Chảy dịch tai: Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý

Chảy dịch tai là tình trạng khá phổ biến nhưng lại dễ bị nhiều người xem nhẹ. Không ít trường hợp chỉ nghĩ đây là dấu hiệu viêm nhẹ, tự mua thuốc nhỏ tai, hoặc chờ vài ngày tự khỏi. Trong bài viết này, cùng Tiêm chủng Long Châu đi sâu vào tìm hiểu chảy dịch tai là gì, vì sao xảy ra bạn nhé! 

Chảy dịch tai là bệnh gì?

Chảy dịch tai là hiện tượng bên trong tai tiết ra chất lỏng và chảy ra ngoài ống tai. Chất lỏng này có thể trong suốt, màu trắng đục, vàng nhạt hoặc thậm chí có máu tùy vào nguyên nhân gây bệnh. Bình thường, tai có khả năng tự tiết một lượng nhỏ ráy tai để bảo vệ và đẩy bụi bẩn ra ngoài. Thế nhưng nếu lượng dịch chảy ra nhiều, ướt tai kéo dài hoặc kèm mùi hôi, đó thường là dấu hiệu bất thường.

Biểu hiện chảy dịch tai là có:

• Dịch trong suốt: Thường liên quan đến viêm tai nhẹ hoặc xước ống tai.
• Dịch vàng/đục: Gợi ý tình trạng nhiễm trùng, viêm tai giữa có mủ.
• Dịch lẫn máu: Có thể do chấn thương, thủng màng nhĩ, viêm nặng hoặc sau khi ngoáy tai quá mạnh.
• Dịch có mùi hôi: Dấu hiệu vi khuẩn sinh mủ, cần điều trị sớm.

Tình trạng chảy dịch tai nếu kéo dài quá 24 - 48 giờ hoặc kèm theo sốt, đau nhói trong tai, nghe kém, chóng mặt… thì bạn cần đi khám ngay để tránh biến chứng nguy hiểm như mất thính lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.

Nguyên nhân thường gặp gây chảy dịch tai

Tình trạng chảy dịch tai xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Có nguyên nhân rất đơn giản, nhưng cũng có trường hợp liên quan đến bệnh lý phức tạp, đòi hỏi điều trị sớm và đúng cách. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

Viêm tai giữa - nguyên nhân hàng đầu

Viêm tai giữa là bệnh lý tai mũi họng rất hay gặp ở cả trẻ nhỏ và người lớn. Khi vi khuẩn hoặc virus xâm nhập vào tai giữa, dịch viêm sẽ tích tụ. Nếu áp lực tăng cao, dịch có thể thoát ra ngoài qua ống tai, tạo thành tình trạng chảy dịch tai.

Một số dấu hiệu đi kèm:

• Đau tai dữ dội;
• Sốt;
• Ù tai;
• Cảm giác đầy tai;
• Giảm thính lực tạm thời.

Nếu chảy dịch tai do viêm tai giữa, dịch thường có màu trắng đục hoặc vàng và đôi khi có mùi.

Thủng màng nhĩ

Màng nhĩ có nhiệm vụ dẫn truyền âm thanh. Khi bị thủng (do chấn thương, áp lực, tiếng nổ lớn, viêm nặng…), dịch bên trong tai giữa có thể thoát ra ngoài.

Người bị thủng màng nhĩ thường có:

• Chảy dịch tai đột ngột;
• Lẫn máu hoặc mủ;
• Đau nhói trong tai;
• Nghe kém.

Thủng màng nhĩ cần được thăm khám chuyên khoa vì nếu để lâu có thể gây nhiễm trùng lan rộng.

Ngoáy tai quá mạnh hoặc dị vật trong tai

Thói quen ngoáy tai bằng tăm bông, kẹp tóc, que sắt… rất dễ gây trầy xước ống tai hoặc đẩy ráy sâu hơn, dẫn đến viêm và chảy dịch. Trẻ nhỏ còn dễ làm rơi dị vật vào tai như hạt nhựa, mẩu giấy… khiến tai tiết dịch bất thường.

Viêm ống tai ngoài

Bệnh thường gặp ở người hay đi bơi (nên còn gọi là “tai của người bơi”). Nước bẩn vào tai tạo môi trường ẩm ướt cho vi khuẩn phát triển. Khi bị viêm, tai thường:

• Đau khi chạm vào;
• Ngứa;
• Chảy dịch tai trong hoặc vàng;
• Có mùi.

Một số nguyên nhân hiếm gặp hơn

• U nang, polyp hoặc khối u trong ống tai;
• Nhiễm trùng nấm;
• Biến chứng sau viêm xoang hoặc cảm cúm dài ngày;
• Rò dịch não tủy (rất hiếm, dịch trong như nước, chảy liên tục).

Dù nguyên nhân là gì, việc xuất hiện tình trạng chảy dịch tai đều là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Cách xử lý và điều trị chảy dịch tai an toàn

Điều trị chảy dịch tai cần dựa vào nguyên nhân. Bạn tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ tai khi chưa biết rõ nguyên nhân, đặc biệt là nghi ngờ thủng màng nhĩ. Dưới đây là hướng dẫn an toàn và hiệu quả:

Xử lý tạm thời tại nhà trước khi đi khám

Nếu tai bắt đầu chảy dịch, bạn có thể:

• Dùng khăn sạch thấm nhẹ ở vùng ngoài tai, không đưa sâu vào trong;
• Giữ tai khô ráo, tránh nước vào tai khi tắm;
• Không ngoáy tai, không dùng tăm bông;
• Nghiêng đầu cho dịch chảy ra nếu cảm thấy đầy, tức tai;
• Chườm ấm bên ngoài tai nếu bị đau (tránh chườm nóng quá mức).

Những bước này chỉ có tác dụng hỗ trợ, không thay thế cho điều trị y khoa.

Điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể kê:

• Thuốc kháng sinh (uống hoặc nhỏ) nếu có nhiễm khuẩn;
• Thuốc kháng viêm, giảm đau như ibuprofen, paracetamol;
• Thuốc nhỏ tai sát khuẩn nếu viêm ống tai ngoài (khi màng nhĩ còn nguyên vẹn);
• Thuốc chống nấm nếu viêm do nấm.

Tuyệt đối không tự nhỏ thuốc có chứa corticoid hoặc kháng sinh mạnh khi chưa được chỉ định.

Điều trị thủng màng nhĩ

Nếu chảy dịch tai do thủng màng nhĩ, tùy mức độ tổn thương, bác sĩ có thể:

• Theo dõi 2 - 4 tuần (màng nhĩ nhỏ có thể tự lành);
• Dùng thuốc để tiêu viêm, sát khuẩn;
• Làm thủ thuật vá màng nhĩ (nếu vết thủng lớn).

Điều trị viêm tai giữa

Viêm tai giữa được điều trị bằng:

• Kháng sinh;
• Giảm đau;
• Hút dịch tai;
• Chích rạch màng nhĩ để dẫn lưu dịch (nếu ứ dịch nhiều, đau dữ dội).

Điều trị đúng chuẩn giúp hạn chế tái phát và tránh biến chứng thủng màng nhĩ.

Điều trị viêm ống tai ngoài (tai người bơi)

Ngoài thuốc, bác sĩ có thể làm sạch ống tai, hướng dẫn bạn tránh nước và giữ tai khô trong suốt quá trình điều trị.

Khi nào cần phẫu thuật?

Rất hiếm khi chảy dịch tai cần phẫu thuật, chỉ áp dụng cho:

• U nang, polyp trong tai;
• Viêm tai mạn tính tái đi tái lại;
• Tổn thương sâu cấu trúc tai.

Chảy dịch tai có nguy hiểm không là thắc mắc của nhiều người. Chảy dịch tai không phải lúc nào cũng nguy hiểm nhưng lại là dấu hiệu cho thấy tai đang gặp vấn đề và cần được kiểm tra. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng đi kèm và biết cách xử lý đúng giúp bạn tránh được nhiều biến chứng về sau. Nếu bạn hoặc người thân đang bị chảy dịch tai kéo dài, đau tai, nghe kém hoặc sốt, hãy đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.