Bị run tay là thiếu chất gì? Phương pháp chuẩn đoán và điều trị run tay

Run tay kéo dài không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang thiếu hụt dưỡng chất hoặc gặp vấn đề sức khỏe khác. Nhiều người thường chủ quan cho rằng đây chỉ là biểu hiện tạm thời nên bỏ qua việc thăm khám.

Bị run tay là thiếu chất gì?

Run tay có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó thiếu hụt vitamin, khoáng chất và rối loạn điện giải là những yếu tố thường gặp. Khi cơ thể thiếu các vi chất cần thiết cho hoạt động thần kinh - cơ, khả năng kiểm soát vận động có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến hiện tượng run tay, run chân hoặc co cơ không tự chủ.

Thiếu magie có thể gây run tay

Magie là khoáng chất đóng vai trò quan trọng trong dẫn truyền thần kinh, co cơ và duy trì hoạt động ổn định của hệ thần kinh trung ương. Khi cơ thể thiếu magie, các tế bào thần kinh có thể trở nên kích thích quá mức, làm xuất hiện các biểu hiện như:

• Run tay chân;
• Co cứng hoặc chuột rút cơ;
• Mất ngủ, mệt mỏi;
• Hội chứng chân không yên.

Để bổ sung magie tự nhiên, có thể tăng cường các thực phẩm như rau xanh đậm, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạnh nhân, óc chó và hải sản.

Thiếu kẽm hoặc mất cân bằng đồng

Kẽm tham gia vào nhiều phản ứng enzyme và hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ thần kinh. Thiếu kẽm kéo dài có thể gây rối loạn dẫn truyền thần kinh, từ đó dẫn đến run tay hoặc yếu cơ.

Ngoài ra, tình trạng thiếu hoặc dư thừa đồng cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và gây run. Những rối loạn này thường cần được đánh giá bằng xét nghiệm chuyên sâu để xác định nguyên nhân chính xác.

Thiếu vitamin nhóm B

Các vitamin B1, B6 và B12 có vai trò thiết yếu đối với chức năng thần kinh và quá trình chuyển hóa năng lượng của cơ thể. Thiếu hụt nhóm vitamin này có thể làm tổn thương dây thần kinh ngoại biên và gây ra:

• Run tay chân;
• Tê bì;
• Co giật;
• Giảm trí nhớ hoặc khó tập trung.

Nguy cơ thiếu vitamin B thường gặp ở người ăn uống thiếu cân đối, sử dụng rượu bia nhiều hoặc mắc bệnh lý kém hấp thu. Các thực phẩm giàu vitamin B gồm thịt gia cầm, cá, trứng, sữa, đậu và ngũ cốc nguyên cám.

Thiếu vitamin E

Vitamin E là chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào thần kinh khỏi tổn thương. Khi thiếu hụt kéo dài, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:

• Run cơ;
• Giảm phối hợp vận động;
• Yếu cơ;
• Tê bì tay chân.

Nguồn bổ sung vitamin E tự nhiên gồm các loại hạt, dầu thực vật, bơ và rau xanh.

Mất nước và rối loạn điện giải

Thiếu nước hoặc mất điện giải do sốt, tiêu chảy, nôn ói hay vận động quá mức cũng có thể gây run tay. Khi nồng độ natri, kali hoặc các khoáng chất trong máu giảm, hoạt động cơ và thần kinh sẽ bị ảnh hưởng.

Một số dấu hiệu đi kèm thường gặp gồm:

• Mệt mỏi;
• Chuột rút;
• Tim đập nhanh;
• Run tay;
• Hoa mắt.

Trong trường hợp này, cần bổ sung nước và điện giải phù hợp theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Theo National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS), run tay không chỉ liên quan đến thiếu hụt dinh dưỡng mà còn có thể là dấu hiệu của các bệnh lý thần kinh như Parkinson, run vô căn hoặc cường giáp. Vì vậy, nếu tình trạng run kéo dài, xuất hiện thường xuyên hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân.

Phương pháp chẩn đoán run tay

Để tìm nguyên nhân gây run tay, bác sĩ sẽ hỏi về thời gian xuất hiện triệu chứng, mức độ run, yếu tố làm run tăng hoặc giảm và tiền sử gia đình có mắc bệnh Parkinson hay run vô căn hay không.

Sau khi thăm khám lâm sàng, người bệnh có thể được chỉ định một số xét nghiệm như:

• Xét nghiệm vi chất dinh dưỡng: Kiểm tra thiếu hụt magie, vitamin B12, kẽm…
• Xét nghiệm hormone tuyến giáp (TSH, FT3, FT4): Loại trừ cường giáp gây run tay.
• Chụp CT hoặc MRI não: Phát hiện tổn thương thần kinh hoặc bệnh lý não bộ.
• Điện cơ (EMG): Đánh giá hoạt động thần kinh - cơ và phân biệt nguyên nhân gây run.

Thông qua các kiểm tra này, bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân cụ thể để đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Điều trị run tay

Việc điều trị run tay cần dựa vào nguyên nhân gây bệnh. Sau khi thăm khám và có kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ xây dựng hướng điều trị phù hợp cho từng trường hợp.

Nếu run tay liên quan đến thiếu hụt vi chất, người bệnh cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, tăng cường thực phẩm giàu magie, kẽm và vitamin nhóm B. Trong trường hợp thiếu hụt nhiều, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung vi chất bằng thuốc uống.

Với run tay do bệnh lý, phương pháp điều trị sẽ khác nhau:

• Run vô căn: Có thể sử dụng thuốc chẹn beta, thuốc chống co giật hoặc can thiệp ngoại khoa ở trường hợp nặng.
• Bệnh Parkinson: Điều trị bằng thuốc tăng dopamin kết hợp vật lý trị liệu phục hồi chức năng.
• Cường giáp: Kiểm soát bệnh bằng thuốc kháng giáp, iod phóng xạ hoặc phẫu thuật khi cần thiết.
• Hạ đường huyết: Điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt để duy trì đường huyết ổn định.

Bên cạnh điều trị nguyên nhân, người bệnh cũng nên hạn chế căng thẳng, ngủ đủ giấc và tránh sử dụng chất kích thích để giúp cải thiện triệu chứng run tay.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn “bị run tay là thiếu chất gì” cũng như các nguyên nhân thường gặp gây run tay. Dù thiếu vi chất có thể là yếu tố liên quan, run tay kéo dài cũng có thể cảnh báo bệnh lý thần kinh hoặc rối loạn chuyển hóa cần được thăm khám sớm. Vì vậy, người bệnh nên chủ động kiểm tra sức khỏe, xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý và duy trì lối sống lành mạnh để hỗ trợ cải thiện tình trạng run tay hiệu quả.