Các dấu hiệu viêm loét dạ dày thường gặp và cách phòng ngừa hiệu quả

Viêm loét dạ dày là bệnh lý tiêu hóa phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp hơn ở người có chế độ ăn uống thất thường, thường xuyên căng thẳng hoặc nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP). Trong giai đoạn đầu, bệnh có thể chỉ gây những biểu hiện nhẹ nên dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, nếu không điều trị đúng cách, các tổn thương ở niêm mạc dạ dày sẽ lan rộng và dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng. Vậy dấu hiệu viêm loét dạ dày là gì?

Các dấu hiệu viêm loét dạ dày thường gặp nhất

Các biểu hiện của viêm loét dạ dày có thể khác nhau ở từng người, tùy thuộc vào vị trí, kích thước vết loét và mức độ tổn thương niêm mạc.

Đau vùng thượng vị

Đây là dấu hiệu điển hình và phổ biến nhất của bệnh. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ, nóng rát hoặc cồn cào ở vùng bụng trên, ngay dưới xương ức. Cơn đau có xu hướng:

• Xuất hiện khi đói hoặc về đêm.
• Tăng lên sau khi ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc uống rượu bia.
• Có thể giảm tạm thời sau khi ăn hoặc dùng thuốc trung hòa acid.

Nếu cơn đau tái phát nhiều lần trong nhiều tuần, người bệnh nên nghĩ đến khả năng mắc viêm loét dạ dày.

Đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu

Sau khi tổn thương niêm mạc xuất hiện, hoạt động tiêu hóa của dạ dày bị ảnh hưởng khiến thức ăn lưu lại lâu hơn bình thường. Điều này dẫn đến cảm giác:

• Bụng đầy chướng sau ăn;
• Khó tiêu kéo dài;
• Căng tức vùng bụng trên;
• Ăn không ngon miệng.

Nhiều người nhầm lẫn triệu chứng này với rối loạn tiêu hóa thông thường nên bỏ qua việc thăm khám.

Ợ hơi, ợ chua hoặc trào ngược axit

Bên cạnh đau bụng, dấu hiệu của viêm loét dạ dày còn bao gồm tình trạng tăng tiết acid khiến người bệnh thường xuyên bị ợ hơi, ợ chua hoặc trào ngược. Các triệu chứng thường gặp gồm:

• Ợ nóng sau ăn;
• Vị chua hoặc đắng trong miệng;
• Cảm giác nóng rát sau xương ức;
• Khó chịu khi nằm ngay sau bữa ăn.

Triệu chứng kéo dài có thể ảnh hưởng đến thực quản nếu không được kiểm soát.

Buồn nôn hoặc nôn

Đây là một trong những biểu hiện khá thường gặp khi bệnh tiến triển nặng hơn. Người bệnh có thể buồn nôn vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn do niêm mạc dạ dày bị kích thích. Một số trường hợp xuất hiện nôn nhiều, đặc biệt khi ổ loét lớn hoặc gây hẹp môn vị.

Nếu nôn ra máu hoặc chất nôn có màu nâu như bã cà phê, cần đến bệnh viện ngay vì đây là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.

Ăn nhanh no, chán ăn và sụt cân

Viêm loét làm giảm khả năng co bóp và tiêu hóa của dạ dày, khiến người bệnh dễ có cảm giác no dù chỉ ăn một lượng nhỏ thức ăn. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến thiếu dinh dưỡng và sụt cân ngoài ý muốn. Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Ăn ít nhưng vẫn no;
• Chán ăn;
• Mệt mỏi;
• Giảm cân không rõ nguyên nhân.

Mệt mỏi, cơ thể suy nhược

Tình trạng đau kéo dài, ăn uống kém và hấp thu dinh dưỡng giảm khiến người bệnh thường xuyên mệt mỏi. Ngoài ra, nếu ổ loét chảy máu âm thầm trong thời gian dài, người bệnh có thể bị thiếu máu với các biểu hiện:

• Hoa mắt;
• Chóng mặt;
• Da xanh xao;
• Giảm khả năng tập trung.

Đây là triệu chứng không đặc hiệu nhưng thường xuất hiện ở người mắc viêm loét dạ dày kéo dài.

Đi ngoài phân đen

Đây là một trong những dấu hiệu nguy hiểm cần được cấp cứu. Khi ổ loét chảy máu, máu sẽ được tiêu hóa trong đường ruột và khiến phân có màu đen như bã cà phê, mùi rất hôi. Người bệnh cần hiểu rằng đây là dấu hiệu cảnh báo xuất huyết tiêu hóa.

Các biểu hiện đi kèm có thể bao gồm:

• Phân màu đen;
• Chóng mặt;
• Tim đập nhanh;
• Da nhợt nhạt;
• Huyết áp tụt.

Nếu xuất hiện những triệu chứng này, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Nôn ra máu

Nôn ra máu là biến chứng nặng của viêm loét dạ dày. Máu có thể:

• Có màu đỏ tươi nếu chảy nhiều;
• Màu nâu sẫm như bã cà phê nếu đã tiếp xúc với acid dạ dày.

Đây là tình trạng cấp cứu nội khoa, không nên tự điều trị tại nhà.

Đau bụng dữ dội, đột ngột

Nếu người bệnh đột ngột đau bụng dữ dội như dao đâm, bụng cứng, không dám cử động thì cần nghĩ đến nguy cơ thủng dạ dày. Đây là biến chứng nguy hiểm, có thể gây viêm phúc mạc và đe dọa tính mạng nếu không được phẫu thuật kịp thời.

Nguyên nhân làm tăng nguy cơ viêm loét dạ dày

Không phải tất cả trường hợp viêm loét dạ dày đều do chế độ ăn uống. Phần lớn bệnh liên quan đến nhiều yếu tố kết hợp.

Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP);
• Lạm dụng thuốc giảm đau NSAIDs như aspirin, ibuprofen, naproxen;
• Thường xuyên uống rượu bia;
• Hút thuốc lá;
• Ăn uống không điều độ;
• Căng thẳng kéo dài;
• Thức khuya, sinh hoạt thiếu khoa học.

Việc loại bỏ các yếu tố nguy cơ sẽ góp phần giảm khả năng tái phát bệnh sau điều trị.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Sau khi nhận biết các dấu hiệu của viêm loét dạ dày, người bệnh không nên tự ý mua thuốc điều trị kéo dài vì có thể che lấp triệu chứng hoặc khiến bệnh nặng hơn. Bạn nên đến cơ sở y tế nếu có các biểu hiện sau:

• Đau vùng thượng vị kéo dài trên 1 - 2 tuần;
• Đau nhiều về đêm hoặc khi đói;
• Sụt cân không rõ nguyên nhân;
• Nôn nhiều;
• Đi ngoài phân đen;
• Nôn ra máu;
• Đau bụng dữ dội đột ngột.

Bác sĩ có thể chỉ định nội soi dạ dày, xét nghiệm tìm vi khuẩn HP và đánh giá mức độ tổn thương để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Cách phòng ngừa viêm loét dạ dày hiệu quả

Viêm loét dạ dày hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu duy trì lối sống lành mạnh. Trước khi áp dụng các biện pháp dưới đây, cần lưu ý rằng việc thay đổi thói quen sinh hoạt sẽ mang lại hiệu quả lâu dài hơn việc chỉ sử dụng thuốc. Một số biện pháp nên thực hiện gồm:

• Ăn đúng giờ, không bỏ bữa;
• Hạn chế thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ;
• Không hút thuốc lá;
• Hạn chế rượu bia và cà phê;
• Kiểm soát căng thẳng;
• Ngủ đủ giấc;
• Không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài;
• Rửa tay thường xuyên và ăn chín uống sôi để giảm nguy cơ nhiễm vi khuẩn HP;
• Khám sức khỏe định kỳ nếu có tiền sử bệnh dạ dày.

Dấu hiệu viêm loét dạ dày không chỉ dừng lại ở những cơn đau vùng thượng vị mà còn bao gồm đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn, ợ chua, sụt cân và các triệu chứng nguy hiểm như nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen. Việc nhận biết sớm các biểu hiện này giúp người bệnh được chẩn đoán và điều trị kịp thời, từ đó hạn chế nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, thủng hoặc ung thư dạ dày. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc có xu hướng nặng lên, hãy chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng cách.