U bã đậu ở tai: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và cách điều trị

Tai là khu vực có nhiều tuyến bã nhờn và thường xuyên tiếp xúc với bụi bẩn, tai nghe, thói quen ngoáy tai… vì vậy không ít người phát hiện xuất hiện cục u bất thường ở tai nhưng lại chủ quan hoặc tự ý xử lý tại nhà. Việc hiểu rõ u bã đậu ở tai giúp người bệnh nhận biết sớm, tránh biến chứng và lựa chọn phương pháp điều trị an toàn. Trong bài viết hôm nay, những thông tin cơ bản về u bã đậu ở tai sẽ được bật mí chi tiết.

Tìm hiểu chung về u bã đậu ở tai

U bã đậu ở tai (còn gọi là nang bã nhờn hoặc nang biểu bì) là một khối u lành tính dưới da, hình thành khi tuyến bã nhờn hoặc nang lông bị bít tắc. Khi đó, chất bã không được đào thải ra ngoài mà tích tụ lại, tạo thành một nang chứa chất đặc, màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, giống như bã đậu và chính vì thế tình trạng này mới có tên gọi phổ biến là u bã đậu ở tai.

U bã đậu ở tai có thể xuất hiện ở nhiều vị trí quanh tai như vành tai, sau tai, dái tai, ống tai ngoài… Do vị trí đặc thù, u bã đậu ở tai đôi khi dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề khác như mụn viêm hoặc hạch.

Các dấu hiệu điển hình giúp nhận biết u bã đậu ở tai bao gồm:

Xuất hiện cục u tròn hoặc bầu dục dưới da, thường nổi rõ hơn khi sờ.
Kích thước từ vài mm đến vài cm, có thể to dần theo thời gian.
Bề mặt da phía trên thường không đổi màu ở giai đoạn đầu, da vẫn bình thường.
U di động nhẹ dưới da, sờ thấy mềm hoặc hơi chắc, không dính chặt vào mô xung quanh.
Thường không đau, không ngứa, chỉ gây cảm giác vướng víu nhẹ nếu u lớn.

Khi u bã đậu ở tai bị viêm hoặc nhiễm trùng (thường do tự nặn hoặc chấn thương), có thể xuất hiện các triệu chứng như:

Đau nhức và sưng đỏ vùng tai.
Cảm giác nóng tại chỗ.
Chảy mủ, có mùi hôi khó chịu.
U to nhanh hơn bình thường.

Trên thực tế, không phải mọi khối u ở tai đều là u bã đậu ở tai. Một số bệnh lý khác như hạch viêm, u mỡ, viêm tai ngoài cũng có biểu hiện tương tự và cần được phân biệt bởi bác sĩ chuyên khoa.

*U bã đậu ở tai là tình trạng mà không ít độc giả đã và đang gặp phải*

Nguyên nhân hình thành u bã đậu ở tai

Nhiều người thắc mắc tại sao u bã đậu ở tai lại dễ xuất hiện. Thực tế, nguyên nhân chủ yếu liên quan đến cấu trúc da vùng tai và một số thói quen sinh hoạt hàng ngày. Cụ thể:

Nguyên nhân trực tiếp

U bã đậu ở tai hình thành chủ yếu do:

Tắc nghẽn tuyến bã nhờn, khiến chất tiết không thoát ra ngoài.
Nang lông bị bít kín bởi tế bào chết, bụi bẩn hoặc dầu thừa.
Tế bào da chết không được đào thải, tích tụ dần tạo thành nang kín dưới da.

Khi các chất này tích tụ lâu ngày, chúng tạo thành một nang chứa đầy chất bã đặc trưng.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc u bã đậu ở tai

Một số yếu tố thuận lợi khiến u bã đậu ở tai dễ hình thành hơn có thể kể đến như:

Vệ sinh tai không đúng cách, để bụi bẩn tích tụ.
Thói quen ngoáy tai thường xuyên hoặc ngoáy tai sâu, gây tổn thương lỗ chân lông.
Da dầu, tăng tiết bã nhờn (thường gặp ở tuổi dậy thì hoặc người có làn da nhờn).
Đeo tai nghe trong thời gian dài, đặc biệt tai nghe nhét tai, gây bí tắc và ma sát.
Môi trường bụi bẩn, ẩm ướt khiến vùng tai dễ bị bít tắc.
Tiền sử viêm tai ngoài hoặc tổn thương da vùng tai trước đó.

*Tiền sử viêm tai ngoài là một trong các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc u bã đậu ở tai*

U bã đậu ở tai có nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp u bã đậu ở tai là lành tính, không gây ung thư và không ảnh hưởng đến tính mạng. Nhiều người sống chung với u bã đậu ở tai suốt nhiều năm mà không gặp vấn đề gì nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi hoặc xử lý đúng cách, u bã đậu ở tai có thể gây ra một số vấn đề:

Viêm, nhiễm trùng u bã đậu ở tai tái phát.
Đau nhức kéo dài, ảnh hưởng sinh hoạt hàng ngày.
Vỡ u, chảy mủ, để lại sẹo xấu hoặc lõm.
Tái phát nhiều lần sau khi tự xử lý không triệt để.
Ảnh hưởng thẩm mỹ, đặc biệt khi u bã đậu ở tai nằm ở vị trí dễ nhìn thấy như vành tai hoặc dái tai.

Theo các chuyên gia, bạn nên đặc biệt chú ý và đi khám sớm nếu gặp các dấu hiệu sau:

U bã đậu ở tai tăng kích thước nhanh trong thời gian ngắn.
Đau nhiều, sưng đỏ lan rộng ra vùng xung quanh.
Chảy mủ kéo dài, có mùi hôi.
Sốt hoặc mệt mỏi kèm theo (dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng).
U bã đậu ở tai tái phát nhiều lần tại cùng một vị trí.

Việc thăm khám kịp thời sẽ giúp phát hiện sớm và tránh những biến chứng không đáng có.

*U bã đậu ở tai bị viêm có thể gây sưng đau và chảy mủ*

Chẩn đoán và điều trị u bã đậu ở tai

Như đã trình bày phía trên, u bã đậu ở tai đa số là lành tính song bạn không nên chủ quan bởi tình trạng này có thể gây ra nhiều hệ lụy nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời. Vậy chẩn đoán và điều trị u bã đậu ở tai ra sao?

Chẩn đoán u bã đậu ở tai

Việc chẩn đoán u bã đậu ở tai chủ yếu dựa trên:

Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ sờ nắn, quan sát hình dạng, vị trí, tính chất khối u.
Khai thác triệu chứng và tiền sử bệnh (thói quen vệ sinh tai, thời gian xuất hiện u…).

Trong một số trường hợp nghi ngờ hoặc u lớn, bác sĩ có thể chỉ định:

Siêu âm phần mềm để đánh giá cấu trúc nang.
Xét nghiệm khi có dấu hiệu nhiễm trùng (kiểm tra mủ nếu cần).

Các phương pháp điều trị u bã đậu ở tai

Việc điều trị u bã đậu ở tai phụ thuộc vào kích thước u, mức độ viêm và triệu chứng đi kèm. Các hướng điều trị u bã đậu ở tai bao gồm:

Theo dõi: Áp dụng với u bã đậu ở tai nhỏ, không đau, không viêm. Chỉ cần theo dõi định kỳ, không tự ý nặn u.
Điều trị nội khoa: Dùng thuốc khi u bã đậu ở tai bị viêm hoặc nhiễm trùng (kháng sinh, chống viêm theo chỉ định của bác sĩ).
Tiểu phẫu loại bỏ u: Là phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất. Bác sĩ sẽ gây tê cục bộ, rạch da, loại bỏ toàn bộ nang và chất bã bên trong để hạn chế tái phát. Thủ thuật thường nhanh, an toàn trong điều kiện vô trùng.

Khuyến cáo: Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý nặn hoặc chích u bã đậu ở tai tại nhà vì dễ gây nhiễm trùng nặng, lan rộng và để lại sẹo xấu.

*Bác sĩ tư vấn hướng xử trí u bã đậu ở tai*

Biện pháp phòng ngừa u bã đậu ở tai

U bã đậu ở tai thường xuất hiện tại các vị trí như thùy tai (dái tai), sau tai hoặc trong ống tai ngoài. Mặc dù khó có thể ngăn chặn hoàn toàn do yếu tố cơ địa, nhưng bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ hình thành khối u bằng việc duy trì những thói quen vệ sinh khoa học sau đây.

Vệ sinh tai đúng cách và khoa học

Khi tắm, hãy dùng khăn mềm thấm nước ấm để lau nhẹ vùng vành tai và phía sau tai. Đây là những vị trí thường bị bỏ quên khiến chất bã tích tụ lâu ngày thành u. Bên cạnh đó, bạn cần lưu ý tuyệt đối không ngoáy tai quá sâu hoặc quá thường xuyên bằng tăm bông cứng. Hành động này có thể gây trầy xước lớp niêm mạc ống tai, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và hình thành các nang u bã đậu nhiễm trùng.

Giữ tai luôn khô ráo và thông thoáng

Môi trường ẩm ướt là tác nhân khiến tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn và dễ gây viêm nhiễm. Theo đó, sau khi tắm hoặc đi bơi, bạn nên nghiêng đầu để nước thoát ra ngoài và dùng khăn sạch (hoặc máy sấy ở chế độ mát) để làm khô vùng tai.

Vệ sinh các thiết bị đeo tai định kỳ

Tai nghe, máy trợ thính hoặc khuyên tai là những vật dụng tiếp xúc trực tiếp và thường xuyên với da tai. Do đó, bạn nên lau sạch tai nghe bằng cồn y tế hoặc khăn kháng khuẩn định kỳ để loại bỏ vi khuẩn và bã nhờn bám lại từ những lần sử dụng trước. Nếu bạn đeo khuyên ở dái tai hoặc vành tai, hãy đảm bảo vệ sinh lỗ xỏ thường xuyên. Những tổn thương nhỏ tại lỗ xỏ khuyên nếu không sạch sẽ rất dễ phát triển thành u bã đậu hoặc sẹo lồi.

Điều trị sớm các bệnh lý về tai

Nếu bạn đang gặp tình trạng viêm tai ngoài hoặc mụn trứng cá ở tai, hãy điều trị triệt để theo chỉ định của bác sĩ để tránh các tổn thương da tiến triển thành nang u bã đậu phức tạp.

*Vệ sinh tai đúng cách là một trong các biện pháp ngăn ngừa sự hình thành u bã đậu*

U bã đậu ở tai là bệnh lý da liễu lành tính, thường gặp và có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm. Việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân hình thành và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp giúp người bệnh tránh được biến chứng không mong muốn. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở tai như cục u lạ, đừng chủ quan mà hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn chính xác nhé!