Gai gót chân là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Bạn cảm thấy khoảnh khắc đặt bàn chân xuống giường mỗi sáng là nỗi ám ảnh vì những cơn đau nhói? Thực tế, tình trạng gai gót chân này khá phổ biến và hoàn toàn có thể kiểm soát tốt. Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây để biết cách chăm sóc dịu nhẹ, giúp đôi bàn chân nhanh chóng hồi phục.

Gai gót chân thực chất là hiện tượng gì?

Cơ thể chúng ta luôn có cơ chế tự bảo vệ và thích nghi rất tuyệt vời. Dưới lòng bàn chân của mỗi người có một dải gân cơ mỏng nhưng vô cùng dẻo dai (thường được gọi là cân gan chân). Dải gân này nối liền từ gót chân đến các ngón chân, đóng vai trò như một bộ phận giảm xóc, giúp nâng đỡ vòm bàn chân mỗi khi chúng ta đi lại hay chạy nhảy.

Khi đôi chân phải chịu áp lực quá lớn hoặc làm việc quá sức trong một thời gian dài, dải gân này sẽ bị căng thẳng và xuất hiện những tổn thương nhỏ. Để đối phó với tình trạng viêm và tổn thương liên tục đó, cơ thể sẽ tự động bù đắp bằng cách đắp thêm canxi vào vị trí gân bám vào xương gót chân. Theo thời gian, lượng canxi tích tụ này dần hình thành một phần xương nhô ra. Đó chính là phần xương mà chúng ta thường gọi là gai gót chân.

Thực tế, bản thân chiếc “gai” xương này hiếm khi là nguyên nhân trực tiếp gây ra cảm giác đau đớn cho bạn. Kẻ thù thực sự khiến bạn phải nhăn mặt mỗi khi bước đi chính là tình trạng sưng viêm ở dải gân cơ xung quanh nó. Vì vậy, mục tiêu của chúng ta không phải là tìm cách nhổ chiếc gai đó đi, mà là làm dịu cảm giác căng thẳng và viêm nhiễm ở lòng bàn chân.

Những thói quen thầm lặng dẫn đến gai gót chân

Không có tình trạng sức khỏe nào xuất hiện chỉ sau một đêm. Gai gót chân thường là kết quả của một quá trình tích tụ áp lực lâu dài lên đôi bàn chân. Dưới đây là những thủ phạm quen thuộc có thể bạn đang vô tình lặp lại mỗi ngày:

• Vận động quá sức hoặc sai cách: Việc thường xuyên chạy bộ, nhảy cao trên nền đất cứng, hoặc đột ngột tăng cường độ tập luyện thể thao sẽ tạo ra một sức ép khổng lồ lên gót chân.
• Chọn giày chưa phù hợp: Những đôi giày quá chật, đế quá cứng, giày cao gót hoặc giày bệt không có phần đệm nâng đỡ vòm bàn chân chính là kẻ thù thầm lặng khiến dải gân lòng bàn chân luôn trong trạng thái bị kéo căng.
• Đặc thù công việc: Nếu bạn làm những công việc đòi hỏi phải đứng hoặc đi lại liên tục trong nhiều giờ liền (như giáo viên, nhân viên bán hàng, thợ cắt tóc...), gót chân của bạn đang phải gánh vác một trọng trách rất nặng nề.
• Trọng lượng cơ thể: Khi cơ thể tăng cân nhanh hoặc thừa cân, đôi chân sẽ phải chịu thêm một áp lực tương đương. Càng nặng cân, sức ép dồn xuống phần gót chân mỗi khi tiếp đất lại càng lớn.
• Cấu trúc bàn chân tự nhiên: Một số người sinh ra đã có vòm bàn chân quá cao hoặc bàn chân bẹt. Đặc điểm tự nhiên này cũng khiến sự phân bố lực lên bàn chân không đồng đều, dễ dẫn đến tổn thương.

Cách xoa dịu cơn đau an toàn và hiệu quả tại nhà

Khác với suy nghĩ của nhiều người là phải dùng thuốc giảm đau liều cao hay can thiệp phẫu thuật ngay, các bác sĩ chuyên khoa xương khớp luôn xem các biện pháp vật lý tại nhà là ưu tiên số một trong giai đoạn đầu điều trị. Có rất nhiều phương pháp nhẹ nhàng và tự nhiên giúp bạn xoa dịu tình trạng gai gót chân ngay tại nhà:

• Cho đôi chân được nghỉ ngơi: Đây là liều thuốc nghe có vẻ đơn giản nhưng vô cùng quan trọng. Hãy giảm bớt các hoạt động đi lại, đứng lâu hay mang vác nặng. Khi ngồi hoặc nằm, bạn có thể kê cao chân để giúp máu lưu thông tốt hơn và giảm sưng.
• Liệu pháp chườm lạnh: Mỗi ngày khoảng 2 đến 3 lần, bạn hãy dùng một túi đá lạnh (được bọc qua một lớp khăn mỏng) chườm nhẹ nhàng lên vùng gót chân bị đau trong khoảng 10 - 15 phút. Hơi lạnh sẽ giúp làm tê dịu cơn đau và giảm sưng viêm rất hiệu quả.
• Thay đổi giày/dép: Hãy tạm cất những đôi giày cao gót hay giày đế cứng đi. Thay vào đó, hãy chọn những đôi giày thể thao mềm mại, vừa vặn, có miếng đệm lót gót chân đàn hồi tốt và hỗ trợ nâng đỡ vòm bàn chân.
• Những bài tập kéo giãn nhẹ nhàng: Bạn có thể tự tập các động tác kéo giãn bắp chân và lòng bàn chân mỗi sáng trước khi bước xuống giường. Cách làm mềm và kéo giãn gân cơ sẽ giúp chúng linh hoạt hơn, không bị co rút gây đau đớn khi bạn bắt đầu nhịp sinh hoạt trong ngày.

Khi nào đôi chân cần sự trợ giúp từ bác sĩ?

Phần lớn các trường hợp đau do gai gót chân có thể thuyên giảm rõ rệt sau vài tuần nếu bạn kiên nhẫn chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, cơ thể mỗi người là khác nhau. Bạn nên đặt lịch hẹn với bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp nếu gặp phải các tình huống sau:

• Cơn đau không có dấu hiệu thuyên giảm dù bạn đã nghỉ ngơi và áp dụng các biện pháp chườm lạnh, đổi giày trong hơn 1 tháng.
• Cơn đau trở nên dữ dội đến mức bạn không thể đứng vững hoặc đi lại bình thường.
• Gót chân có biểu hiện sưng tấy đỏ, nóng rát hoặc đi kèm với triệu chứng sốt (đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng).
• Bạn cảm thấy tê bì hoặc ngứa ran ở bàn chân.

Khi đến bệnh viện, các bác sĩ có thể sẽ chỉ định chụp X-quang để đánh giá chính xác mức độ của chiếc gai xương, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất (như kê đơn thuốc giảm viêm, hướng dẫn vật lý trị liệu chuyên sâu hoặc cung cấp miếng lót giày chỉnh hình y khoa).

Đôi chân là bộ phận nâng đỡ toàn bộ cơ thể, đưa chúng ta đi qua bao thăng trầm của cuộc sống. Tình trạng gai gót chân tuy mang lại những cơn đau khó chịu nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và khắc phục được nếu bạn biết lắng nghe cơ thể mình. Hãy bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhất: Chọn một đôi giày êm ái, dành thời gian thư giãn và cho đôi chân được nghỉ ngơi. Chúc bạn sẽ sớm tạm biệt những cơn đau nhức và tìm lại được những bước đi thật nhẹ nhàng, vui khỏe mỗi ngày!