Cách bổ sung sắt cho bé hiệu quả và những điều cần lưu ý

Tình trạng thiếu máu do thiếu sắt là một vấn đề sức khỏe cộng đồng phổ biến ở trẻ em, thường bị bỏ qua do các triệu chứng ban đầu không rõ ràng. Trẻ có thể chậm lớn, biếng ăn hoặc dễ ốm vặt, tất cả đều là dấu hiệu cảnh báo về sự thiếu hụt khoáng chất quan trọng này. Hãy cùng Tiêm chủng Long Châu khám phá cách bổ sung sắt cho bé hiệu quả và những điều cần lưu ý trong bài viết sau đây.

Cách bổ sung sắt cho bé hiệu quả, an toàn

Sắt là một khoáng chất thiết yếu đóng vai trò nền tảng trong mọi giai đoạn phát triển thể chất và trí não của trẻ nhỏ. Dưới đây là những hướng dẫn giúp ba mẹ cung cấp đủ lượng sắt cho con một cách khoa học và an toàn:

Sữa công thức

Hầu hết các dòng sữa công thức tiêu chuẩn hiện nay đều đã được nhà sản xuất tăng cường thêm sắt. Với hàm lượng tiêu chuẩn khoảng 12mg/L, sữa công thức có thể đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ trong suốt năm đầu đời cho đến khi bé làm quen với thức ăn thô.

Thực phẩm có nguồn sắt từ động vật

Từ 6 tháng tuổi, khi hệ tiêu hóa của trẻ đã sẵn sàng tiếp nhận thức ăn ngoài, ba mẹ cần nhận biết rõ các dạng sắt tồn tại trong tự nhiên để có kế hoạch kết hợp thực phẩm thông minh.

Sắt có nguồn gốc động vật là nhóm cung cấp loại sắt heme, giúp cơ thể trẻ sơ sinh hấp thụ nhanh chóng và dễ dàng. Loại sắt này có trong:

• Thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn, thịt cừu hoặc thịt nai.
• Các loại hải sản và cá béo.
• Trứng và các loại thịt gia cầm lành tính như thịt gà.

Thực phẩm có nguồn sắt từ thực vật

Nhóm này chứa sắt không heme, đòi hỏi cơ thể phải mất nhiều khó khăn hơn để hấp thu. Để giải quyết nhược điểm này, cha mẹ có thể cho bé ăn kèm với các thực phẩm chứa hàm lượng vitamin C cao. Sự kết hợp này sẽ tạo ra môi trường lý tưởng giúp cơ thể trẻ hấp thu lượng sắt từ thức ăn. Một số loại rau củ quả chứa sắt không heme bao gồm:

• Trái cây họ cam quýt, các loại quả mọng và đu đủ chín.
• Rau xanh như súp lơ xanh và bắp cải.
• Khoai lang.
• Cà chua tươi.

Khi nào nên tiến hành bổ sung sắt cho bé?

Việc bổ sung sắt cần phải dựa trên độ tuổi, chế độ dinh dưỡng hiện tại và những biểu hiện thực tế từ cơ thể bé.

Các mốc bổ sung sắt 

Nhu cầu về sắt của mỗi em bé là khác nhau, phụ thuộc rất lớn vào việc bé sinh non hay đủ tháng và đang dùng loại sữa nào:

• Trẻ sinh đủ tháng và bú mẹ hoàn toàn: Lượng sắt dự trữ từ lúc nằm trong bụng mẹ sẽ cạn dần, do đó bé cần được uống bổ sung sắt bắt đầu từ mốc 4 tháng tuổi. Việc này nên được duy trì liên tục cho đến khi bé bước vào giai đoạn ăn dặm và ăn được đa dạng các thực phẩm giàu sắt. Nếu bé đang dùng sữa công thức đã được tăng cường sẵn thành phần sắt, ba mẹ có thể không cần cho con uống thêm thuốc bổ sung ở ngoài.
• Trẻ sinh thiếu tháng: Do không có đủ thời gian tích lũy sắt trong thai kỳ, các bé sinh non cần được can thiệp sớm ngay khi bé tròn 2 tuần tuổi và kéo dài cho đến lúc bé tròn 1 tuổi.
• Trẻ trong giai đoạn từ 1 đến 3 tuổi: Cơ thể trẻ lúc này cần một lượng sắt cố định là 7 mg mỗi ngày để duy trì đà phát triển. Trẻ có thể bổ sung sắt mỗi ngày thông qua các bữa ăn hoặc thực phẩm hỗ trợ để đảm bảo sự phát triển toàn diện.

Tình trạng thiếu hụt sắt ở trẻ

Bên cạnh các mốc thời gian cố định, ba mẹ cần quan sát con thật kỹ. Nếu bé xuất hiện các nhóm triệu chứng dưới đây, đó là lúc cơ thể đang phát tín hiệu cảnh báo thiếu sắt:

• Làn da xanh xao, nhợt nhạt thiếu sức sống.
• Mí mắt dưới nhạt màu.
• Móng tay trở nên dễ gãy hoặc có hiện tượng lõm xuống hình cái thìa.
• Uể oải, yếu ớt và cạn kiệt năng lượng để vui chơi.
• Trở nên nhạy cảm, dễ cáu gắt và khó chịu với mọi thứ xung quanh.
• Bé chán ăn, lười bú và gặp khó khăn khi nuốt.
• Bé thèm ăn những thứ kỳ lạ không phải thực phẩm như thích nhai đá lạnh, ăn đất cát hoặc các loại tinh bột sống.
• Bé thường xuyên bị khó thở, nhịp tim đập nhanh hồi hộp, hay bị chóng mặt, nhức đầu và lòng bàn tay bàn chân luôn có cảm giác lạnh buốt.
• Bề mặt lưỡi của bé có thể bị sưng đau và mất đi các nhú vị giác trở nên nhẵn bóng.
• Hệ miễn dịch suy yếu khiến bé dễ mắc các bệnh nhiễm trùng tái đi tái lại nhiều lần và có biểu hiện chậm phát triển hơn so với các bạn đồng trang lứa.

Cần lưu ý điều gì khi bổ sung sắt cho bé?

Để quá trình bổ sung sắt diễn ra an toàn và đạt hiệu quả cao, cha mẹ cần lưu ý những điểm dưới đây:

• Luôn đưa trẻ đi khám và nhận sự tư vấn trực tiếp từ bác sĩ nhi khoa trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm bổ sung nào để đảm bảo liều lượng nạp vào cơ thể hoàn toàn phù hợp với độ tuổi cũng như thể trạng riêng của từng bé.
• Việc tự ý cho bé uống quá nhiều sắt trong thời gian dài sẽ dẫn đến tình trạng ngộ độc vô cùng nguy hiểm với các dấu hiệu nhận biết sớm như táo bón, đau bụng dữ dội, nôn mửa, tiêu chảy, thậm chí tổn thương nội tạng, đe dọa tính mạng.
• Thời điểm thích hợp để uống sắt là vào buổi sáng sớm ngay trước bữa ăn vì lúc này lượng canxi trong cơ thể đang ở mức thấp nhất, giúp hạn chế sự cạnh tranh hấp thu, đồng thời tạo điều kiện cho vi chất di chuyển nhanh chóng qua dạ dày xuống ruột non mà không bị lượng thức ăn trong ngày cản trở.

Trên đây là cách bổ sung sắt cho bé hiệu quả, an toàn. Bằng phương pháp kết hợp chế độ ăn giàu sắt và tuân thủ các nguyên tắc hấp thu sắt tốt, cha mẹ đã tạo điều kiện tốt cho sự phát triển của con mình. Hãy luôn theo dõi sức khỏe của bé và tham vấn chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ nhi khoa để có kế hoạch bổ sung sắt cá nhân hóa và an toàn nhất cho bé.