ tác hại càng nghiêm trọng thì ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống càng đáng lưu ý.

Như vậy, hiểu rõ nghiện cờ bạc là bệnh gì giúp mỗi người nhận biết đây không đơn thuần là một thói quen khó bỏ mà là rối loạn liên quan đến hành vi cờ bạc, có thể ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý, tài chính, công việc và các mối quan hệ. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ người thân và chuyên gia sức khỏe tâm thần có thể giúp kiểm soát hành vi, hạn chế hậu quả và hỗ trợ quá trình phục hồi lâu dài.