Khám thận gồm những gì? 4 dấu hiệu cảnh báo suy thận cần đi khám ngay

Thực tế đáng báo động là tỷ lệ mắc bệnh thận mạn tính đang ngày càng trẻ hóa do thói quen ăn mặn, lười vận động và lạm dụng thuốc. Tuy nhiên, vì thận có khả năng bù trừ rất tốt nên ở giai đoạn đầu, các triệu chứng thường rất mờ nhạt, dễ bị bỏ qua. Chính vì vậy, việc chủ động khám thận và lắng nghe các tín hiệu lạ của cơ thể là cách duy nhất để chặn đứng nguy cơ suy thận. 

Khi nào bạn cần đi khám thận ngay lập tức? 

Những biểu hiện dưới đây có thể là dấu hiệu cảnh báo chức năng thận đang suy giảm, cơ thể bạn đang báo động rằng bạn nên đi khám thận ngay lập tức:

• Phù chân, mặt: Thường xuất hiện vào buổi sáng hoặc cuối ngày, do thận không đào thải được nước và muối dư thừa.
• Tiểu đêm nhiều: Đi tiểu nhiều lần vào ban đêm, lượng nước tiểu tăng bất thường có thể liên quan đến rối loạn chức năng thận.
• Nước tiểu sẫm màu, có bọt: Nước tiểu đậm màu, nhiều bọt lâu tan có thể là dấu hiệu của protein niệu - một biểu hiện sớm của bệnh thận.
• Mệt mỏi kéo dài: Khi thận suy giảm chức năng, độc tố tích tụ trong cơ thể khiến người bệnh thường xuyên mệt mỏi, uể oải dù đã nghỉ ngơi.

Khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trên, bạn nên đi khám thận sớm để được đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe.

Bên cạnh đó, ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng, những đối tượng sau vẫn được khuyến nghị nên khám thận định kỳ:

• Người mắc tiểu đường hoặc tăng huyết áp: Đây là hai nguyên nhân hàng đầu gây suy thận mạn nếu không được kiểm soát tốt.
• Người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận: Yếu tố di truyền làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận ở các thế hệ sau.
• Người sử dụng thuốc dài ngày: Một số loại thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc thuốc điều trị mãn tính có thể ảnh hưởng đến chức năng thận nếu dùng lâu dài.
• Người cao tuổi: Chức năng thận suy giảm theo tuổi tác, do đó người lớn tuổi cần được theo dõi sức khỏe thận thường xuyên.

Việc khám sức khỏe và khám thận định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề về thận, từ đó có hướng điều trị và chăm sóc phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Khám thận gồm những gì?

Khám thận là quá trình đánh giá toàn diện chức năng và cấu trúc của thận nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh thận hoặc theo dõi tình trạng thận ở người có yếu tố nguy cơ. Tùy vào tình trạng sức khỏe của mỗi người, bác sĩ có thể chỉ định các hạng mục khác nhau, tuy nhiên một lần khám thận thường bao gồm những nội dung cơ bản sau:

Khám lâm sàng

Khám lâm sàng là bước đầu tiên trong quy trình khám thận, giúp bác sĩ định hướng các xét nghiệm và thăm dò cần thiết.

• Hỏi triệu chứng: Bác sĩ sẽ trao đổi về các dấu hiệu như tiểu đêm, tiểu ít, phù nề, mệt mỏi kéo dài hoặc thay đổi màu sắc nước tiểu. Những thông tin này giúp đánh giá nguy cơ mắc bệnh thận.
• Đánh giá phù và huyết áp: Phù chân, phù mặt và huyết áp cao là những biểu hiện thường gặp khi chức năng thận suy giảm. Việc kiểm tra các chỉ số này giúp phát hiện sớm rối loạn liên quan đến thận.

Xét nghiệm máu (Quan trọng nhất)

Xét nghiệm là phần quan trọng nhất trong khám thận, giúp đánh giá chính xác khả năng lọc và đào thải của thận.

• Định lượng Ure và Creatinin: Đây là 2 chỉ số vàng phản ánh khả năng lọc của thận. Nếu chỉ số này tăng cao, chứng tỏ chức năng thận đang suy giảm.
• Điện giải đồ: Kiểm tra sự cân bằng của Natri, Kali, Canxi trong máu (thường bị rối loạn khi mắc bệnh thận).
• Công thức máu: Tầm soát tình trạng thiếu máu (biến chứng phổ biến của suy thận mãn).

Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu giúp đánh giá trực tiếp tình trạng hoạt động của hệ tiết niệu và phát hiện sớm các bất thường liên quan đến chức năng thận. Tổng phân tích nước tiểu giúp tìm kiếm sự hiện diện của Protein (đạm niệu), hồng cầu hoặc bạch cầu. Đây là dấu hiệu sớm của tổn thương cầu thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.

Chẩn đoán hình ảnh

Chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ bác sĩ đánh giá cấu trúc thận và phát hiện các tổn thương thực thể. 

• Siêu âm thận: Phương pháp an toàn, không xâm lấn giúp phát hiện sỏi thận, u thận, thận ứ nước hoặc teo thận.
• Chụp CT/MRI: Chỉ định trong các trường hợp nghi ngờ khối u hoặc tổn thương phức tạp cần hình ảnh rõ nét hơn.

Lưu ý cần biết trước khi đi khám thận

Để đảm bảo các chỉ số xét nghiệm và hình ảnh chẩn đoán phản ánh đúng nhất tình trạng sức khỏe, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt một số quy tắc trước khi thăm khám: 

• Nhịn ăn: Nên nhịn ăn từ 8 - 10 tiếng để kết quả xét nghiệm máu (đường huyết, mỡ máu) đi kèm được chính xác.
• Uống nước: Trước khi siêu âm nên uống nhiều nước và nhịn tiểu để bàng quang căng, giúp bác sĩ quan sát thận và niệu quản rõ hơn. Trước khi xét nghiệm nước tiểu nên vệ sinh sạch sẽ bộ phận sinh dục để tránh làm sai lệch mẫu bệnh phẩm.

Chủ động khám thận và xét nghiệm định kỳ là chìa khóa để phát hiện sớm mọi thương tổn. Đây là giải pháp tối ưu nhất giúp bạn bảo tồn chức năng thận, chặn đứng nguy cơ suy thận mãn tính và biến chứng chạy thận nhân tạo. 

Bên cạnh đó, bạn cần lưu ý rằng người có chức năng thận suy giảm thường có hệ miễn dịch yếu hơn người bình thường, rất dễ gặp biến chứng nặng khi mắc bệnh truyền nhiễm (như Cúm, Phế cầu, Viêm gan B). Chính vì thế, sau khi hoàn tất quy trình thăm khám, hãy chủ động ghé Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để cập nhật các mũi vắc xin phòng bệnh thiết yếu. Việc kết hợp giữa tầm soát sớm và tiêm chủng chủ động chính là giải pháp "kép" hoàn hảo nhất để bảo vệ hai quả thận khỏe mạnh dài lâu.