Đã tiêm vắc xin mô cầu BC rồi có cần tiêm vắc xin mô cầu AC không?

Não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm, có khả năng diễn tiến rất nhanh và gây nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được phòng ngừa kịp thời. Chính vì vậy, không ít người đã chủ động tiêm vắc xin từ sớm để giảm nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên, do vi khuẩn não mô cầu tồn tại ở nhiều nhóm huyết thanh khác nhau, nhiều người vẫn băn khoăn liệu sau khi tiêm vắc xin mô cầu BC có cần tiêm bổ sung vắc xin mô cầu AC để tăng phạm vi bảo vệ hay không.

Đã tiêm vắc xin mô cầu BC rồi có cần tiêm vắc xin mô cầu AC?

Vi khuẩn não mô cầu có nhiều tuýp huyết thanh khác nhau, trong đó A, B, C, Y và W-135 là 5 nhóm thường gặp và có nguy cơ gây bệnh cao nhất. Nếu đã tiêm vắc xin mô cầu B hoặc BC, người tiêm mới chỉ được bảo vệ trước nhóm B và/hoặc C, trong khi cơ thể vẫn chưa có miễn dịch đối với các nhóm A, Y và W-135 - những tuýp vẫn có thể gây ra các bệnh lý nguy hiểm như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc sốc nhiễm trùng.

Chính vì vậy, dù đã tiêm vắc xin mô cầu B hoặc BC, phụ huynh vẫn có thể cân nhắc tiêm bổ sung vắc xin não mô cầu ACYW-135 cho trẻ để mở rộng phạm vi bảo vệ, giúp tăng hiệu quả phòng bệnh toàn diện trước các nhóm huyết thanh não mô cầu nguy hiểm đang lưu hành.

Vắc xin mô cầu AC/ACYW giúp bổ sung gì?

Khi tiêm bổ sung vắc xin não mô cầu AC hoặc MenACWY, người tiêm sẽ được mở rộng khả năng bảo vệ trước những nhóm huyết thanh não mô cầu mà vắc xin BC chưa bao phủ đầy đủ. Trong đó, vắc xin AC giúp bổ sung miễn dịch với nhóm A, còn vắc xin MenACWY ngoài nhóm A còn tăng thêm phạm vi phòng ngừa đối với hai nhóm huyết thanh nguy hiểm khác là W và Y.

Đây đều là các nhóm vi khuẩn có thể gây nên những bệnh lý xâm lấn nghiêm trọng như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hay sốc nhiễm trùng. Vì vậy, việc tiêm thêm các vắc xin này giúp nâng cao độ bao phủ miễn dịch và tăng hiệu quả phòng bệnh trước nhiều chủng não mô cầu đang lưu hành.

Nên tiêm loại nào sau khi đã tiêm mô cầu BC?

Hiện nay, các vắc xin MenACWY được sử dụng phổ biến gồm Nimenrix, Menactra và MenQuadfi, đều có khả năng phòng ngừa 4 nhóm huyết thanh A, C, Y và W-135.

• Nimenrix: Vắc xin cộng hợp do Bỉ sản xuất, có khả năng phòng ngừa 4 nhóm huyết thanh não mô cầu A, C, Y và W-135, được chỉ định cho nhiều nhóm tuổi, kể cả trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên.
• Menactra: Vắc xin do Mỹ sản xuất, cũng bảo vệ 4 nhóm huyết thanh A, C, Y và W-135, thường được sử dụng cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi.
• MenQuadfi: Đây là thế hệ vắc xin MenACWY mới hơn, giúp mở rộng độ bao phủ miễn dịch đối với 4 nhóm huyết thanh A, C, Y và W-135, đồng thời phù hợp từ 6 tuần tuổi trở lên.

Những vắc xin này không chỉ bổ sung miễn dịch với nhóm A mà còn tăng khả năng bảo vệ trước hai nhóm huyết thanh nguy hiểm khác là Y và W-135, từ đó giúp nâng cao hiệu quả phòng ngừa bệnh não mô cầu xâm lấn.

Những ai đặc biệt nên tiêm bổ sung?

Việc tiêm thêm vắc xin mô cầu AC hoặc ACYW sau khi đã tiêm mô cầu BC đặc biệt cần thiết với các nhóm đối tượng sau:

• Trẻ nhỏ: Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng cao hơn.
• Trẻ đi học, đi nhà trẻ: Thường xuyên tiếp xúc trong môi trường đông người, dễ lây nhiễm qua đường hô hấp.
• Người sống trong môi trường đông đúc: Như ký túc xá, doanh trại, khu công nghiệp, nơi nguy cơ lây lan vi khuẩn cao.
• Người đi du lịch, du học, nhập cư: Đặc biệt khi đến các quốc gia hoặc khu vực có tỷ lệ lưu hành não mô cầu cao.
• Người có nguy cơ phơi nhiễm cao: Bao gồm người có bệnh nền, suy giảm miễn dịch hoặc thường xuyên tiếp xúc với nguồn bệnh.

Lưu ý khi tiêm phối hợp

Để việc tiêm phối hợp đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất, cần lưu ý:

• Không nên nghĩ rằng tiêm mô cầu BC là đã phòng đủ tất cả các nhóm não mô cầu, vì vắc xin này chỉ bảo vệ nhóm B và C.
• Cần đánh giá lại tiền sử tiêm chủng để xác định loại vắc xin đã tiêm, số mũi đã hoàn thành và thời điểm tiêm trước đó
• Nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia tiêm chủng để được xây dựng lịch tiêm phù hợp theo độ tuổi và nguy cơ phơi nhiễm.
• Lựa chọn đúng loại vắc xin bổ sung, ưu tiên nhóm MenACWY như Nimenrix, Menactra hoặc MenQuadfi để mở rộng phạm vi bảo vệ.
• Tuân thủ lịch tiêm và theo dõi sau tiêm đầy đủ nhằm đảm bảo an toàn cũng như tối ưu hiệu quả miễn dịch.

Như vậy, với thắc mắc đã tiêm vắc xin mô cầu BC rồi có cần tiêm vắc xin mô cầu AC, câu trả lời là vẫn nên cân nhắc tiêm bổ sung để mở rộng phạm vi bảo vệ trước nhiều nhóm huyết thanh não mô cầu nguy hiểm hơn. Bởi mỗi loại vắc xin chỉ phòng ngừa một số nhóm nhất định và khả năng bảo vệ chéo giữa các nhóm là rất hạn chế, nên việc tiêm phối hợp đúng lịch sẽ giúp nâng cao hiệu quả phòng bệnh và tăng độ bao phủ miễn dịch lâu dài.

Hiện nay, Tiêm chủng Long Châu đang cung cấp đầy đủ các loại vắc xin phòng não mô cầu phổ biến như vắc xin mô cầu BC, vắc xin mô cầu AC cùng nhóm vắc xin MenACWY gồm Nimenrix, Menactra và MenQuadfi. Khách hàng khi đến tiêm sẽ được bác sĩ hoặc nhân viên y tế tư vấn lịch tiêm phù hợp theo độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và nhu cầu mở rộng miễn dịch, giúp lựa chọn đúng loại vắc xin để tăng hiệu quả phòng ngừa bệnh não mô cầu.