Cúm giữa mùa hè: Vì sao trời nắng nóng vẫn dễ mắc bệnh?

Nhiều người cho rằng cúm chỉ xuất hiện vào mùa đông hoặc khi thời tiết lạnh. Tuy nhiên, thực tế virus cúm vẫn có thể lưu hành và gây bệnh vào mùa hè, đặc biệt ở những khu vực có khí hậu nhiệt đới hoặc trong môi trường điều hòa kín. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa ngoài trời và trong phòng lạnh, thói quen tụ tập đông người khi đi du lịch, cùng sức đề kháng suy giảm do nắng nóng là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc cúm giữa mùa hè.

Vì sao mùa hè vẫn dễ mắc cúm?

Mặc dù thời tiết nắng nóng, virus cúm vẫn có thể lây lan và gây bệnh do nhiều yếu tố khác nhau:

• Virus cúm lưu hành quanh năm: Khác với các nước ôn đới chỉ ghi nhận mùa cúm rõ rệt vào mùa đông, tại Việt Nam và nhiều quốc gia nhiệt đới, virus cúm có thể xuất hiện quanh năm với các đợt gia tăng theo mùa hoặc theo khu vực.
• Thường xuyên ở trong môi trường kín: Vào mùa hè, nhiều người dành phần lớn thời gian trong văn phòng, trung tâm thương mại, phòng điều hòa hoặc các phương tiện giao thông kín. Những không gian này tạo điều kiện thuận lợi để virus lây truyền qua giọt bắn hoặc khí dung khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.
• Chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài trời: Việc liên tục di chuyển giữa môi trường nắng nóng và phòng điều hòa lạnh có thể khiến niêm mạc đường hô hấp bị khô, ảnh hưởng đến cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể và làm tăng nguy cơ nhiễm virus.
• Đi lại, du lịch và tụ tập đông người: Mùa hè là thời điểm nhu cầu du lịch, vui chơi và tham gia các hoạt động tập trung đông người tăng cao. Việc tiếp xúc gần với người mang virus tại sân bay, nhà ga, khu du lịch hoặc nơi công cộng cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm cúm.

Triệu chứng cúm mùa hè có khác cúm mùa đông không?

Triệu chứng cúm không khác biệt theo mùa mà chủ yếu phụ thuộc vào chủng virus và thể trạng của người bệnh. Các triệu chứng thường khởi phát đột ngột, bao gồm:

• Sốt, ớn lạnh;
• Ho, đau họng;
• Nghẹt mũi hoặc chảy mũi;
• Đau đầu, đau nhức cơ;
• Mệt mỏi, uể oải;
• Một số trường hợp, đặc biệt ở trẻ em, có thể kèm buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.

Các triệu chứng thường kéo dài 3 - 7 ngày, nhưng cảm giác mệt mỏi có thể tiếp diễn thêm vài ngày sau khi các triệu chứng khác đã thuyên giảm.

Ai có nguy cơ bị biến chứng khi mắc cúm?

Hầu hết người khỏe mạnh có thể hồi phục sau cúm, nhưng một số nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng, bao gồm:

• Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi;
• Người từ 65 tuổi trở lên;
• Phụ nữ mang thai;
• Người mắc bệnh mạn tính như tim mạch, hen phế quản, COPD hoặc đái tháo đường;
• Người suy giảm miễn dịch;
• Người béo phì.

Ở những đối tượng này, cúm có thể dẫn đến các biến chứng như viêm phổi, viêm tai giữa, làm nặng thêm bệnh nền hoặc suy hô hấp, vì vậy cần được theo dõi và điều trị kịp thời.

Cách điều trị khi bị cúm

Phần lớn trường hợp cúm có thể được chăm sóc tại nhà với các biện pháp hỗ trợ như:

• Nghỉ ngơi đầy đủ và uống nhiều nước.
• Ăn thực phẩm mềm, dễ tiêu, đảm bảo dinh dưỡng.
• Dùng thuốc hạ sốt, giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

Kháng sinh không có tác dụng đối với virus cúm và chỉ được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ trong trường hợp bội nhiễm vi khuẩn. Với người có nguy cơ cao hoặc mắc cúm nặng, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc kháng virus nếu được điều trị sớm sau khi khởi phát triệu chứng.

Làm thế nào để phòng ngừa cúm giữa mùa hè?

Để giảm nguy cơ mắc cúm trong mùa hè, bạn nên:

• Tiêm vắc xin cúm hằng năm theo khuyến cáo để giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
• Che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi và tránh chạm tay lên mắt, mũi, miệng.
• Hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng cúm hoặc đang mắc bệnh.
• Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc môi trường có nguy cơ lây nhiễm.
• Duy trì lối sống lành mạnh với chế độ ăn cân đối, ngủ đủ giấc, tập luyện đều đặn và uống đủ nước để tăng cường sức đề kháng.

Trời nắng nóng không đồng nghĩa với việc nguy cơ mắc cúm giảm. Tại Việt Nam, virus cúm có thể lưu hành quanh năm và gây các đợt bùng phát vào bất kỳ thời điểm nào. Chủ động tiêm vắc xin cúm hằng năm, giữ vệ sinh cá nhân và duy trì lối sống lành mạnh là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ bản thân và gia đình trước bệnh cúm, kể cả trong mùa hè.