icon_app_03735b6399_696a3c8baf_193690009b

Tải ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu để xem sổ tiêm chủng điện tử

Mở trong ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu

Dẫn lưu tràn khí màng phổi: Khi nào cần thực hiện?

Phạm Thị Trâm13/11/2026
bac_si_pham_uyen_trinh_fc7f50ef9c
Bác sĩ

Phạm Uyển Trinh

Đã kiểm duyệt nội dung

Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng. Bác sĩ luôn chủ động cập nhật kiến thức và nâng cao chuyên môn nhằm mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.

Xem thêm

Tràn khí màng phổi có thể gây đau ngực, khó thở và trong một số trường hợp đe dọa tính mạng. Tùy mức độ nghiêm trọng và tình trạng người bệnh, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi, chọc hút khí hoặc đặt ống dẫn lưu màng phổi. Với tràn khí màng phổi áp lực, cần xử trí cấp cứu ngay để giải áp, sau đó thực hiện biện pháp dẫn lưu phù hợp.

Tràn khí màng phổi có thể gây đau ngực, khó thở và trong một số trường hợp đe dọa tính mạng. Tùy mức độ nghiêm trọng và tình trạng người bệnh, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi, chọc hút khí hoặc đặt ống dẫn lưu màng phổi. Với tràn khí màng phổi áp lực, cần xử trí cấp cứu ngay để giải áp, sau đó thực hiện biện pháp dẫn lưu phù hợp.

Tràn khí màng phổi là gì?

Màng phổi là một lớp màng mỏng bao gồm hai lá: Lá thành lót bên trong lồng ngực và lá tạng bao bọc bên ngoài phổi. Giữa hai lá này là một không gian ảo được gọi là khoang màng phổi, chứa một ít dịch để bôi trơn và duy trì một áp suất âm.

Áp suất âm này có vai trò quan trọng trong việc giữ cho phổi luôn nở sát vào thành ngực trong suốt quá trình hít vào và thở ra. Tràn khí màng phổi xảy ra khi không khí tích tụ trong khoang màng phổi, thường do không khí rò từ phổi hoặc đường thở vào khoang này; trong một số trường hợp, không khí đi vào từ thành ngực sau chấn thương hoặc can thiệp y khoa.

Không khí trong khoang màng phổi làm giảm lực giữ phổi áp sát thành ngực, khiến phổi có thể xẹp ở mức độ khác nhau. Người bệnh có thể đau ngực đột ngột, khó thở hoặc có biểu hiện rất nhẹ. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào lượng khí, bệnh phổi nền và ảnh hưởng đến hô hấp, tuần hoàn; tràn khí màng phổi áp lực là tình trạng đe dọa tính mạng cần xử trí ngay.

Tràn khí màng phổi xảy ra khi không khí lọt vào khoang giữa phổi và thành ngực
Tràn khí màng phổi xảy ra khi không khí lọt vào khoang giữa phổi và thành ngực

Khi nào cần dẫn lưu tràn khí màng phổi?

Không phải tất cả các trường hợp tràn khí màng phổi đều cần đến thủ thuật dẫn lưu. Việc quyết định có thực hiện dẫn lưu tràn khí màng phổi hay không phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng, nguyên nhân gây bệnh và thể trạng chung của người bệnh. Bác sĩ có thể cân nhắc đặt ống dẫn lưu màng phổi trong các tình huống sau:

  • Tràn khí màng phổi do chấn thương: Đặc biệt khi lượng khí đáng kể, người bệnh có triệu chứng hoặc ảnh hưởng đến hô hấp – tuần hoàn; chỉ định cụ thể tùy mức độ chấn thương và tình trạng lâm sàng.
  • Tràn khí màng phổi có triệu chứng hoặc không phù hợp với theo dõi bảo tồn/chọc hút: Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp dựa trên triệu chứng, mức độ ảnh hưởng sinh lý, nguyên nhân và điều kiện theo dõi.
  • Tràn khí màng phổi áp lực: Cần giải áp cấp cứu ngay; sau đó thường cần đặt hệ thống dẫn lưu màng phổi thích hợp. Không được trì hoãn giải áp để chờ chụp X-quang nếu nghi ngờ cao trên lâm sàng.
  • Tràn khí màng phổi ở người đang thở máy hoặc thông khí áp lực dương: Có thể cần.

Tuy nhiên, thủ thuật này cần được cân nhắc thận trọng ở những người bệnh có rối loạn đông máu nặng không kiểm soát được hoặc có nhiễm trùng da lan rộng tại vị trí dự định đặt ống.

Dẫn lưu tràn khí màng phổi là phương pháp điều trị được áp dụng trong một số trường hợp cần thiết
Dẫn lưu tràn khí màng phổi là phương pháp điều trị được áp dụng trong một số trường hợp cần thiết

Quy trình dẫn lưu tràn khí màng phổi

Dẫn lưu màng phổi là thủ thuật xâm lấn được thực hiện bởi nhân viên y tế đã được đào tạo, trong điều kiện vô khuẩn và có phương tiện theo dõi phù hợp. Thời gian thực hiện thay đổi tùy tình trạng cấp cứu, kỹ thuật đặt ống và độ phức tạp của từng trường hợp.

  • Chuẩn bị: Người bệnh sẽ được giải thích rõ về mục đích và các bước của thủ thuật. Bác sĩ đánh giá tình trạng hô hấp, tuần hoàn và các kết quả chẩn đoán hình ảnh cần thiết để xác định vị trí đặt ống. Người bệnh được giải thích về thủ thuật nếu tình trạng cho phép, chuẩn bị phương tiện theo dõi và giảm đau phù hợp. Tư thế thực hiện được lựa chọn tùy tình trạng người bệnh và kỹ thuật sử dụng.
  • Gây tê tại chỗ: Vùng da nơi đặt ống, thường là ở "tam giác an toàn", ở khoang liên sườn 4 hoặc 5 trên đường nách giữa hoặc nách trước, sẽ được sát khuẩn kỹ lưỡng. Sau đó, bác sĩ sẽ tiêm thuốc gây tê tại chỗ để người bệnh giảm thiểu tối đa cơn đau, tuy nhiên người bệnh vẫn có thể cảm thấy tức hoặc có lực ép nhẹ tại vùng ngực trong quá trình thực hiện.
  • Đặt ống dẫn lưu: Tùy loại ống và kỹ thuật được lựa chọn, bác sĩ tạo đường vào khoang màng phổi bằng phương pháp phù hợp rồi đưa ống dẫn lưu vào đúng vị trí. Trong quá trình thực hiện, cần bảo đảm các lỗ dẫn lưu nằm trong khoang màng phổi và hạn chế tổn thương phổi, mạch máu, thần kinh cùng các cấu trúc lân cận.
  • Kết nối hệ thống và cố định: Sau khi đặt, ống dẫn lưu được nối với hệ thống dẫn lưu kín có van nước hoặc thiết bị một chiều thích hợp. Hệ thống hút áp lực âm chỉ được sử dụng khi có chỉ định. Ống được cố định và băng kín tại vị trí đặt; sau thủ thuật, nhân viên y tế kiểm tra hoạt động của hệ thống và thường đánh giá lại vị trí ống bằng chẩn đoán hình ảnh phù hợp.
Thủ thuật được thực hiện trong điều kiện vô trùng để đảm bảo an toàn
Thủ thuật được thực hiện trong điều kiện vô trùng để đảm bảo an toàn

Biến chứng có thể gặp sau dẫn lưu

Mặc dù dẫn lưu màng phổi là một thủ thuật tương đối an toàn và phổ biến, một số rủi ro và biến chứng vẫn có thể xảy ra. Người bệnh và gia đình cần được thông báo về các khả năng này để phối hợp theo dõi.

Các biến chứng thường gặp bao gồm đau tại vị trí đặt ống, chảy máu nhẹ, hoặc nhiễm trùng chân ống dẫn lưu nếu không được chăm sóc đúng cách. Một số người bệnh có thể bị tràn khí dưới da, biểu hiện bằng cảm giác lạo xạo khi sờ vào vùng da quanh ống.

Các biến chứng nghiêm trọng nhưng ít gặp có thể gồm tổn thương mạch máu hoặc thần kinh liên sườn, tổn thương phổi hay cơ hoành, chảy máu đáng kể và phù phổi tái giãn nở. Tắc hoặc gập ống, tuột ống và đặt ống sai vị trí cũng có thể làm giảm hiệu quả dẫn lưu. Người bệnh cần được theo dõi để phát hiện sớm các bất thường và xử trí kịp thời. Người bệnh cần báo ngay cho nhân viên y tế nếu khó thở tăng lên, đau ngực tăng, chóng mặt hoặc ngất, chảy máu, sốt, vùng đặt ống sưng đỏ hoặc xuất hiện tình trạng ống dẫn lưu bị tuột, gập hay ngừng hoạt động.

Tất cả các dấu hiệu bất thường sau khi đặt ống đều cần được báo ngay cho nhân viên y tế để xử trí kịp thời, đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn cho người bệnh.

Chăm sóc và theo dõi sau dẫn lưu

Việc chăm sóc và theo dõi sau khi đặt ống đóng vai trò quyết định đến sự thành công của quá trình điều trị và ngăn ngừa biến chứng. Người bệnh sẽ được theo dõi sát sao tại bệnh viện.

Nhân viên y tế sẽ thường xuyên kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn, tình trạng hô hấp và hoạt động của hệ thống dẫn lưu. Bình dẫn lưu phải luôn được giữ ở vị trí thấp hơn ngực của người bệnh để tránh dịch chảy ngược vào khoang màng phổi. Số lượng và màu sắc dịch (nếu có) cũng được ghi nhận cẩn thận.

Về phía người bệnh, việc tích cực hợp tác là rất quan trọng. Người bệnh được khuyến khích tập hít thở sâu, ho có kiểm soát và vận động nhẹ nhàng theo hướng dẫn để giúp phổi nở ra hoàn toàn và ngăn ngừa các biến chứng như xẹp phổi hay viêm phổi.

Bác sĩ cân nhắc rút ống khi tình trạng lâm sàng ổn định, phổi nở phù hợp và không còn bằng chứng rò khí đáng kể theo tiêu chí chuyên môn áp dụng. Quyết định rút ống còn phụ thuộc vào nguyên nhân tràn khí, diễn biến điều trị và nguy cơ tái phát. Thủ thuật rút ống được thực hiện bởi nhân viên y tế, với hướng dẫn hô hấp và biện pháp giảm đau phù hợp. Người bệnh không tự rút, đẩy sâu, xoay, kẹp hoặc bơm rửa ống dẫn lưu. Nếu ống tuột, hệ thống bị ngắt kết nối, xuất hiện rò khí bất thường hoặc người bệnh khó thở tăng lên, cần báo ngay cho nhân viên y tế; không tự cố gắng đưa ống trở lại vị trí.

Tập hít thở sâu giúp phổi phục hồi nhanh hơn sau thủ thuật
Tập hít thở sâu giúp phổi phục hồi nhanh hơn sau thủ thuật

Tóm lại, dẫn lưu tràn khí màng phổi là một can thiệp y khoa cần thiết và hiệu quả để điều trị các trường hợp tràn khí màng phổi từ trung bình đến nặng. Mặc dù có những rủi ro nhất định, nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, kỹ thuật chính xác và chế độ chăm sóc, theo dõi chặt chẽ, thủ thuật này giúp người bệnh nhanh chóng vượt qua giai đoạn nguy hiểm và phục hồi sức khỏe.

Miễn trừ trách nhiệm

Thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế ý kiến tham vấn y khoa. Trước khi đưa ra quyết định liên quan đến sức khỏe, bạn nên được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.
Liên hệ hotline 1800 6928 để được Bác sĩ Long Châu hỗ trợ nếu cần được tư vấn.

NỘI DUNG LIÊN QUAN