Hemangioma gan là gì? Nguyên nhân và cách theo dõi an toàn

Việc trang bị kiến thức đúng về hemangioma gan giúp người bệnh hiểu rõ đây là tổn thương lành tính hay nguy hiểm, từ đó tránh tâm lý lo lắng quá mức. Khi nắm được đặc điểm, nguyên nhân và hướng theo dõi phù hợp, người bệnh có thể chủ động bảo vệ chức năng gan và duy trì sức khỏe lâu dài. Nội dung bài viết dưới đây được xây dựng theo hướng dễ hiểu, khoa học, dựa trên các tài liệu y tế uy tín trong nước và quốc tế, nhằm giúp bạn tiếp cận thông tin chính xác, đưa ra quyết định chăm sóc sức khỏe đúng đắn và an tâm hơn trong quá trình theo dõi bệnh.

Hemangioma gan là gì?

Hemangioma gan là khối u lành tính phổ biến nhất ở gan, được hình thành từ sự tăng sinh bất thường của các mạch máu, tạo thành một đám rối mạch máu trong hoặc trên bề mặt gan. Đây không phải là ung thư gan, không xâm lấn mô xung quanh, không di căn và hầu hết không ảnh hưởng đến chức năng gan.

Hemangioma gan thường có kích thước nhỏ (dưới 5 cm), có thể là một khối hoặc nhiều khối, và được phát hiện tình cờ qua siêu âm, CT hoặc MRI khi khám sức khỏe định kỳ, đau bụng hoặc kiểm tra bệnh lý khác. Khoảng 5 - 20% người lớn có thể mang hemangioma gan mà không hề hay biết, vì nó tiến triển rất chậm và ổn định qua nhiều năm.

Nói cách khác, hemangioma gan là một tổn thương lành tính bẩm sinh, thường không gây triệu chứng và không cần can thiệp y tế nếu kích thước nhỏ, ổn định.

*Hemangioma gan là gì? Là khối u lành tính phổ biến, hình thành từ sự tăng sinh mạch máu*

Nguyên nhân và các yếu tố liên quan đến hemangioma gan

Việc tìm hiểu nguyên nhân và các yếu tố liên quan giúp người bệnh hiểu rõ bản chất lành tính của hemangioma gan, từ đó tránh lo lắng không cần thiết.

Nguyên nhân hình thành

Hiện nay, y học chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra hemangioma gan. Các nghiên cứu cho rằng đây là bất thường mạch máu bẩm sinh, tồn tại từ khi sinh ra nhưng phát triển chậm và chỉ biểu hiện rõ khi trưởng thành. Hemangioma gan không liên quan đến viêm gan virus, xơ gan, rượu bia hay chế độ ăn uống kém.

Các yếu tố liên quan

Một số yếu tố thường được ghi nhận làm tăng nguy cơ hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của hemangioma gan:

Giới tính: Nữ giới có tỷ lệ mắc cao hơn nam giới (khoảng 4 - 5 lần), có thể do ảnh hưởng của hormone estrogen.
Tuổi tác: Thường phát hiện ở người trưởng thành, đặc biệt từ 30 - 50 tuổi.
Thai kỳ và hormone: Nội tiết tố estrogen tăng cao trong thai kỳ hoặc sử dụng liệu pháp hormone thay thế có thể khiến khối u phát triển lớn hơn ở một số trường hợp. Tuy nhiên, đây chỉ là yếu tố liên quan, không phải nguyên nhân trực tiếp.
Yếu tố khác: Một số nghiên cứu đề cập đến yếu tố di truyền hoặc bất thường mạch máu từ sớm, nhưng chưa có bằng chứng rõ ràng.

Những yếu tố này không làm hemangioma gan trở thành ung thư, mà chỉ ảnh hưởng đến kích thước hoặc tốc độ phát triển ở một số ít người.

*Phụ nữ dễ gặp hemangioma gan hơn nam giới, đặc biệt khi estrogen tăng cao*

Hemangioma gan có nguy hiểm không?

Phần lớn hemangioma gan không nguy hiểm và không ảnh hưởng đến tuổi thọ. Khối u thường nhỏ, ổn định, không tiến triển thành ung thư gan (không có bằng chứng khoa học nào cho thấy hemangioma gan biến thành ác tính). Hầu hết người bệnh sống bình thường mà không cần điều trị.

Chỉ trong trường hợp hiếm gặp, khi hemangioma gan lớn (thường trên 5 - 10 cm, gọi là "giant hemangioma") mới có thể gây vấn đề:

Đau tức vùng hạ sườn phải do chèn ép bao gan.
Cảm giác đầy bụng, khó chịu, nhanh no sau khi ăn.
Chèn ép cơ quan lân cận như dạ dày, gây buồn nôn hoặc khó tiêu.

Biến chứng nghiêm trọng như vỡ khối u gây chảy máu trong ổ bụng hoặc hội chứng Kasabach-Merritt (rối loạn đông máu do tiêu thụ tiểu cầu) rất hiếm, thường chỉ xảy ra khi khối u khổng lồ (>10 cm) và có chấn thương bụng. Nguy cơ vỡ tự nhiên gần như không có, chủ yếu liên quan đến tai nạn.

*Khi hemangioma gan phát triển lớn, người bệnh có thể đau tức hạ sườn phải*

Triệu chứng và phương pháp phát hiện hemangioma gan

Hemangioma gan thường tiến triển âm thầm, ít gây biểu hiện rõ ràng và đa số được phát hiện thông qua các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.

Triệu chứng

Phần lớn người mắc hemangioma gan không nhận thấy dấu hiệu bất thường, chỉ một số ít trường hợp có triệu chứng nhẹ và không đặc hiệu, bao gồm:

Đau âm ỉ hoặc cảm giác tức nhẹ vùng gan (hạ sườn phải).
Đầy bụng, nhanh no dù ăn không nhiều.
Buồn nôn nhẹ, chán ăn hoặc mệt mỏi (ít gặp).

Do các triệu chứng trên khá mơ hồ và dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường, nên hemangioma gan thường được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ hoặc kiểm tra vì lý do khác.

Phương pháp chẩn đoán

Việc chẩn đoán hemangioma gan chủ yếu dựa vào các kỹ thuật hình ảnh học, có độ chính xác cao và ít xâm lấn:

Siêu âm ổ bụng: Phương pháp phổ biến nhất, giúp phát hiện khối u tăng âm điển hình kèm hiện tượng “tăng âm phía sau”.
Chụp CT có cản quang: Hình ảnh khối u ngấm thuốc từ ngoại vi vào trung tâm theo thời gian, đặc trưng cho hemangioma.
MRI gan: Phương pháp chính xác nhất, hỗ trợ phân biệt hemangioma gan với các khối u khác như ung thư gan hoặc u tuyến gan.

Ngoài ra, các xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan thường cho kết quả bình thường. Sinh thiết gan rất hiếm khi được chỉ định, chỉ áp dụng trong trường hợp hình ảnh không điển hình nhằm loại trừ khả năng ác tính.

*Chụp CT có cản quang giúp phát hiện hemangioma gan chính xác, ít xâm lấn*

Theo dõi và điều trị hemangioma gan

Việc theo dõi hay can thiệp điều trị hemangioma gan phụ thuộc chủ yếu vào kích thước khối u, triệu chứng và nguy cơ biến chứng.

Nguyên tắc chung

Phần lớn hemangioma gan là lành tính và không gây hại, vì vậy người bệnh thường chỉ cần theo dõi định kỳ mà không phải điều trị.

Kích thước nhỏ (dưới 5 cm);
Không gây triệu chứng;
Không tăng kích thước nhanh theo thời gian.

Bác sĩ thường khuyến cáo:

Siêu âm hoặc MRI kiểm tra sau 6 - 12 tháng đầu để đánh giá độ ổn định của khối u.
Nếu khối u ổn định, có thể giãn khoảng cách theo dõi 1 - 2 năm/lần theo chỉ định của bác sĩ.

Khi nào cần điều trị?

Điều trị hemangioma gan chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp đặc biệt, khi khối u gây ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe.

Khối u gây đau kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
Kích thước lớn (trên 10 cm) và có xu hướng tăng nhanh.
Xuất hiện biến chứng hiếm gặp như chèn ép cơ quan lân cận hoặc chảy máu.

Các phương pháp điều trị

Khi cần can thiệp, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp tùy vào tình trạng cụ thể của người bệnh.

Phẫu thuật: Cắt bỏ khối u hoặc phần gan chứa u, có thể thực hiện bằng phẫu thuật nội soi hoặc mổ mở.
Can thiệp mạch: Nút mạch chọn lọc nhằm làm giảm kích thước và nuôi dưỡng khối u.
Phương pháp khác: Tiêu hủy bằng sóng cao tần (RFA) hoặc xạ trị, tuy nhiên rất hiếm khi áp dụng.

Lời khuyên cho người bệnh

Hiểu đúng về hemangioma gan sẽ giúp người bệnh yên tâm hơn và chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe.

Không nên quá lo lắng vì hemangioma gan không phải ung thư và đa số không nguy hiểm.
Duy trì lối sống lành mạnh bằng cách ăn uống cân bằng, hạn chế rượu bia và tập thể dục đều đặn để bảo vệ gan.
Theo dõi định kỳ theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt trong trường hợp mang thai hoặc đang sử dụng hormone.
Không tự ý dùng thuốc hay áp dụng biện pháp can thiệp khi chưa có chỉ định y tế.

*Duy trì thói quen tập thể dục, hỗ trợ gan khỏe và tinh thần thêm an tâm*

Hemangioma gan là một khối u lành tính phổ biến, thường không nguy hiểm và không cần điều trị. Việc phát hiện hemangioma gan không đồng nghĩa với ung thư gan hay bệnh nặng. Với theo dõi định kỳ và tư vấn từ bác sĩ, bạn hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, yên tâm. Nếu có triệu chứng bất thường, hãy khám ngay để được đánh giá chính xác. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về hemangioma gan là gì và cách bảo vệ sức khỏe gan một cách khoa học.