Viêm gân cơ nhị đầu là bệnh gì? Những điều cần biết

Viêm gân nhị đầu là tình trạng viêm hoặc tổn thương gân đầu dài của cơ nhị đầu cánh tay. Bệnh có thể gây đau vùng vai, yếu cơ và hạn chế vận động, từ đó ảnh hưởng đến công việc cũng như sinh hoạt hằng ngày. Nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp, tình trạng này có thể tiến triển, làm tăng nguy cơ tổn thương gân và suy giảm chức năng khớp vai. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và cách xử trí viêm gân cơ nhị đầu để chủ động chăm sóc sức khỏe khi gặp phải tình trạng này.

Tổng quan về bệnh viêm gân cơ nhị đầu

Viêm gân cơ nhị đầu là tình trạng viêm hoặc tổn thương thường xảy ra ở gân đầu dài của cơ nhị đầu cánh tay, một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau vai. Gân này chạy qua rãnh nhị đầu ở mặt trước khớp vai nên dễ chịu tác động của lực kéo, vi chấn thương và ma sát trong quá trình vận động. Khi gân bị kích thích hoặc chịu tải quá mức, tình trạng viêm và phù nề có thể xuất hiện, khiến gân dày lên và làm tăng ma sát, từ đó tạo thành vòng xoắn bệnh lý khiến triệu chứng kéo dài hoặc nặng hơn. Viêm gân cơ nhị đầu thường khởi phát sau các hoạt động lặp lại, vận động quá sức hoặc chấn thương vùng vai, chẳng hạn như trật khớp vai. Bệnh có thể gây đau vùng trước vai, đặc biệt khi nâng hoặc xoay cánh tay, đồng thời hạn chế khả năng vận động của khớp vai.

Nguyên nhân gây viêm gân cơ nhị đầu

Dưới đây là các nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng viêm gân cơ nhị đầu:

Chấn thương đột ngột

Các chấn thương như va đập mạnh, tai nạn hoặc ngã chống tay có thể gây tổn thương gân cơ nhị đầu. Tùy mức độ, người bệnh có thể bị đau đột ngột, hạn chế vận động hoặc thậm chí rách gân.

Thoái hóa theo tuổi tác

Theo tuổi tác, gân dần mất độ đàn hồi và khả năng chịu tải, khiến nguy cơ tổn thương tăng lên. Những thay đổi thoái hóa thường rõ hơn ở người trung niên và cao tuổi, đặc biệt khi kết hợp với hoạt động quá mức hoặc tiền sử chấn thương vai.

Vận động quá mức

Viêm gân cơ nhị đầu thường gặp ở những người thực hiện các động tác lặp đi lặp lại hoặc vận động cường độ cao, đặc biệt là các hoạt động đưa tay qua đầu như bơi lội, ném bóng, chơi quần vợt hoặc nâng tạ. Việc gân phải chịu tải kéo dài có thể gây ra các vi chấn thương, dẫn đến đau và kích ứng gân.

Các bệnh lý liên quan

Viêm gân cơ nhị đầu có thể xuất hiện đồng thời với một số bệnh lý khác ở khớp vai, chẳng hạn như rách chóp xoay, viêm bao hoạt dịch hoặc tổn thương khớp vai. Những tình trạng này có thể làm thay đổi cơ học vận động, tăng ma sát và tạo thêm áp lực lên gân cơ nhị đầu.

Suy giảm chất lượng mô gân

Sự thay đổi cấu trúc và chất lượng mô gân theo tuổi tác hoặc do tình trạng quá tải kéo dài có thể khiến gân trở nên kém bền vững, dễ bị kích ứng và tổn thương hơn. Vì vậy, nguy cơ viêm hoặc thoái hóa gân có thể tăng ở những người thường xuyên sử dụng vai với cường độ cao.

Dấu hiệu viêm gân cơ nhị đầu cánh tay

Viêm gân cơ nhị đầu có thể biểu hiện với nhiều mức độ khác nhau. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Đau âm ỉ hoặc đau sâu ở phía trước vai, thường tăng khi nâng, xoay hoặc đưa cánh tay lên cao. Cơn đau cũng có thể xuất hiện hoặc tăng về đêm.
• Cứng và yếu vai, làm giảm biên độ vận động và gây khó khăn khi thực hiện các hoạt động như chải tóc, mặc áo hoặc với tay qua đầu.
• Cơn đau có thể lan dọc theo mặt trước cánh tay, đôi khi xuống vùng khuỷu tay.
• Có thể xuất hiện cảm giác lục cục, tiếng kêu hoặc khó chịu khi vận động vai.
• Viêm gân cơ nhị đầu có thể đồng thời xảy ra với các bệnh lý khác ở vai, chẳng hạn như viêm bao hoạt dịch hoặc tổn thương chóp xoay.
• Đau kéo dài có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và khiến người bệnh hạn chế sử dụng vai trong sinh hoạt hằng ngày.
• Nếu gân cơ nhị đầu bị rách hoặc đứt, người bệnh có thể xuất hiện bầm tím trên da, yếu cơ và biến dạng bắp tay với khối cơ tụt xuống.

Phương pháp chẩn đoán viêm gân cơ nhị đầu

Để chẩn đoán viêm gân cơ nhị đầu, bác sĩ thường kết hợp khai thác bệnh sử, thăm khám lâm sàng và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết.

• Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ hỏi về vị trí, mức độ và thời điểm xuất hiện cơn đau, đồng thời đánh giá sức cơ và phạm vi vận động của khớp vai. Một số nghiệm pháp như Speed hoặc Yergason có thể được thực hiện để đánh giá tình trạng gân cơ nhị đầu và xác định nguồn gốc đau ở vai.
• X-quang: X-quang không quan sát trực tiếp được gân nhưng giúp loại trừ một số nguyên nhân gây đau vai liên quan đến xương và khớp, chẳng hạn như thoái hóa khớp hoặc gai xương.
• Siêu âm khớp vai: Phương pháp này có thể đánh giá gân cơ nhị đầu khi đang vận động, đồng thời hỗ trợ phát hiện tình trạng viêm, dịch tích tụ quanh gân, tổn thương hoặc rách gân.
• Cộng hưởng từ (MRI): MRI cho hình ảnh chi tiết về gân và các mô mềm quanh khớp vai, giúp đánh giá mức độ tổn thương gân cơ nhị đầu cũng như phát hiện các tổn thương đi kèm, chẳng hạn như rách chóp xoay.

Điều trị viêm gân cơ nhị đầu

Điều trị bảo tồn

Điều trị bảo tồn thường được ưu tiên khi tổn thương chưa cần phẫu thuật, gồm:

• Sử dụng thuốc giảm đau, chống viêm theo chỉ định của bác sĩ.
• Nghỉ ngơi, hạn chế các hoạt động mạnh hoặc động tác gây đau ở vai.
• Chườm lạnh khoảng 15 - 20 phút mỗi lần, vài lần mỗi ngày để hỗ trợ giảm đau và sưng.
• Vật lý trị liệu giúp kéo giãn, cải thiện tầm vận động và tăng sức mạnh cơ vai.
• Trường hợp rách hoặc đứt gân có thể cần nghỉ ngơi và sử dụng đai treo tay trong giai đoạn đầu, sau đó tập phục hồi theo hướng dẫn của bác sĩ.

Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật được cân nhắc khi điều trị bảo tồn không hiệu quả, người bệnh còn đau hoặc hạn chế vận động. Tùy tổn thương, bác sĩ có thể lựa chọn phẫu thuật nội soi hoặc mổ mở.

Phẫu thuật mổ mở có thể được chỉ định khi gân cơ nhị đầu bị đứt hoàn toàn hoặc tổn thương nặng để sửa chữa, cố định lại gân.

Phục hồi chức năng

Sau phẫu thuật, người bệnh có thể cần đeo đai treo tay trong thời gian đầu để bảo vệ vùng vai và hạn chế vận động. Khi ổn định, bác sĩ sẽ hướng dẫn các bài tập tăng dần để cải thiện tầm vận động, sức mạnh cơ và phục hồi chức năng vai. Người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn để hạn chế tái tổn thương.

Viêm gân cơ nhị đầu có thể cải thiện với các biện pháp điều trị phù hợp và tập luyện đúng cách. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc diễn tiến nặng hơn, người bệnh nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Tóm lại, viêm gân cơ nhị đầu là một bệnh lý cơ xương khớp khá phổ biến, đặc biệt với những người thường xuyên vận động khớp vai. Bệnh không chỉ gây đau đớn mà còn cản trở đáng kể đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Do đó, việc nhận biết sớm các dấu hiệu, chủ động thăm khám chuyên khoa và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ là rất quan trọng. Bằng cách kết hợp các phương pháp điều trị phù hợp cùng chế độ tập luyện, nghỉ ngơi hợp lý, người bệnh có thể phục hồi chức năng khớp vai, ngăn ngừa biến chứng và trở lại với các hoạt động yêu thích.