5 bệnh có thể lây từ heo sang người

Heo là vật nuôi quen thuộc và nguồn thực phẩm phổ biến trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, bên cạnh giá trị dinh dưỡng, chúng cũng có thể mang theo nhiều tác nhân gây bệnh nguy hiểm cho con người nếu khâu chăn nuôi, giết mổ hay chế biến không đảm bảo an toàn. Một số bệnh từ heo có khả năng lây sang người, gây ảnh hưởng từ rối loạn tiêu hóa nhẹ đến những biến chứng nghiêm trọng như viêm màng não hay nhiễm trùng huyết. Dưới đây là 5 bệnh có thể lây từ heo sang người thường gặp.

Nhiễm liên cầu khuẩn lợn

Nhiễm liên cầu khuẩn lợn là một trong những bệnh lây từ heo sang người phổ biến nhất tại Việt Nam và nhiều quốc gia châu Á.

Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Streptococcus suis, thường tồn tại trong đường hô hấp, đường tiêu hóa hoặc máu của heo nhiễm bệnh. Con người có thể mắc bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với heo bệnh hoặc thịt heo sống thông qua các vết thương hở trên da. Ngoài ra, việc ăn tiết canh, thịt heo tái hoặc các sản phẩm chưa được nấu chín kỹ cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn có thể gây sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn và mệt mỏi. Trường hợp nặng có thể dẫn đến viêm màng não, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn hoặc suy đa cơ quan. Một số bệnh nhân dù được cứu sống vẫn có thể bị điếc vĩnh viễn do tổn thương thần kinh thính giác.

Bệnh giun xoắn

Bệnh giun xoắn là bệnh ký sinh trùng do ấu trùng giun Trichinella gây ra. Người mắc bệnh chủ yếu do ăn thịt heo hoặc thịt động vật hoang dã chưa được nấu chín hoàn toàn.

Sau khi vào cơ thể, ấu trùng giun phát triển trong ruột rồi di chuyển đến các cơ quan và mô cơ. Giai đoạn đầu, người bệnh có thể bị đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn hoặc nôn. Khi ký sinh trùng lan rộng, các triệu chứng như sốt, đau cơ, phù mặt, đặc biệt là phù quanh mắt, thường xuất hiện.

Trong những trường hợp nặng, giun xoắn có thể gây viêm cơ tim, viêm phổi hoặc tổn thương hệ thần kinh trung ương. Đây là bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả bằng cách ăn chín uống sôi và tránh sử dụng thịt không rõ nguồn gốc.

Nhiễm sán dây heo

Nhiễm sán dây heo là bệnh ký sinh trùng xảy ra khi con người ăn phải thịt heo chứa nang sán chưa được nấu chín kỹ.

Khi vào cơ thể, sán trưởng thành có thể ký sinh trong ruột non và tồn tại trong nhiều năm. Người bệnh thường có các triệu chứng như đau bụng, rối loạn tiêu hóa, sụt cân hoặc mệt mỏi kéo dài.

Nguy hiểm hơn, nếu nuốt phải trứng sán dây heo, ấu trùng có thể di chuyển đến nhiều cơ quan khác nhau và hình thành nang sán. Khi nang sán xuất hiện trong não, người bệnh có thể mắc tình trạng ấu trùng sán thần kinh, gây đau đầu kéo dài, co giật, động kinh hoặc rối loạn ý thức.

Đây là một trong những nguyên nhân gây động kinh mắc phải khá phổ biến ở nhiều khu vực đang phát triển.

Viêm gan E

Viêm gan E là bệnh do virus viêm gan E gây ra và có thể lây từ động vật sang người, trong đó heo được xem là một trong những vật chủ quan trọng.

Nguy cơ nhiễm bệnh tăng lên khi ăn gan heo hoặc các sản phẩm từ thịt heo chưa được nấu chín hoàn toàn. Sau khi nhiễm virus, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, sốt nhẹ, buồn nôn, chán ăn, đau bụng và vàng da.

Phần lớn người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn sau vài tuần. Tuy nhiên, ở phụ nữ mang thai, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ ba, viêm gan E có thể gây biến chứng nghiêm trọng và làm tăng nguy cơ tử vong.

Người suy giảm miễn dịch hoặc mắc bệnh gan mạn tính cũng cần đặc biệt thận trọng với bệnh lý này.

Cúm biến thể từ heo

Một số chủng virus cúm có thể lưu hành trong đàn heo và đôi khi lây sang người. Những trường hợp này được gọi là cúm biến thể từ heo.

Virus cúm ở heo thường lây lan trong môi trường chăn nuôi hoặc tại các khu vực có sự tiếp xúc gần giữa người và động vật. Người mắc bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng tương tự cúm mùa như sốt, ho, đau họng, đau cơ, nghẹt mũi và mệt mỏi.

Mặc dù đa số trường hợp diễn biến nhẹ, giới chuyên môn vẫn đặc biệt quan tâm đến các chủng cúm có nguồn gốc từ động vật vì chúng có khả năng biến đổi gene và tạo ra các biến thể mới. Trong lịch sử, Cúm A/H1N1 từng gây ra đại dịch toàn cầu vào năm 2009 và có liên quan đến virus cúm ở heo.

Heo là nguồn thực phẩm quan trọng nhưng cũng có thể là vật mang nhiều tác nhân gây bệnh nguy hiểm cho con người. Các bệnh như nhiễm liên cầu khuẩn lợn, giun xoắn, sán dây heo, viêm gan E hay cúm biến thể từ heo đều có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Thực hiện tốt các nguyên tắc an toàn thực phẩm, lựa chọn nguồn thịt bảo đảm chất lượng và duy trì thói quen ăn chín uống sôi là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp bảo vệ bản thân và gia đình khỏi nguy cơ mắc các bệnh lây truyền từ heo sang người.