Bộ Y tế bổ sung viêm não Nhật Bản vào nhóm B

Danh mục bệnh truyền nhiễm mới của Bộ Y tế chính thức được áp dụng, thay thế các quy định trước đây. Theo đó, các bệnh truyền nhiễm tiếp tục được phân loại thành 3 nhóm A, B và C dựa trên mức độ nguy hiểm, khả năng lây lan và tác động đối với sức khỏe cộng đồng.

Bộ Y tế bổ sung viêm não Nhật Bản vào nhóm B trong danh mục bệnh truyền nhiễm mới

Từ ngày 1.7, Bộ Y tế chính thức áp dụng danh mục bệnh truyền nhiễm mới theo Quyết định số 1965/QĐ-BYT do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương ký ban hành. Quyết định này thay thế các quy định trước đây, đồng thời cập nhật, điều chỉnh danh sách bệnh truyền nhiễm nhằm phù hợp với tình hình dịch tễ và yêu cầu trong công tác giám sát, phòng chống dịch.

Một trong những điểm đáng chú ý trong danh mục mới là việc Bộ Y tế bổ sung viêm não Nhật Bản vào nhóm B - nhóm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có khả năng lây lan nhanh và có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.

Theo quyết định mới, các bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam được phân loại thành 3 nhóm gồm nhóm A, nhóm B và nhóm C dựa trên mức độ nguy hiểm, khả năng lây truyền, nguy cơ gây tử vong cũng như tác động đến cộng đồng.

Trong đó, nhóm A gồm 15 bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây truyền rất nhanh, tỷ lệ tử vong cao hoặc chưa xác định rõ tác nhân gây bệnh. Nhóm C gồm 19 bệnh có mức độ nguy hiểm thấp hơn. Riêng nhóm B gồm 47 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, trong đó có nhiều thay đổi đáng chú ý so với danh mục trước đây.

Bên cạnh viêm não Nhật Bản, Bộ Y tế cũng bổ sung một số bệnh truyền nhiễm mới nổi hoặc có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây như Covid-19, đậu mùa khỉ (Mpox), bệnh do virus Hanta, nhiễm Nocardia, nhiễm virus Zika, bệnh mắt hột, bệnh Legionnaire và viêm phế quản cấp tính do virus Coxsackie.

Ngoài việc bổ sung các bệnh mới, danh mục lần này cũng thực hiện chuẩn hóa tên gọi, phân loại rõ ràng hơn đối với nhiều bệnh truyền nhiễm. Một số bệnh trước đây thuộc nhóm A được điều chỉnh sang nhóm B sau khi đánh giá lại về mức độ nguy hiểm và nguy cơ lây lan.

Viêm não Nhật Bản - Bệnh nguy hiểm cần chủ động phòng ngừa

Việc viêm não Nhật Bản được đưa vào nhóm B cho thấy sự quan tâm của ngành y tế đối với nguy cơ của bệnh này trong cộng đồng. Đây là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, có khả năng gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ thần kinh trung ương, đặc biệt thường gặp ở trẻ em dưới 15 tuổi.

Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, buồn nôn hoặc nôn. Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể xuất hiện rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, thậm chí để lại các di chứng thần kinh kéo dài sau khi hồi phục.

Viêm não Nhật Bản chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy việc phát hiện sớm, chăm sóc y tế kịp thời và chủ động phòng bệnh đóng vai trò rất quan trọng. Bệnh có thể gây tử vong với tỷ lệ khoảng 10 - 20%, trong khi nhiều trường hợp sống sót vẫn phải đối mặt với các ảnh hưởng lâu dài về vận động, nhận thức hoặc sinh hoạt.

Khác với nhiều bệnh truyền nhiễm lây trực tiếp qua đường hô hấp, viêm não Nhật Bản không lây từ người sang người. Virus được truyền chủ yếu qua muỗi Culex mang mầm bệnh sau khi hút máu từ các vật chủ như lợn hoặc chim hoang dã nhiễm virus.

Tại Việt Nam, bệnh có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào khoảng tháng 5 đến tháng 7. Đây là thời điểm thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản và làm tăng nguy cơ lây truyền bệnh.

Tiêm chủng là biện pháp phòng bệnh hiệu quả

Trước đây, viêm não Nhật Bản từng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm não virus tại Việt Nam. Nhờ việc triển khai chương trình tiêm chủng mở rộng, số ca mắc bệnh đã giảm đáng kể.

Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh vẫn còn tồn tại, đặc biệt ở những trẻ chưa được tiêm đầy đủ hoặc bỏ sót các mũi tiêm nhắc lại. Thực tế, một số bệnh viện gần đây vẫn tiếp nhận các trường hợp trẻ mắc viêm não Nhật Bản nặng, trong đó có trẻ lớn do gia đình chưa rà soát đầy đủ lịch sử tiêm chủng.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, bên cạnh các biện pháp như diệt muỗi, vệ sinh môi trường, hạn chế muỗi đốt và phát hiện bệnh sớm, tiêm chủng vẫn là giải pháp phòng bệnh chủ động, bền vững và hiệu quả.

Vắc xin viêm não Nhật Bản giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại virus, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc hạn chế tình trạng bệnh diễn tiến nặng. Trẻ cần được tiêm đúng độ tuổi, đủ số mũi theo hướng dẫn của Bộ Y tế và hướng dẫn sử dụng của từng loại vắc xin.

Đối với trẻ chưa tiêm hoặc chưa hoàn thành lịch tiêm, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế hoặc điểm tiêm chủng để được tư vấn và bổ sung các mũi còn thiếu phù hợp.

Ngoài ra, cha mẹ cần lưu ý đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu bất thường như sốt cao kèm đau đầu, nôn nhiều, co giật, lơ mơ, ngủ nhiều khó đánh thức, lú lẫn, yếu liệt tay chân hoặc xuất hiện các rối loạn vận động. Việc thăm khám sớm giúp trẻ được đánh giá và xử trí kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Việc Bộ Y tế bổ sung viêm não Nhật Bản vào nhóm B là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả giám sát và phòng chống bệnh trong cộng đồng. Tuy nhiên, mỗi gia đình vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe, thông qua việc chủ động tiêm chủng đầy đủ, phòng tránh muỗi đốt, giữ vệ sinh môi trường và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ.