Bệnh nhân ung thư thực quản nên ăn gì​?

Ung thư thực quản không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể mà còn gây nhiều khó khăn trong ăn uống do đau rát, nghẹn và thay đổi vị giác. Chính vì vậy, chế độ dinh dưỡng phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp người bệnh duy trì thể trạng, tăng sức đề kháng và hỗ trợ quá trình điều trị. Việc lựa chọn đúng thực phẩm nên ăn sẽ góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và giúp bệnh nhân ung thư thực quản hồi phục tốt hơn.

Bệnh nhân ung thư thực quản nên ăn gì​?

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị và nâng cao thể trạng cho người bệnh ung thư thực quản. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp không chỉ giúp người bệnh dễ ăn, dễ nuốt mà còn góp phần cải thiện sức khỏe, tăng cường miễn dịch và hỗ trợ quá trình phục hồi. Dưới đây là những nhóm thực phẩm được khuyến nghị cho bệnh nhân ung thư thực quản.

Sữa và các sản phẩm từ sữa

Sữa và các chế phẩm từ sữa như sữa tươi, sữa chua, phô mai mềm có kết cấu mịn, dễ nuốt và mùi vị dễ chịu, rất phù hợp với người bệnh ung thư thực quản. Đây là nguồn cung cấp dồi dào protein, canxi cùng nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng như vitamin D, vitamin A, vitamin B12, vitamin B2, niacin, phốt pho, kali và magie. Những dưỡng chất này giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ duy trì cân nặng và cải thiện sức khỏe tổng thể cho người bệnh.

Trứng

Trứng là thực phẩm giàu protein chất lượng cao, dễ tiêu hóa và có giá trị dinh dưỡng cao. Việc bổ sung trứng giúp cung cấp năng lượng và hỗ trợ tái tạo mô, rất cần thiết cho bệnh nhân ung thư thực quản trong quá trình điều trị. Để dễ ăn và hạn chế kích ứng, trứng nên được chế biến ở dạng luộc mềm, hấp hoặc nấu chung với cháo, súp.

Rau củ quả xanh

Rau xanh là nguồn cung cấp vitamin, chất xơ và khoáng chất thiết yếu, góp phần tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ chức năng tiêu hóa. Người bệnh nên ưu tiên các loại rau củ non, mềm, được cắt nhỏ, hấp chín kỹ hoặc xay nhuyễn trước khi sử dụng. Rau có thể được nấu chung với cháo, súp hoặc cơm mềm để giúp người bệnh dễ nuốt và giảm cảm giác đau rát thực quản.

Các loại trái cây

Trái cây giàu vitamin A, C và E có lợi cho hệ miễn dịch và quá trình phục hồi của cơ thể. Những loại trái cây phù hợp cho bệnh nhân ung thư thực quản gồm chuối, cam ngọt, bưởi, đu đủ chín. Tuy nhiên, người bệnh nên hạn chế các loại quả có tính axit cao như dứa, dâu tây hoặc xoài xanh vì chúng có thể gây kích ứng cổ họng và niêm mạc thực quản, làm tăng cảm giác khó chịu.

Các loại ngũ cốc

Ngũ cốc là nguồn cung cấp tinh bột quan trọng giúp đảm bảo năng lượng cho cơ thể. Các loại thực phẩm như gạo, lúa mì, yến mạch, khoai lang hoặc sắn dây không chỉ dễ tiêu mà còn có khả năng trung hòa acid, giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày và thực quản. Người bệnh có thể sử dụng ngũ cốc kết hợp với sữa hoặc sữa chua để tăng giá trị dinh dưỡng và dễ nuốt hơn.

Uống đủ nước mỗi ngày

Bổ sung đủ nước giúp phòng ngừa tình trạng mất nước và hỗ trợ các hoạt động trao đổi chất trong cơ thể. Người bệnh nên uống khoảng 2–2,5 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung sữa dinh dưỡng chuyên biệt cho bệnh nhân ung thư, nước ép trái cây ít axit hoặc súp lỏng.

Bổ sung chất béo lành mạnh

Chất béo không bão hòa từ dầu olive, dầu đậu nành hoặc dầu hạt cải là lựa chọn tốt cho người bệnh ung thư thực quản. Những loại chất béo này giúp cung cấp năng lượng mà không gây kích thích niêm mạc tiêu hóa. Người bệnh nên hạn chế mỡ động vật và tránh các món chiên xào nhiều dầu mỡ để giảm áp lực cho hệ tiêu hóa.

Ung thư thực quản kiêng ăn gì?

Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm phù hợp, người bệnh ung thư thực quản cũng cần đặc biệt chú ý đến những loại thực phẩm nên hạn chế hoặc tránh hoàn toàn. Việc kiêng khem đúng cách giúp giảm kích ứng niêm mạc thực quản, hạn chế triệu chứng khó chịu và hỗ trợ quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt hơn.

Thực phẩm giàu chất béo bão hòa

Những món ăn chứa nhiều chất béo bão hòa như đồ nướng, chiên rán, thịt xông khói, thực phẩm đông lạnh hoặc đóng hộp sẵn không được khuyến khích cho bệnh nhân ung thư thực quản. Các loại chất béo này, đặc biệt là mỡ động vật, khiến dạ dày phải hoạt động nhiều hơn, làm chậm quá trình tiêu hóa và cản trở hấp thu dưỡng chất. Ngoài ra, chúng còn dễ gây đầy bụng, trào ngược và làm tăng cảm giác khó chịu ở thực quản.

Đồ ngọt chứa nhiều đường

Các thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường như bánh ngọt, kẹo, nước trái cây đóng chai, nước ngọt có gas có thể làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Việc tiêu thụ quá nhiều đường không chỉ gây khó tiêu mà còn làm giảm cảm giác thèm ăn các thực phẩm giàu dinh dưỡng khác, từ đó ảnh hưởng đến thể trạng của người bệnh trong quá trình điều trị.

Thực phẩm cứng, khô và khó nuốt

Người bệnh ung thư thực quản nên tránh các loại thức ăn quá cứng, khô hoặc dai vì chúng gây khó khăn trong việc nhai và nuốt, dễ làm tổn thương niêm mạc thực quản vốn đang nhạy cảm. Những thực phẩm này cũng làm tăng nguy cơ đau rát, nghẹn và khó chịu khi ăn.

Thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh

Các món ăn hoặc đồ uống có nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh đều có thể gây kích ứng mạnh lên niêm mạc thực quản. Bệnh nhân nên tránh thực phẩm chiên rán ở nhiệt độ cao và các món ăn mới lấy ra từ tủ lạnh, thay vào đó nên dùng thực phẩm ở nhiệt độ ấm vừa phải để hạn chế tổn thương.

Thức ăn cay, nhiều gia vị và có tính axit

Thức ăn cay nóng, nhiều gia vị như ớt, tiêu, bột cà ri hoặc các thực phẩm có tính axit cao dễ làm tăng cảm giác nóng rát, đau và viêm loét thực quản. Việc hạn chế những món ăn này giúp giảm kích ứng và bảo vệ niêm mạc tốt hơn trong quá trình điều trị.

Đồ uống chứa caffein, gas và chất kích thích

Người bệnh nên tránh cà phê, trà đặc, nước ngọt có gas, bia rượu và thuốc lá. Các chất kích thích này có thể làm nặng thêm triệu chứng đau rát, trào ngược và ảnh hưởng xấu đến hiệu quả điều trị.

Sữa và sản phẩm từ sữa khi có dị ứng

Trong trường hợp người bệnh bị dị ứng hoặc không dung nạp sữa, việc sử dụng sữa và các sản phẩm từ sữa có thể gây buồn nôn, tiêu chảy và khó chịu đường tiêu hóa. Khi đó, người bệnh nên tránh nhóm thực phẩm này và lựa chọn các nguồn dinh dưỡng thay thế phù hợp theo tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Lưu ý về dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư thực quản

Dinh dưỡng đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân ung thư thực quản, nhất là trong quá trình điều trị bằng hóa trị, xạ trị hoặc các phương pháp can thiệp khác. Bản thân bệnh lý cùng với tác dụng phụ của điều trị có thể gây thay đổi vị giác, đau rát khi nuốt, chán ăn, mệt mỏi và suy nhược, từ đó làm tăng nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng. Để giúp người bệnh ăn uống hiệu quả hơn và duy trì thể trạng, cần lưu ý một số nguyên tắc sau.

Chia nhỏ bữa ăn trong ngày

Thay vì duy trì 3 bữa chính như thông thường, bệnh nhân nên chia thành 6–8 bữa nhỏ mỗi ngày, mỗi bữa cách nhau khoảng 2–3 giờ. Cách ăn này giúp giảm cảm giác no nhanh, hạn chế buồn nôn và giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.

Ăn chậm và nhai kỹ

Việc ăn chậm, nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ, giảm áp lực cho thực quản và dạ dày. Điều này đặc biệt quan trọng với bệnh nhân ung thư thực quản, vì nuốt nhanh hoặc nhai không kỹ có thể gây đau, nghẹn và khó chịu.

Uống nước hỗ trợ trong bữa ăn

Trong khi ăn, bệnh nhân có thể uống thêm từng ngụm nước nhỏ để làm mềm thức ăn, hỗ trợ quá trình nuốt diễn ra dễ dàng hơn. Tuy nhiên, không nên uống quá nhiều một lúc để tránh đầy bụng.

Ăn từng miếng nhỏ

Người bệnh nên ăn từng miếng nhỏ, nuốt hoàn toàn trước khi đưa thêm thức ăn vào miệng. Thói quen này giúp giảm nguy cơ nghẹn, sặc và hạn chế tổn thương niêm mạc thực quản.

Ăn theo cảm giác đói, không gò ép thời gian

Bệnh nhân không nhất thiết phải ăn đúng giờ cố định. Khi cảm thấy đói và có thể ăn được, nên tranh thủ bổ sung thức ăn để đảm bảo năng lượng và dinh dưỡng cho cơ thể.

Giữ tư thế đúng khi ăn và sau ăn

Trong khi ăn và ít nhất 30 phút sau bữa ăn, bệnh nhân nên ngồi thẳng lưng hoặc hơi nghiêng khoảng 45 độ. Tư thế này giúp thức ăn di chuyển xuống dạ dày thuận lợi hơn và giảm nguy cơ trào ngược.

Ưu tiên thực phẩm yêu thích

Việc lựa chọn những món ăn hợp khẩu vị, dễ ăn và được người bệnh yêu thích sẽ giúp cải thiện cảm giác thèm ăn, từ đó tăng lượng thực phẩm nạp vào cơ thể mỗi ngày.

Đảm bảo đủ nhóm chất và bổ sung khi cần thiết

Người bệnh cần được cung cấp đầy đủ các nhóm chất như đạm, tinh bột, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất. Thực phẩm nên được chế biến đa dạng về hình thức và cách nấu để tránh nhàm chán. Trong trường hợp ăn uống kém, có thể sử dụng các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng theo tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Giữ tinh thần tích cực

Tinh thần lạc quan, suy nghĩ tích cực có vai trò hỗ trợ rất lớn trong quá trình điều trị ung thư. Khi tâm lý ổn định, người bệnh thường ăn uống tốt hơn và đáp ứng điều trị tích cực hơn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.

Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin về ung thư thực quản nên ăn gì​. Chế độ ăn uống khoa học, phù hợp với tình trạng sức khỏe sẽ giúp bệnh nhân ung thư thực quản cải thiện khả năng ăn uống, duy trì cân nặng và tăng cường sức đề kháng. Việc ưu tiên các thực phẩm mềm, dễ nuốt, giàu dinh dưỡng và hạn chế những món gây kích ứng thực quản là yếu tố quan trọng trong quá trình chăm sóc. Bên cạnh đó, người bệnh nên lắng nghe cơ thể, điều chỉnh khẩu phần linh hoạt và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng chế độ ăn phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống.